گزارش یونیسف از فقر جهانی کودکان: ۱ کودک از هر ۵ نفر در فقر شدید زندگی می‌کند

همزمان با هفتادمین سالگرد برگزاری اولین مراسم جهانی برای کودکان و روز تصویب کنوانسیون حقوق کودک در ۲۰ نوامبر، صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) در گزارشی تازه، آخرین وضعیت فقر کودکان در سراسر دنیا را تشریح کرده است. این گزارش نه تنها ابعاد گسترده فقر پولی و چندبعدی را نشان می‌دهد، بلکه با مقایسه هزینه‌های نظامی و نیازهای اولیه کودکان، اولویت‌بندی منابع در جهان را زیر سوال می‌برد.

وضعیت فقر پولی کودکان در جهان

بر اساس یافته‌های یونیسف، نرخ فقر شدید پولی و فقر چندبعدی در میان کودکان یکسان و معادل «یک کودک از هر ۵ کودک» در دنیا است. این آمار نشان می‌دهد که بیش از ۱۴۲ میلیون نفر از کودکان جهان با درآمدی کمتر از ۳ دلار در روز روزگار می‌گذرانند.

این گزارش تاکید می‌کند که کودکان بیش از دو برابر بزرگسالان در معرض خطر زندگی در فقر شدید قرار دارند. دلیل این آسیب‌پذیری بالاتر بودن هزینه‌های خانواده‌ها برای بزرگ کردن فرزندان است. از آنجا که بدن و ذهن کودکان در حال رشد است، آن‌ها نسبت به اثرات فقر آسیب‌پذیرترند و ممکن است پیامدهای آن را برای تمام عمر در ابعاد مختلف رفاه خود تجربه کنند.

فقر چندبعدی: محرومیت فراتر از درآمد

فقر چندبعدی، محرومیت کودکان را در ابعادی فراتر از درآمد بررسی می‌کند. طبق گزارش یونیسف، در کشورهای توسعه‌نیافته یا در حال توسعه، یک کودک از هر ۵ کودک در حوزه‌های حیاتی زیر دچار محرومیت است:

• آموزش: عدم دسترسی یا محرومیت از تحصیل.
• سلامت و تغذیه: کمبودهای بهداشتی و تغذیه‌ای.
• مسکن و آب سالم: محرومیت از سرپناه مناسب و آب آشامیدنی سالم.

بر اساس این شاخص، تعداد کودکان دارای فقر چندبعدی در جهان به ۴۱۷ میلیون نفر می‌رسد. بالاترین نرخ‌های محرومیت در میان کودکان در منطقه آفریقا متمرکز است و پس از آن، مناطق جنوب آسیا، شرق آسیا و اقیانوسیه دارای بالاترین نرخ محرومیت هستند.

توقف پیشرفت در کشورهای ثروتمند

یونیسف اشاره می‌کند که بسیاری از کشورها برای کاهش محرومیت شدید کودکان تلاش کرده‌اند. فقر مبتنی بر محدودیت شدید در دست کم یکی از حوزه‌ها، از سال ۲۰۰۰ تاکنون در کشورهای کم‌درآمد یا با درآمد متوسط، تا حدود یک سوم کاهش یافته است. با این حال، این پیشرفت در سال‌های اخیر در کشورهای ثروتمند متوقف شده است.

کشورهای با درآمد بالا از شاخص‌های متفاوتی برای سنجش محرومیت شدید کودکان استفاده می‌کنند، با این حال مفهوم محرومیت یکسان است. در اتحادیه اروپا، اگرچه محرومیت شدید در میان کودکان بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ کاهش یافت، اما این پیشرفت تنها در نیمه نخست این دوره رخ داد و اکنون بیش از ۶ میلیون کودک در این منطقه در وضعیت محرومیت شدید زندگی می‌کنند.

اولویت‌بندی منابع: هزینه‌های نظامی در مقابل فقر

فقر علاوه بر افزایش مرگ و میر کودکان، رشد و سلامت آن‌ها را تضعیف کرده و توانایی یادگیری‌شان را محدود می‌سازد. این گزارش با مقایسه‌ای تکان‌دهنده، به اولویت‌بندی منابع در جهان می‌پردازد. در شرایطی که هزینه‌های نظامی جهان به رکورد ۲.۷ تریلیون دلار رسیده است، صدها میلیون کودک همچنان از نیازهای اولیه خود محرومند.

یونیسف با مقایسه این ارقام تاکید می‌کند که مسئله اصلی، کمبود منابع نیست، بلکه موضوع به اولویت‌بندی و تخصیص منابع در سطح جهانی باز می‌گردد.