بحران آب در استان مرکزی: ۶۵ درصد چاه‌های کشاورزی اضافه برداشت دارند؛ محدودیت شدید برق اعمال شد

آمار نگران‌کننده از اضافه برداشت چاه‌ها

محمود قدبیگی، معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای مرکزی، با اشاره به میانگین آبدهی چاه‌های کشاورزی استان که حدود ۱۶ لیتر در ثانیه است، میزان برداشت روزانه را حدود هفت میلیون مترمکعب اعلام کرد. وی تاکید کرد که این حجم آب به قدری زیاد است که ظرف تنها ۱۵ روز می‌تواند سد کمال صالح را پُر و سرریز کند.

بررسی‌های انجام شده توسط این شرکت، ابعاد گسترده تخلفات در بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی را آشکار می‌سازد:

• حدود ۶۵ درصد از چاه‌های کشاورزی استان بیش از سقف مجاز مندرج در پروانه بهره‌برداری فعالیت داشته‌اند.
• در برخی موارد، ساعات کارکرد چاه‌ها تا بیش از ۱۵۰۰ ساعت بیشتر از میزان مجاز ثبت شده است.

این میزان اضافه برداشت به عنوان خط قرمز در مدیریت منابع آب و انرژی تلقی می‌شود و نیازمند برخورد جدی است.

وضعیت شهرستان‌ها و ضرورت سیاست‌های سختگیرانه

آمارهای تفکیکی در سطح شهرستان‌ها نیز نشان‌دهنده وضعیت نامطلوب رعایت قانون است. معاون شرکت آب منطقه‌ای مرکزی به تفکیک شهرستان‌ها اشاره کرد:

• در شهرستان اراک: تنها ۳۴ درصد چاه‌ها در سقف ساعت کارکرد مجاز فعالیت داشته‌اند.
• در شهرستان زرندیه: حدود ۵۰ درصد چاه‌ها بیش از حد مجاز کار کرده‌اند.

این وضعیت، نشان‌دهنده ضرورت اجرای سیاست‌های سختگیرانه‌تر در زمینه بهره‌برداری از منابع آب است.

تأکید بر اجرای قانون و محدودیت‌های جدید برق

قدبیگی همچنین به تکلیف قانونی وزارت نیرو اشاره کرد و گفت: طبق ماده ۲ قانون تسهیل، برقی کردن چاه‌های کشاورزی مصوب مجلس شورای اسلامی، وزارت نیرو موظف است برق مورد نیاز چاه‌ها را صرفاً با رعایت ساعات کارکرد مندرج در پروانه بهره‌برداری تأمین کند.

عدم رعایت این ماده قانونی منجر به اضافه برداشت از منابع آب زیرزمینی و فشار مضاعف بر دشت‌های بی‌رمق استان شده و وضعیت آنها را بحرانی‌تر کرده است.

وی در پایان خاطرنشان کرد که تجربه موفق سال گذشته در محدود کردن برق چاه‌های کشاورزی، امسال نیز عملیاتی می‌شود. این محدودیت با یک استثنا همراه است:

برق کلیه چاه‌ها به منظور تأمین آب مصارف دو منظوره، تنها از ساعت ۹ تا ۱۰ صبح رفع محدودیت می‌شود تا کشاورزان بتوانند نیازهای فوری خود را برطرف سازند.