خبر کامل
رونمایی بانک مرکزی از سامانه «سین»؛ نظارت هوشمند بر سلامت و ثبات بانک‌ها
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در راستای طرح نظارت هوشمند، از سامانه یکپارچه نظارت (سین) رونمایی کرد. این سامانه با هدف ارتقاء توانمندی نظارتی بانک و افزایش هوشمندی در فرآیند تنظیم‌گری، مجموعه‌ای از ابزارهای تحلیلی پیشرفته را برای ارزیابی جامع وضعیت بانک‌ها و مؤسسات اعتباری فراهم می‌آورد.
معرفی سامانه یکپارچه نظارت (سین)
سامانه یکپارچه نظارت (سین) یک پلتفرم پیشرفته است که بیش از ۲۰ ماژول کارکردی را در ۶ حوزه عملکردی اصلی نظارت و تنظیم‌گری در بر می‌گیرد. حوزه‌های کارکردی پیش‌بینی شده برای این سامانه عبارتند از:
- ارائه وضعیت عملکرد بانک‌ها
- تحلیل سودآوری و هزینه سرمایه
- مدیریت ریسک
- ثبات و سلامت بانکی
- ابزارهای هوشمند
- ارزیابی اشخاص تحت نظارت
ماژول‌های عملیاتی شده در فاز اول
در فاز نخست اجرای سامانه سین، چهار ماژول اصلی طراحی، تولید و عملیاتی شده‌اند:
- بانک در یک نگاه: ارائه تصویر جامع از آخرین وضعیت بانک‌ها.
- داشبوردهای مقرراتی: تحلیل پایبندی بانک‌ها به مقررات احتیاطی.
- پروفایل نظارتی: پرونده جامع و شناسنامه‌ای هر بانک.
- کارملز سالیانه و ماهیانه: نظام رتبه‌بندی نظارتی بانک‌ها.
ابزارهای تحلیلی کلیدی سامانه سین
ماژول «بانک در یک نگاه» و شاخص‌های عملکردی
ماژول «بانک در یک نگاه» یک تصویر جامع از آخرین وضعیت هر بانک در شاخص‌های کلیدی نظارتی ارائه می‌دهد. در این بخش، بیش از ۶۰ شاخص عملکردی در دو مقطع زمانی متوالی به همراه تغییرات آن‌ها نمایش داده می‌شود و برای ۱۴ شاخص اصلی، نمودارهای تحلیلی ارائه شده است. از دیگر ویژگی‌های کلی این سامانه، امکان ورود به عمق نمودارها و شاخص‌ها، قابلیت مقایسه بانک‌ها و قابلیت مقایسه در بازه‌های زمانی مختلف است.
داشبوردهای مقرراتی و کنترل ترازنامه
داشبوردهای مقرراتی نظارتی، تصویری تحلیلی از میزان پایبندی بانک‌ها به مقررات احتیاطی بانک مرکزی ارائه می‌دهند. این تحلیل‌ها حوزه‌های مهمی چون رشد دارایی‌ها، کنترل ترازنامه، ریسک نقدینگی و وضعیت باز ارزی را در بر می‌گیرند. هدف این داشبوردها، شفاف‌سازی روندها و انحرافات برای بازرسان و ناظران از طریق تحلیل داده‌های ارسالی بانک‌ها است.
پروفایل نظارتی؛ پرونده جامع هر بانک
«پروفایل نظارتی» به منزله پرونده جامع هر بانک در سامانه سین عمل می‌کند. این بخش، آخرین وضعیت مالی، نظارتی و شناسنامه‌ای بانک را شامل می‌شود و امکان ثبت شاخص‌های قضاوتی متخصصان و بازرسان را نیز دارد. اطلاعات کلیدی این بخش عبارتند از:
- اطلاعات مجوزها
- ساختار حاکمیت شرکتی
- آمار شعب و کارکنان
- روند شاخص‌های کلیدی عملکرد
نظام رتبه‌بندی کارملز (CAMELS)؛ ارزیابی سلامت بانکی
گزارش کارملز، نظام رتبه‌بندی نظارتی بانک‌هاست که در دو داشبورد مجزای سالانه و ماهانه ارائه می‌گردد. این نظام با تحلیل بیش از ۲۰۰ قلم داده برای هر بانک، ثبات، سلامت و میزان تاب‌آوری مؤسسات اعتباری را بر اساس استانداردهای بین‌المللی ارزیابی می‌کند.
| نوع گزارش | منبع اصلی داده | تناوب محاسبه | مؤلفه‌های اصلی | شاخص‌های تخصصی |
|---|---|---|---|---|
| کارملز سالانه | داده‌های صورت‌های مالی | هر شش ماه یک‌بار | هفت مؤلفه اصلی | ۵۴ شاخص تخصصی |
| کارملز ماهانه | داده‌های خلاصه دفتر کل | ماهانه | هفت مؤلفه اصلی | ۲۸ شاخص تخصصی |
نظارت هوشمند و زیرساخت داده‌ای
طرح نظارت هوشمند در سال‌های اخیر در دستور کار بانک مرکزی قرار گرفته است. توسعه سامانه سین در راستای سبدی از پروژه‌های تعریف شده با همکاری حوزه‌های فناوری اطلاعات، نظارت و گروه ملی انفورماتیک محقق شده است. این پروژه‌ها با انسجام‌بخشی به سامانه‌های موجود و در دست تهیه، دسترسی به داده‌های بانک‌ها را به صورت مجتمع فراهم می‌کند.
لازم به ذکر است که بخش عمده داده‌های مورد استفاده در سامانه سین از سامانه‌های پیش‌تر تولید شده نظیر «مهتاب» و «سام» تأمین شده است. همچنین، این سامانه در زمینه استانداردسازی و تبادل داده، کاملاً با موتور XBRL سازگار شده است تا نیازهای اطلاعاتی حوزه نظارت به بهترین نحو مهیا گردد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
