نبرد کشاورزان هل با «سخت‌ترین محصول» جهان؛ آیا فناوری و ژنتیک راهگشا هستند؟

هل، ادویه‌ای که قرن‌ها به دلیل طعم پیچیده و عطر دلپذیرش مورد ستایش بوده، از نظر کشاورزی به طرز وحشتناکی دشوار است. کشاورزان در کرالا، هند، این محصول را «سخت‌ترین محصول» می‌نامند، زیرا به شدت مستعد ابتلا به بیماری‌ها، حملات آفات و حساسیت شدید به تغییرات آب و هوایی است. این گزارش به بررسی نقش فناوری و نوآوری در کاهش بار این چالش‌ها می‌پردازد، زیرا کشاورزان برای حفظ این محصول گران‌بها به دنبال راهکارهای جدید هستند.

چالش‌های کشت «سخت‌ترین محصول»

به گفته استنلی پوتان، کشاورزی که دهه‌ها در کرالای جنوبی هند به کشت هل مشغول است، «مردم اغلب فکر می‌کنند هل محصولی پرسود است، شاید باشد، اما در عین حال سخت‌ترین محصولی است که یک کشاورز می‌تواند کشت کند.»

هل گیاهی بسیار ظریف است که مستعد ابتلا به بیماری‌ها و حملات آفات است. آقای پوتان تاکید می‌کند: «شما باید دائماً در مزرعه باشید و مراقب هر برگ و هر گل باشید. این گیاه هر روز به توجه نیاز دارد.»

«تابستان سال گذشته وحشیانه بود؛ ما بخش قابل توجهی از محصول خود را به دلیل گرما از دست دادیم. گواتمالا، بزرگترین تولیدکننده هل جهان، در آن فصل تقریباً ۶۰٪ از محصول خود را از دست داد و ما نیز در کرالا به شدت آسیب دیدیم.»

این برداشت ضعیف در سال گذشته به جهش ۷۰ درصدی قیمت هل کمک کرد و قیمت هر کیلوگرم به ۱,۱۷۸ روپیه (معادل ۱۳ دلار) رسید. هل همواره گران‌قیمت بوده و معمولاً پس از زعفران و وانیل، سومین ادویه گران‌قیمت بر اساس وزن محسوب می‌شود.

ورود فناوری: از اپلیکیشن تا اصلاح ژنتیک

مؤسسه تحقیقات هل هند (ICRI) که تحت حمایت دولت فعالیت می‌کند، در تلاش است تا بار رسیدگی به نیازهای هل را کاهش دهد. تمرکز این مؤسسه بر موارد زیر است:

• بهبود محصول و نظارت بر آفات و بیماری‌ها.
• مدیریت خاک و انتقال فناوری.
• افزایش ظرفیت کشاورزان.

نظارت دیجیتال و مدیریت خاک

یکی از ابزارهای کلیدی، اپلیکیشنی است که کشاورزان می‌توانند برای نظارت بر سلامت خاک خود از آن استفاده کنند و توصیه‌های مناسبی برای مدیریت بهتر دریافت کنند. دکتر رامشواری، مدیر ICRI، می‌گوید: «فناوری دیگر از کشاورزی جدا نیست. اکنون ابزاری روزانه برای تولیدکنندگان هل است، از بررسی سلامت خاک در یک اپلیکیشن گرفته تا نظارت بر بارندگی و هشدارهای بیماری از طریق تلفن‌های همراهشان.»

حتی کشاورزان کوچک امروزه از ابزارهای دیجیتال استفاده می‌کنند و می‌توانند کیفیت خاک، رطوبت و حتی علائم بیماری را مستقیماً از مزرعه خود بررسی کنند.

توسعه ارقام مقاوم به آب و هوا

در همین حال، دانشمندان به دنبال ارقام مقاوم‌تر هل هستند. پریتی چتی، استادیار دانشگاه کشاورزی کرالا، می‌گوید: «ما عمدتاً بر توسعه ارقامی از هل تمرکز داریم که در عین پربازده بودن و مقاوم بودن در برابر تغییرات آب و هوایی، نسبت به بیماری‌ها و آفات اصلی نیز تحمل‌پذیر باشند.»

محققان به یک دستاورد مهم رسیده‌اند و گونه‌ای از هل را یافته‌اند که می‌تواند با آب محدود رشد کند. همچنین، با بررسی ساختار ژنتیکی هل، به دنبال نشانگرهای ژنتیکی برای صفات مطلوب هستند تا فرآیند اصلاح نژاد گیاهان پربارتر را تسریع بخشند. این مطالعات در سطح مولکولی، که پیش از این محدود بودند، اکنون در حال گسترش هستند.

نوآوری در فرآوری: خشک‌کن‌های پمپ حرارتی

یکی از فرآیندهای کلیدی در کشت هل، خشک کردن غلاف‌ها پس از برداشت است. به طور سنتی، تنها مزارع بزرگ می‌توانستند خشک‌کن‌های خود را که اغلب با چوب کار می‌کردند، تهیه کنند. این امر کیفیت محصول کشاورزان کوچک را تحت تأثیر قرار می‌داد.

آنو سانی، بنیانگذار شرکت اجتماعی «گرامیا»، برای کمک به کشاورزان کرالا، خشک‌کن‌های پمپ حرارتی را معرفی کرده است. هزینه این خشک‌کن‌ها برای هر کیلوگرم ۱۰ روپیه است که به طور قابل توجهی ارزان‌تر از خشک کردن با چوب (۱۴ روپیه در هر کیلوگرم) تمام می‌شود. علاوه بر صرفه اقتصادی، کیفیت محصول نیز بهبود می‌یابد:

• نبود دود و گرمایش ناهموار.
• حفظ رنگ سبز طبیعی غلاف‌ها که عامل تعیین‌کننده قیمت است.

بازگشت به طبیعت: چالش‌های کشاورزی ارگانیک

در حالی که کشت هل با کودها و آفت‌کش‌ها به اندازه کافی دشوار است، برخی کشاورزان رویکرد ارگانیک را در پیش گرفته‌اند. ماتیوز جرج، بانکدار سابق که در سال ۲۰۲۰ به کشاورزی روی آورد، می‌گوید در ابتدا دانشمندان او را از کشت ارگانیک هل به دلیل حساسیت بالا منصرف کردند.

او در ابتدا حق داشتند؛ حدود ۹۰٪ از اولین محصول او توسط آفات از بین رفت. اما پس از دو سال آزمایش، او به روش‌های باستانی هندی «وِریکشایوروِدا» روی آورد که موفقیت بیشتری به همراه داشت.

آقای جرج معتقد است کشاورزی پایدار با کاهش هزینه‌های ورودی آغاز می‌شود: «بسیاری از کشاورزان فکر می‌کنند ارگانیک به معنای گران بودن است، اما اگر ورودی‌های خود را بسازید و خاک خود را بشناسید، می‌توانید با وابستگی کمتر به مواد شیمیایی، درآمد بهتری کسب کنید.»

نیروی کار ماهر: مهارتی که قابل جایگزینی نیست

یکی از جنبه‌های کشت هل که بعید است به زودی تغییر کند، نیاز به کارگران ماهر است. آقای پوتان تخمین می‌زند که ۷۵ درصد از هزینه‌های او مربوط به نیروی کار است، که بیشتر آن در زمان برداشت صرف می‌شود.

برداشت هل یک کار ماهرانه است که عمدتاً توسط زنان انجام می‌شود. خانم سانی می‌گوید مکانیزاسیون در هل محدود است: «شما می‌توانید پاشش یا وجین را مکانیزه کنید، اما هرس یا برداشت را نه.»

آقای پوتان در پایان می‌افزاید: «در هل، هیچ راه میانبری وجود ندارد. شما نمی‌توانید همه چیز را خودکار کنید. این یکی از آن محصولاتی است که هم به علم و هم به روح نیاز دارد.»