رکوردشکنی جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر در ۲۰۲۴؛ امارات و پارک خورشیدی محمد بن راشد

جهان در آستانه یک تحول بنیادین در حوزه انرژی‌های پایدار قرار دارد. سال ۲۰۲۴ با ثبت رکوردهای بی‌سابقه در ظرفیت جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر، نقطه‌عطفی در تاریخ گذار به انرژی پاک محسوب می‌شود و در این میان، امارات متحده عربی با پروژه عظیم پارک خورشیدی محمد بن راشد، نقشی کلیدی در تحقق اهداف اقلیمی جهانی ایفا می‌کند.

رشد بی‌سابقه ظرفیت جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر

بر اساس گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر (IRENA)، ظرفیت جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۴ با افزایشی چشمگیر، به رکورد ۵۸۲ گیگاوات رسید. این رقم نشان‌دهنده شتاب بالای جهانی در پذیرش منابع انرژی پاک است.

از کل این ظرفیت جدید، ۴۵۲ گیگاوات منحصراً به انرژی خورشیدی اختصاص دارد که نشان‌دهنده نقش محوری خورشید در معماری آینده انرژی جهان است.

هدف‌گذاری جاه‌طلبانه COP28 و نیاز سالانه

این رشد جهانی در هماهنگی کامل با هدف تعیین‌شده در نشست COP28 دبی است؛ جایی که کشورهای جهان توافق کردند تا سال ۲۰۳۰، ظرفیت جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر را سه برابر کرده و به ۱۱.۲ تراوات برسانند. دستیابی به این هدف بلندپروازانه نیازمند یک تلاش مستمر است.

برای تحقق هدف ۱۱.۲ تراوات تا سال ۲۰۳۰، جهان باید به طور متوسط سالانه ۱۱۲۲ گیگاوات ظرفیت جدید انرژی پاک به شبکه جهانی اضافه کند.

پارک خورشیدی محمد بن راشد؛ قلب تپنده انرژی پاک امارات

امارات متحده عربی در خط مقدم این تحول جهانی قرار دارد. موفقیت این کشور عمدتاً بر پایه پروژه عظیم پارک خورشیدی محمد بن راشد آل مکتوم استوار است که در سال ۲۰۱۲ آغاز شد و توسط سازمان برق و آب دبی (DEWA) توسعه یافت.

ظرفیت کنونی و فراتر رفتن از اهداف اولیه

ظرفیت تولید کنونی این پارک به ۳۸۶۰ مگاوات رسیده است. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰، ظرفیت کل این مجموعه از ۸۰۰۰ مگاوات فراتر رود؛ این افزایش چشمگیر، بسیار بیشتر از طرح اولیه ۵۰۰۰ مگاواتی است.

سعید محمد الطایر، مدیرعامل DEWA، با اشاره به اهمیت این پروژه بیان کرد: «این پارک خورشیدی یک مدل جهانی برای ایجاد زیرساخت‌های پایدار و آینده‌سازی بخش انرژی است. در حال حاضر ۲۱.۵ درصد از کل ظرفیت تولید DEWA از انرژی پاک تأمین می‌شود و این سهم تا سال ۲۰۳۰ به ۳۶ درصد خواهد رسید؛ رقمی که به مراتب از هدف اولیه ۲۵ درصد فراتر می‌رود.»

این پروژه عظیم سالانه باعث کاهش بیش از ۸.۵ میلیون تن انتشار کربن خواهد شد و کاملاً همسو با استراتژی‌های ملی امارات برای انتشار صفر خالص تا سال ۲۰۵۰ است.

نوآوری و ثبت رکوردهای جهانی گینس

پارک خورشیدی محمد بن راشد تنها یک نیروگاه نیست، بلکه یک مرکز مهم برای آزمون و توسعه نسل جدید فناوری‌های تجدیدپذیر محسوب می‌شود. استفاده از مدل تولیدکننده مستقل برق (IPP) و فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، بازدهی پنل‌های فتوولتائیک را از ۱۱ درصد به ۲۴ درصد افزایش داده است.

فاز چهارم این پارک که ۹۵۰ مگاوات ظرفیت دارد (شامل ۷۰۰ مگاوات CSP و ۲۵۰ مگاوات فتوولتائیک)، دستاوردهای خیره‌کننده‌ای داشته و موفق به ثبت چهار رکورد جهانی در کتاب گینس شده است:

• بزرگ‌ترین نیروگاه متمرکز خورشیدی (CSP) تک‌سایته جهان با ظرفیت ۷۰۰ مگاوات.
• بلندترین برج CSP جهان با ارتفاع ۲۶۳.۱۲۶ متر.
• بزرگ‌ترین مرکز ذخیره انرژی حرارتی جهان با ظرفیت ۵۹۰۷ مگاوات ساعت.
• طولانی‌ترین دوره عملیات پیوسته نیروگاه CSP با ۳۹ روز فعالیت مداوم.

همچنین، مرحله هفتم توسعه این پارک شامل ۲۰۰۰ مگاوات ظرفیت جدید خورشیدی فتوولتائیک و یک سیستم ذخیره‌سازی باتری ۱۴۰۰ مگاواتی با توان ذخیره ۶ ساعت خواهد بود که یکی از بزرگ‌ترین طرح‌های ذخیره انرژی خورشیدی در جهان به‌شمار می‌رود.

این دستاوردها جایگاه امارات را به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین کشورها در گذار جهانی به انرژی‌های پاک تثبیت کرده و این کشور را در مسیر تبدیل شدن به قطب اصلی انرژی‌های تجدیدپذیر در منطقه و جهان قرار داده است.