جزئیات تولید جنگنده پیشرفته گریپن ساب؛ از سوئد و برزیل تا برنامه‌های توسعه برای اوکراین و کانادا

جنگنده گریپن (Gripen)، یکی از پیشرفته‌ترین جت‌های چندمنظوره جهان، محصول شرکت سوئدی ساب (Saab) است که به دلیل ترکیبی از چابکی، تطبیق‌پذیری و قیمت مناسب، توجه بسیاری از کشورهای جهان از جمله برزیل و اخیراً اوکراین را به خود جلب کرده است. در این گزارش به معرفی سازنده این جنگنده و جزئیات فرآیند پیچیده تولید آن می‌پردازیم.

منشأ و فرآیند تولید جنگنده گریپن

شرکت ساب (Saab AB) قطعات و سیستم‌های اصلی جنگنده گریپن را در تأسیسات مرکزی خود در لینشوپینگ سوئد تولید و یکپارچه می‌کند. این مرکز قلب تپنده تولید گریپن محسوب می‌شود.

تولید مشترک با برزیل و چشم‌انداز توسعه

فرآیند تولید گریپن تنها به سوئد محدود نمی‌شود. در راستای قراردادهای بین‌المللی، مونتاژ نهایی ۱۵ فروند از جنگنده‌های سفارش‌داده‌شده توسط برزیل، از سال ۲۰۲۳ در تأسیسات شرکت امبرائر (Embraer) واقع در گاویاو پایشوتو، سائوپائولو انجام می‌شود. این همکاری نشان‌دهنده استراتژی ساب برای محلی‌سازی تولید است.

همچنین، شرکت ساب برزیل (Saab Brasil) در سائوبرناردو دو کامپو مسئولیت ساخت قطعات مهمی چون مخروط، بدنه و دم را بر عهده دارد. این قطعات تولیدشده برای مونتاژ نهایی به برزیل یا سوئد ارسال می‌شوند.

در پی ابراز علاقه اوکراین به خرید بیش از ۱۰۰ فروند جنگنده گریپن، شرکت ساب در حال بررسی طرحی برای دوبرابر کردن ظرفیت تولید خود است. در این راستا، کشور کانادا به‌عنوان گزینه اصلی برای تأسیسات جدید تولید در نظر گرفته شده است.

سیر تکاملی جنگنده‌های گریپن از ۱۹۸۶ تا امروز

جنگنده‌های گریپن برای اولین‌بار در سال ۱۹۸۶ توسط ساب برای پاسخگویی به نیازهای دفاعی سوئد در طول دوران جنگ سرد معرفی شدند. این هواپیماها با هدف ایجاد جنگنده‌هایی مقرون‌به‌صرفه و چندمنظوره طراحی شدند که قادر به عملکرد در شرایط آب‌وهوایی بسیار سرد اسکاندیناوی بودند.

توسعه‌های مستمر ساب، نسخه‌های نوآورانه‌ای را به بازار معرفی کرده است:

• گریپن A/B: هواپیمایی با قابلیت جابه‌جایی آسان بین مأموریت‌های هوا‌به‌هوا و هوا‌به‌زمین و انجام پروازهای شناسایی بدون بازگشت به پایگاه.
• گریپن C/D و JAS 39: نسخه‌های تکامل‌یافته‌ای که بر پایه طراحی موفق A/B ساخته شدند.
• سری E (جدیدترین نسخه): این مدل، مدرن‌ترین جنگنده خانواده گریپن است که ترکیبی از موتور قدرتمند، رادار پیشرفته و الکترونیک روز را با هوش مصنوعی ارائه می‌دهد. این نسخه هم‌اکنون توسط کلمبیا برای نوسازی نیروی هوایی خود استفاده می‌شود.

علاوه بر نسخه‌های زمینی، نسخه دریایی این سری با نام گریپن ماریتایم (Gripen Maritime) نیز در حال توسعه است تا دامنه عملیاتی این جنگنده پیشرفته را گسترش دهد.