انتقاد از «شورای رقابت» و لزوم رگولاتوری مستقل برای بازار تاکسی‌های آنلاین

ضرورت رگولاتوری مستقل از دولت

دکتر فرشاد فاطمی بر لزوم وجود یک نهاد تنظیم‌گر (رگولاتوری) در بازار تاکسی‌های آنلاین تاکید کرد، اما شرط کلیدی برای اثربخشی آن را استقلال کامل رگولاتور از بدنه دولت دانست.

«حتماً باید یک رگولاتوری وجود داشته باشد اما رگولاتور باید مستقل از دولت باشد. ضمن آنکه تنظیم‌گری این بازار خیلی سخت است و این همان سوالی است که در همه جای دنیا طی یکی دو دهه گذشته که اقتصاد پلتفرمی جان گرفته، تلاش دارند به آن پاسخ دهند.»

به عقیده وی، پیچیدگی‌های تنظیم‌گری در «اقتصاد پلتفرمی» یک چالش صرفاً ملی نیست، بلکه مسئله‌ای جهانی است که با گسترش این نوع کسب‌وکارها، دولت‌ها و نهادهای نظارتی در سراسر جهان در حال دست‌وپنجه نرم کردن با آن هستند.

سازوکار «نحیف و ناکارآمد» حمایت از رقابت

نیما نامداری، کارشناس اقتصاد دیجیتال، وضعیت فعلی سازوکارهای حمایتی از رقابت در کشور را به شدت مورد انتقاد قرار داد و آن را «نحیف و ناکارآمد» توصیف کرد. وی معتقد است که ساختار قانونی موجود برای این منظور کافی نیست و نهادهای متولی دچار مشکل هستند:

• فقدان قانون مستقل: برای حمایت از رقابت، قانون مستقل و جامعی وجود ندارد.
• شورای رقابت ناکارآمد: نهادی به نام شورای رقابت که در بخشی از قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ تعریف شده، شورایی ناکارآمد است.
• تعارض منافع دولتی: اکثریت اعضای این شورا دولتی هستند و به نظر می‌رسد خودشان درگیر انبوهی از تعارض منافع هستند که این امر، بی‌طرفی و کارایی شورا را زیر سوال می‌برد.

اصول کلیدی برای مداخله در بازار

کارشناسان در این میزگرد تاکید کردند که هرگونه مداخله یا تنظیم‌گری در بازار تاکسی‌های آنلاین باید با هدف مشخص و اصول روشنی انجام پذیرد. اگر قرار است مداخله‌ای در این بازار صورت گیرد، باید هدف اصلی آن حمایت از رقابت و حقوق مصرف‌کننده باشد. از جمله این اصول می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• حمایت قاطع از فضای رقابتی در بازار.
• تضمین و دفاع از حقوق کاربر و مصرف‌کنندگان خدمات.
• توجه به علائم احتمالی تبانی میان بازیگران اصلی و ایجاد سازوکارهای تشخیص آن.
• تلاش برای بهبود مستمر سطح کیفی خدمات ارائه‌شده توسط پلتفرم‌ها.