ضرب‌الاجل ترامپ برای طرح صلح اوکراین: واگذاری قلمرو در برابر تضمین امنیتی و انتقاد کارشناسان

ضرب‌الاجل و شروط طرح صلح ترامپ

رئیس‌جمهور سابق آمریکا تا روز شکرگزاری، یعنی پنج‌شنبه آتی، به دولت اوکراین مهلت داده است تا طرح صلح ۲۸ بندی وی را قبول کند. این پیشنهاد، اگرچه شامل تضمین امنیتی جدیدی برای اوکراین بدون حضور نیروهای غربی است، اما شرایط سختی را نیز تحمیل می‌کند:

• واگذاری بخش‌های بزرگی از قلمرو اوکراین به روسیه.
• محدود کردن نیروهای مسلح اوکراین.

واکنش قاطع ولودیمیر زلنسکی

در واکنش به این طرح، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، پیشنهاد ترامپ را به مثابه انتخابی دشوار بین از دست دادن کرامت ملی یا از دست دادن شریک کلیدی کی‌یف توصیف کرد.

تحلیل کارشناسان برجسته شورای آتلانتیک

اندیشکده «شورای آتلانتیک» دیدگاه‌های کارشناسان خود را درباره این طرح جمع‌آوری کرده است. این تحلیل‌ها نشان‌دهنده ابهامات و تناقضات جدی در طرح پیشنهادی ترامپ است.

تناقضات ساختاری و انتقادات تند

«دانیل فرید»، پژوهشگر ارشد و دستیار سابق وزیر امور خارجه آمریکا در امور اروپا، این پیشنهاد را «یک آشفتگی کامل» توصیف کرده و معتقد است که طرح از نظر ساختاری ناقص و متناقض است و با موضع اعلام‌شده ترامپ برای پایان دادن به درگیری‌ها سازگاری ندارد.

به گفته فرید، یکی از نمونه‌های این تناقض، تعیین خط مقدم فعلی به‌عنوان خط آتش‌بس است که نشان‌دهنده عقب‌نشینی از وعده‌های پیشین ترامپ محسوب می‌شود.

جنبه‌های مثبت و هشدارها درباره دونباس

«جان هربست»، مدیر ارشد مرکز اوراسیا و سفیر سابق آمریکا در اوکراین، واگذاری کامل منطقه دونباس به روسیه را «ایده‌ای بی‌معنی» دانست و هشدار داد که چنین اقدامی به منزله پاداش دادن به مهاجم است.

با این حال، هربست گنجاندن مضمون تضمین‌های امنیتی را یک نکته مثبت در طرح قلمداد کرد و افزود که یک تضمین قوی از سوی ایالات متحده می‌تواند به‌طور مؤثری از حملات آینده روسیه جلوگیری کند، زیرا روس‌ها از توان نظامی آمریکا هراس دارند.

فرید همچنین اشاره کرد که بندی در طرح که تمام تعهدات به روسیه را در صورت حمله مجدد به اوکراین لغو می‌کند، عنصری قابل اجرا و بهره‌برداری است.

دیدگاه‌های ترامپ و راهکار پیش روی اوکراین

«لسلی شد»، پژوهشگر غیرمقیم مرکز اوراسیا، معتقد است که ترامپ مدعی است امتناع «جو بایدن» از ارسال تسلیحات لازم به اوکراین در اوایل تهاجم باعث ایجاد بن‌بست شده است. از دیدگاه ترامپ، اوکراین بدون یک توافق شامل واگذاری بخشی از قلمرو، قادر به خروج از بن‌بست نخواهد بود و تنها راه توقف خشونت‌ها، یک توافق مذاکره‌ای است که در آن بخشی از خاک اوکراین واگذار شود.

تأثیر اروپا و بی‌ثباتی ترامپ

هربست در مورد تأثیر رهبران اروپایی بر رویکرد ترامپ عنوان داشت که ترامپ ممکن است نسبت به دیدگاه‌های اروپایی‌ها حساس باشد. همچنین، اقدامات اروپا در افزایش بودجه دفاعی و آمادگی برای اعزام نیرو به اوکراین، مانع از آن شده که پوتین بتواند واشنگتن را به‌آسانی تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، وی هشدار داد که ترامپ شخصیتی بی‌ثبات دارد و رویکردهای او ممکن است تغییر کند، در حالی که هدف پوتین برای کنترل مؤثر اوکراین ثابت مانده است.

راهکار زلنسکی برای جلوگیری از فاجعه

دانیل فرید به وضعیت دشوار اوکراینی‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید که اگر آن‌ها این طرح را رد کنند، شاید با واکنش شدید ترامپ و کاهش بیشتر حمایت آمریکا روبه‌رو شوند. از این رو، فرید توصیه می‌کند که زلنسکی باید با ترامپ روی متن توافق همکاری کند تا:

1. از فاجعه‌آمیز شدن طرح جلوگیری شود.
2. مسئولیت شکست احتمالی به گردن اوکراین نیفتد.

مشاور سابق اعضای کنگره آمریکا تأکید کرد که تصویب توافق به‌عنوان معاهده بسیار مهم است. این اقدام پیام قدرتمندی به پوتین خواهد داد که جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها در هر دو شاخه اجرایی و قانون‌گذاری آمریکا متعهد به اجرای تضمین‌های امنیتی اوکراین هستند.