خبر کامل
اهواز در محاصره آلودگی؛ سهم ۶۶ درصدی حمل‌ونقل و شکست پروژه مهار فلرها
بحران نفس‌گیر اهواز؛ از فلرهای نفتی تا ۶۶ درصد آلایندگی شهری
شهر اهواز، پایتخت اقتصادی نفت ایران، مدت‌هاست که به جای نخلستان‌های سرسبز، با آسمانی خاکستری و هوایی مسموم شناخته می‌شود. بحران آلودگی هوا در خوزستان دیگر یک رخداد فصلی نیست، بلکه ترکیبی پیچیده از کانون‌های ریزگرد، آلاینده‌های صنعتی و شهری است که در فصول سرد و با پدیده وارونگی هوا، به یک وضعیت بحرانی و تهدیدکننده سلامت عمومی تبدیل می‌شود.
منابع چندگانه آلودگی هوا در اهواز
بررسی‌ها نشان می‌دهد که آلودگی هوای اهواز و شهرهای صنعتی خوزستان تنها محدود به منابع نفتی نیست، بلکه ترکیبی از فعالیت‌های روزمره و صنعتی، شهر را به محاصره خود درآورده است. مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان، حمل‌ونقل شهری را بزرگ‌ترین عامل این آلودگی می‌داند.
سهم ۶۶ درصدی ناوگان فرسوده شهری
مطالعات دانشگاهی حاکی از آن است که حدود ۶۶ درصد آلاینده‌های گازی و ذرات معلق در اهواز، از اگزوز خودروها، موتورسیکلت‌ها و اتوبوس‌های فرسوده تولید می‌شود. مسئولان تأکید می‌کنند تا زمانی که ناوگان حمل‌ونقل عمومی نوسازی نشود و تعداد خودروهای تک‌سرنشین در ساعات پیک کاهش نیابد، این سهم بالا باقی خواهد ماند.
سایر منابع آلاینده مهم استان عبارتند از:
- ۱۶ درصد: فلرهای نفتی مناطق نفت‌خیز.
- منابع پنهان: سوزاندن لاستیک و زباله در حاشیه‌های شهر مانند کیانشهر و کوت‌عبدالله.
- آتش‌سوزی‌های فصلی: دود ناشی از آتش‌سوزی‌های برنامه‌ریزی‌شده در مزارع نیشکر.
- کانون‌های طبیعی: ریزگردها و خشکی تالاب‌ها.
شکست طرح‌های مهار آلودگی نفتی و صنعتی
علیرغم تأکید سازمان‌های بین‌المللی بر ضرورت مهار آلاینده‌های صنعتی، ناتوانی در مدیریت منابع عظیم طبیعی خوزستان، این استان را قربانی بی‌عملی در مهار آلودگی‌های چندوجهی کرده است. عضو هیأت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز، وضعیت فعلی را ناشی از عدم اراده جدی دولت در حل ریشه‌ای مشکلات دانسته و به شکست سیاست‌های نفتی اشاره می‌کند.
طرح «آماک» که با هدف جمع‌آوری گازهای همراه نفت و کاهش فلرسوزی مطرح شد، هیچ نتیجه‌ای نداشت و اکنون به ازای هر فلر خاموش، ۱۰ فلر دیگر روشن می‌شود.
این وضعیت نشان‌دهنده عمق بحران و ناتوانی صنعت نفت در اجرای تعهدات زیست‌محیطی خود است. همچنین، آغاز فصل برداشت نیشکر و آتش‌زدن مزارع در کنار پدیده وارونگی، سبب تشدید آلایندگی در سطح شهر می‌شود.
پیامدهای فاجعه‌بار بر سلامت عمومی
بحران آلودگی هوا، فراتر از یک نگرانی زیست‌محیطی، به یک معضل جدی بهداشت عمومی تبدیل شده است. آمار مراجعان با مشکلات تنفسی در پی نخستین بارش‌های پاییزی، زنگ خطر را به صدا درآورده است.
افزایش ۱۹ درصدی مراجعان تنفسی
مدیر امور بیماری‌ها و مراکز تشخیصی دانشگاه علوم پزشکی اهواز اعلام کرد که در پی نخستین بارندگی پاییزی، ۳۶۰۰ نفر با علائم مشکل تنفسی به بیمارستان‌های تابعه دانشگاه در شهرهای خوزستان مراجعه کرده‌اند. این آمار نسبت به اولین بارش سال گذشته، ۱۹ درصد افزایش داشته است. این حملات تنفسی که ریشه در آلودگی صنعتی و پدیده «باران اسیدی» دارند، هر ساله تکرار می‌شوند.
شیوع دو برابری آسم در خوزستان
یک فوق تخصص بیماری‌های ریه هشدار می‌دهد که شیوع بیماری آسم در خوزستان دو برابر بیشتر از میانگین کشوری است. آلودگی هوا عامل اصلی ابتلا به بیماری انسداد مزمن ریوی (COPD) در افراد غیرسیگاری و حتی کودکان دانسته می‌شود.
بحران تالاب‌ها و مدیریت آب
خشکی بستر تالاب‌ها نیز یکی دیگر از عوامل مؤثر بر آلودگی‌های جوی و ایجاد کانون‌های ریزگرد است. تالاب‌های خوزستان در سال جاری بدترین شرایط آبی را تجربه کرده‌اند.
کمبود ۵۰ درصدی حق‌آبه تالاب شادگان
رئیس اداره احیای تالاب‌های اداره‌کل حفاظت محیط زیست خوزستان اعلام کرد که نیاز آبی تالاب بین‌المللی شادگان در شرایط خشکسالی ۱ میلیارد و ۳۷۲ میلیون مترمکعب است، اما تنها ۶۹۲.۶۱ میلیون مترمکعب آب به این تالاب اختصاص داده شده که معادل ۵۰ درصد حق‌آبه آن است. این کمبود، بستر خشکی را برای تبدیل شدن به کانون ریزگرد فراهم می‌کند.
علاوه بر این، تصویب طرح‌های انتقال آب مانند ماندگان، خرسان و کوهرنگ ۳، با پیامدهایی نظیر شور شدن آب مزارع و کاهش توان برق‌آبی کارون، وضعیت محیط زیست و منابع آبی استان را وخیم‌تر می‌سازد.
راهکار؛ عزم ملی و لزوم نوسازی ساختاری
کارشناسان سلامت محیط بر آسیب‌پذیری دانش‌آموزان در برابر آلودگی هوا تأکید کرده و اجرای اقدامات محافظتی فوری در محیط‌های آموزشی از جمله کاهش فعالیت‌های ورزشی در فضای باز و نصب دستگاه تهویه مناسب در کلاس‌های درس را ضروری می‌دانند.
بحران آلودگی هوا در خوزستان، نمادی از دوگانه توسعه و سلامت است؛ جایی که ثروت حاصل از منابع طبیعی، با هزینه‌ای گزاف بر کیفیت زندگی شهروندان تحصیل می‌شود. مسئولان تأکید دارند که حل این مشکل با بخشنامه محقق نمی‌شود و نیازمند عزم ملی و بودجه واقعی است. نجات شهر از این ورطه، مستلزم برنامه‌ریزی جامع و پایدار شامل اجرای جدی طرح‌های جمع‌آوری فلرهای نفتی، نوسازی ناوگان حمل‌ونقل شهری و توقف سوزاندن مزارع است. تا زمانی که این تغییرات ساختاری اعمال نشود، نفس‌های شهر در دستان بی‌عملی متولیان باقی خواهد ماند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۴:۳۰ - ۱۴۰۴/۰۸/۳۰