آمار تکان‌دهنده ضایعات کشاورزی: ۲۲.۴٪ گندم از بین می‌رود و ۱۸ میلیون مترمکعب آب هدر می‌رود

امنیت غذایی پایدار و ضرورت فرهنگ‌سازی

گل‌محمدی با تأکید بر اهمیت فرهنگ‌سازی در مصرف، به تعریف سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (FAO) اشاره کرد که تأمین غذای سالم و در دسترس برای همگان را ضروری می‌داند. وی چهار پایه اصلی امنیت غذایی پایدار در ایران را شامل دسترسی، فرهنگ درست مصرف، سلامت و پایداری منابع برشمرد.

در همین راستا، همایش مدیریت ضایعات بخش کشاورزی با هدف ترویج درست مصرف برگزار خواهد شد. محورهای اصلی این همایش بر سه اصل کلیدی متمرکز هستند:

• سیاست‌گذاری‌های لازم در سطح کلان
• فرهنگ‌سازی مصرف از سطح مدارس تا خانواده‌ها
• برنامه عملیاتی برای تحقق دو بخش دیگر

آمار نگران‌کننده ضایعات در محصولات کشاورزی

بر اساس آمارهای جهانی، میزان ضایعات بخش کشاورزی در منطقه خاورمیانه بین ۱۸ تا ۴۵ درصد گزارش شده است. این آمار در ایران نیز رقمی بین ۲۰ تا ۳۰ درصد را نشان می‌دهد که نشان‌دهنده هدررفت قابل توجه منابع ملی است.

اگر تولید سالانه بخش کشاورزی کشور را ۱۲۰ میلیون تن در نظر بگیریم، تنها با کاهش حداقل ۱۰ درصدی این ضایعات، می‌توانیم رقمی حدود ۱۳ میلیون تن غذا را حفظ کنیم که تأمین‌کننده غذای حدود ۱۵ میلیون نفر خواهد بود. این عدد، اهمیت استراتژیک مدیریت ضایعات را به وضوح نشان می‌دهد.

هدررفت منابع ملی در محصولات پرضایعات

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی اعلام کرد که در کشور ۲۲ محصول دارای ضایعات بالایی هستند. این محصولات شامل غلاتی چون برنج، گندم و ذرت، و همچنین محصولاتی نظیر چغندرقند، انواع سبزیجات و صیفی‌جاتی مانند گوجه فرنگی، هندوانه و خربزه می‌شوند.

در حال حاضر، ۸ هزار تن دورریز برنج در کشور داریم. با احتساب اینکه برای هر دانه برنج ۹۹ سی‌سی آب استفاده می‌شود، آب به هدر رفته تنها در برنج‌های دورریز شده معادل ۱۸ میلیون مترمکعب است. این ارقام جدای از مصرف برق و سایر منابع ملی است که در فرآیند تولید به کار رفته‌اند.

بررسی تفکیکی ضایعات گندم از مزرعه تا سفره

یکی از محصولات استراتژیک که بیشترین ضایعات را دارد، گندم است. آمار تفکیکی ضایعات گندم در مراحل مختلف زنجیره تولید تا مصرف، نشان‌دهنده نیاز مبرم به برنامه‌ریزی جامع در تمام بخش‌ها است. در مجموع، ضایعات گندم از مزرعه تا سفره به رقم ۲۲.۴ درصد می‌رسد.

اقدامات وزارت جهاد کشاورزی

به دلیل اهمیت بالای مدیریت ضایعات بخش کشاورزی و ترویج مصرف درست، طرح کلانی در این بخش در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی تعریف شده است. همچنین، وزیر جهاد کشاورزی نیز مشاور ویژه‌ای را برای پیگیری این موضوع حیاتی منصوب کرده است تا اطمینان حاصل شود که برنامه‌های عملیاتی با جدیت دنبال می‌شوند.