تالاب مره قم؛ زیستگاه ۱۰ هزار هکتاری در محاصره خشکسالی و سدسازی

اهمیت و تنوع زیستی تالاب مره

این تالاب که در ۵۰ کیلومتری محور قم–گرمسار واقع شده، نقشی کلیدی در حفظ تنوع زیستی کویر مرکزی ایران ایفا می‌کند. تالاب مره به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص، زیستگاهی حیاتی برای گونه‌های مختلف جانوری و گیاهی به شمار می‌رود.

• گونه‌های پرندگان: حضور گونه‌های شاخصی همچون فلامینگو، غاز خاکستری، اردک سرسبز، حواصیل و کاکایی در این تالاب به چشم می‌خورد.
• تنوع گیاهی: بیش از ۴۰ گونه گیاهی در اطراف این تالاب شناسایی شده است که نشان‌دهنده غنای اکولوژیک منطقه است.

چالش‌های حیاتی و تهدیدهای پیش‌رو

با وجود ارزش‌های طبیعی فراوان، تالاب مره با مشکلاتی جدی روبه‌رو است که حیات آن را به طور مستقیم تهدید می‌کند. مهم‌ترین این چالش‌ها شامل خشکسالی و کاهش شدید منابع آب است.

پروژه‌های عمرانی ناکارآمد

یکی از بزرگترین تهدیدهای پیش روی تالاب، اجرای پروژه‌های عمرانی ضعیف و فاقد ارزیابی محیط‌زیستی مناسب است. به عنوان مثال، بند رودخانه شور به جای آنکه به احیای پوشش گیاهی منطقه کمک کند، به عاملی برای مرگ تدریجی تالاب تبدیل شده است.

«خشکسالی و کاهش منابع آب، در کنار اجرای پروژه‌های عمرانی بدون در نظر گرفتن ملاحظات زیست‌محیطی، بقای تالاب مره را به خطر انداخته است.»

مقابله با تخلفات انسانی

علاوه بر تهدیدهای طبیعی و سازه‌ای، فعالیت‌های غیرقانونی انسانی نیز بر این زیستگاه فشار وارد می‌کند. محیط‌بانان منطقه اخیراً در راستای حفاظت از حیات وحش، موفق به دستگیری چند شکارچی متخلف در محدوده تالاب شده‌اند.

اقدامات حفاظتی و سرشماری پرندگان

در آستانه روز جهانی تالاب‌ها، اقدامات حفاظتی برای پایش و حفظ این اکوسیستم ارزشمند شدت گرفته است. اداره کل حفاظت محیط‌زیست قم با همکاری تشکل‌های مردم‌نهاد، اقدام به سرشماری پرندگان مهاجر در تالاب مره کرده است.

این سرشماری‌ها دو هدف اصلی را دنبال می‌کنند:

1. پایش دقیق جمعیت پرندگان مهاجر و وضعیت سلامت آن‌ها.
2. استفاده از داده‌های جمع‌آوری شده برای برنامه‌ریزی‌های بهتر و مؤثرتر به منظور حفاظت از این زیستگاه حیاتی.