خبر کامل
شاخص جدید غربالگری سندرم داون در جنین‌های ایرانی: نتایج پژوهش دانشگاه سبزوار
شاخص‌های بومی برای تشخیص سندرم داون: نتایج پژوهش دانشگاه علوم پزشکی سبزوار
سندرم داون به عنوان یکی از شایع‌ترین ناهنجاری‌های ژنتیکی، تقریباً در یک مورد از هر ۸۰۰ تولد زنده مشاهده می‌شود و شناسایی زودهنگام این اختلال کروموزومی برای مدیریت بهتر دوران بارداری و آمادگی والدین اهمیت حیاتی دارد. پزشکان سال‌هاست که نبود یا کوچکی استخوان بینی جنین را یکی از نشانه‌های احتمالی این سندرم می‌دانند، اما تفاوت‌های نژادی و جغرافیایی، انجام مطالعات اختصاصی برای هر منطقه را ضروری ساخته است.
اهمیت سونوگرافی و لزوم بررسی‌های بومی
با توجه به تنوع قومی و ویژگی‌های ژنتیکی در ایران، اندازه و رشد استخوان بینی جنین‌های ایرانی ممکن است با میانگین‌های جهانی تفاوت داشته باشد. بررسی دقیق وضعیت این استخوان در سه‌ماهه‌های مختلف بارداری، می‌تواند به بهبود دقت غربالگری و کاهش نتایج اشتباه در تشخیص کمک کند. سونوگرافی به عنوان یکی از کم‌خطرترین و در دسترس‌ترین ابزارهای بررسی سلامت جنین، نقشی کلیدی در این فرآیند ایفا می‌کند.
جزئیات پژوهش دانشگاه سبزوار
میترا افتخار یزدی، دانشیار گروه زنان و مامایی دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، به همراه پنج همکار خود، پژوهشی را برای بررسی ارتباط اندازه استخوان بینی جنین با بروز سندرم داون انجام دادند. این مطالعه بر روی ۲۶۵ خانم باردار مراجعه‌کننده به کلینیک پریناتولوژی این دانشگاه صورت گرفت. جنین‌هایی که در سونوگرافی سه‌ماهه اول استخوان بینی آن‌ها مشاهده نمی‌شد یا در سه‌ماهه دوم دچار کوتاهی غیرطبیعی این استخوان بودند، وارد تحقیق شدند.
یافته‌های کلیدی در سه‌ماهه‌های بارداری:
سه‌ماهه اول: شاخصی قوی برای غربالگری
- در سونوگرافی سه‌ماهه اول، حدود ۳۱ درصد از جنین‌های مورد بررسی فاقد استخوان بینی بودند.
- از میان این موارد، ۱۹ درصد مبتلا به سندرم داون و سایر اختلالات ژنتیکی تشخیص داده شدند.
سه‌ماهه دوم: نیاز به شاخص‌های مکمل
در سه‌ماهه دوم، هرچند درصد بیشتری از جنین‌ها دچار کوتاهی استخوان بینی بودند، اما این ویژگی به‌تنهایی ارتباط آماری قوی با ناهنجاری‌های ژنتیکی نشان نداد. به بیان ساده‌تر، اگر در ماه‌های اول بارداری استخوان بینی دیده نشود، احتمال وجود اختلال ژنتیکی بالا است، ولی در ماه‌های بعد، کوتاهی آن لزوماً به معنای وجود چنین اختلالی نیست.
تأکید بر استانداردهای قومی و دقت متخصص
نتایج نشان داد که نبود استخوان بینی در سونوگرافی سه‌ماهه اول می‌تواند به‌عنوان یک شاخص مهم در غربالگری‌های پیش از تولد مورد توجه قرار گیرد، اما در سه‌ماهه دوم نمی‌توان تنها بر پایه اندازه کوچک استخوان بینی تصمیم‌گیری کرد و بررسی عوامل دیگری مانند سایر شاخص‌های سونوگرافی یا سوابق خانوادگی ضروری است.
یافته‌های تکمیلی حاکی از آن است که در میان جنین‌های سالم، در ۷۱ درصد موارد استخوان بینی در سه‌ماهه اول دیده نشد. این رقم نسبت به برخی مطالعات مشابه در مناطق دیگر کشور یا کشورهای خارجی بیشتر بود. این اختلاف‌ها نشان می‌دهد که ویژگی‌های قومی، دقت دستگاه‌ها و مهارت سونوگرافیست تأثیر مستقیمی بر نتایج دارد.
پژوهشگران سبزوار پیشنهاد کردند که باید برای جمعیت ایرانی، جدول‌های مرجع جداگانه‌ای برای طول استخوان بینی در سنین مختلف بارداری تدوین شود تا اشتباهات تشخیصی به حداقل برسد.
پزشکان توصیه می‌کنند در صورت مشاهده هرگونه ناهنجاری، آزمایش‌های تکمیلی مانند بررسی‌های ژنتیکی یا مولکولی انجام شود تا تصمیم‌گیری نهایی با اطمینان بیشتری صورت گیرد. این پژوهش علمی که نتایج آن در «مجله علمی زنان، مامایی و نازایی ایران» منتشر شده، گامی مهم در جهت بهبود استانداردهای غربالگری پیش از تولد در کشور به شمار می‌آید.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
