«من داشتم هواپیما می‌فروختم»: مانور جسورانه خلبان تکس جانستون با بوئینگ ۷۰۷ در سیاتل

در آگوست ۱۹۵۵، آسمان سیاتل شاهد یکی از جسورانه‌ترین و تاریخی‌ترین پروازهای آزمایشی بود که نه تنها قابلیت‌های یک جت جدید را به نمایش گذاشت، بلکه مسیر هوانوردی تجاری جهان را برای همیشه تغییر داد. مانور جسورانه خلبان افسانه‌ای، تکس جانستون، با نمونه اولیه بوئینگ ۷۰۷، جهان را با هواپیمایی آشنا کرد که نویدبخش «عصر جت‌ها» و دگرگونی هوانوردی تجاری بود.

تولد یک افسانه: بوئینگ ۳۶۷-۸۰

بوئینگ ۷۰۷ جایگاهی ویژه در تاریخ هوانوردی دارد و یکی از مهم‌ترین هواپیماهای مسافربری جهان به‌شمار می‌رود. در زمان برگزاری نمایشگاه سالانه دریایی سی‌فِر و کنوانسیون انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی در آگوست ۱۹۵۵، بوئینگ در مراحل پیشرفته توسعه ۷۰۷ بود. این هواپیما در قالب یک نمونه آزمایشی با نام بوئینگ ۳۶۷-۸۰ که به «دش ۸۰» (Dash 80) معروف بود، شناخته می‌شد.

دش ۸۰ که یک سال قبل نخستین پرواز خود را انجام داده بود، هواپیمایی شیک و بسیار پیشرفته بود که قرار بود بوئینگ را به عصر جدیدی از هوانوردی تجاری مبتنی بر جت وارد کند. بیل آلن، رئیس وقت بوئینگ، این رویداد را فرصتی عالی برای نمایش هواپیمای جدیدش به مشتریان بالقوه، یعنی مدیران ارشد خطوط هوایی، می‌دانست.

مانور ریسکی که جهان را شگفت‌زده کرد

در حالی که آلن و مدیران خطوط هوایی از روی قایق‌های تفریحی در دریاچه واشنگتن نظاره‌گر بودند، انتظار یک پرواز ساده و نمایشی از قابلیت‌های هواپیما را داشتند. اما تکس جانستون، خلبان آزمایشی افسانه‌ای بوئینگ، تصمیم گرفت ریسک را بالا ببرد و نمایشی بی‌سابقه ارائه دهد.

جزئیات مانور برل رول

جانستون شخصاً کنترل دش ۸۰ را به دست گرفت و با سرعتی معادل ۷۹۰ کیلومتر بر ساعت (۴۹۰ مایل بر ساعت)، نه یک، بلکه دو «برل رول» (Barrel Roll) کامل را با جت عظیم‌الجثه انجام داد. این مانور شامل چرخاندن هواپیما به دور محور طولی خود بود.

• زمان رویداد: آگوست ۱۹۵۵
• مکان: آسمان سیاتل، بر فراز دریاچه واشنگتن
• هواپیما: بوئینگ ۳۶۷-۸۰ (نمونه اولیه ۷۰۷)
• مانور انجام‌شده: دو بار «برل رول»
• سرعت تقریبی: ۷۹۰ کیلومتر بر ساعت

واکنش‌ها و توجیه خلبان

مدیران خطوط هوایی و تماشاگران عمومی در اطراف دریاچه از این مانور هوایی جسورانه شگفت‌زده و مجذوب شدند. با این حال، بیل آلن، رئیس بوئینگ، که انتظار چنین ریسکی را نداشت، چندان از این اقدام خرسند نبود.

برای جانستون، که سابقه پرواز با انواع هواپیماهای نظامی و تجاری را داشت، برل رول یک مانور عادی محسوب می‌شد که آن را کاملاً در محدوده عملکرد بوئینگ ۷۰۷ می‌دانست. روز بعد، وقتی آلن دلیل این حرکت پرخطر را از او پرسید، جانستون با پاسخی که به یکی از جملات معروف تاریخ هوانوردی تبدیل شد، جواب داد:

«من داشتم هواپیما می‌فروختم.»

اگرچه اندازه‌گیری دقیق تأثیر این برل رول معروف بر قراردادهای فروش ۷۰۷ دشوار است، اما بدون شک جذابیت و توانمندی‌های جت را به طرز چشمگیری افزایش داد. بوئینگ ۷۰۷ که عملیات تجاری خود را در سال ۱۹۵۸ آغاز کرد، به یکی از تأثیرگذارترین هواپیماهای تمام دوران تبدیل شد و نقشی حیاتی در تبدیل بوئینگ به غول هواپیماهای جت تجاری امروزی ایفا کرد.