رئیس پدافند غیرعامل: سرعت فناوری، رگولاتوری سنتی را ناکارآمد کرده است؛ لزوم استفاده از هوش مصنوعی

سردار غلامرضا جلالی، رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور، در چهارمین جلسه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری (عتف) این سازمان، با هشدار نسبت به شکاف فزاینده میان سرعت پیشرفت فناوری‌ها و توان نظارتی دولت‌ها، بر ضرورت حرکت به سوی «پدافند غیرعامل نوین» و به‌کارگیری ابزارهایی چون هوش مصنوعی برای مقابله با تهدیدات فناورانه در جنگ‌های آینده تأکید کرد.

چالش سرعت فناوری و ناکارآمدی رگولاتوری سنتی

رئیس سازمان پدافند غیرعامل با تأکید بر اینکه سرعت بالای پیشرفت علوم و فناوری‌ها یکی از مسائل مهم شرایط فعلی است، اظهار داشت که تنظیم و نظارت بر فناوری‌ها از وظایف اصلی پدافند غیرعامل است؛ اما رگولاتوری بر استفاده از فناوری، خود به چالشی جدی تبدیل شده است.

وی توضیح داد که رگولاتوری‌های سنتی نمی‌توانند با سرعت پیشرفت فناوری‌ها هماهنگ شوند و این امر باعث ایجاد یک شکاف جدی بین توسعه فناوری و توانایی نظارتی دولت‌ها می‌شود. به بیان دیگر، زمانی که دولت‌ها به دنبال وضع مقررات جدید برای کنترل فناوری‌ها هستند، معمولاً چندین فناوری جدیدتر از آنها عبور کرده است. این شکاف در زمینه پدافند غیرعامل نیز بسیار چالش‌برانگیز است.

رگولاتوری بر استفاده گسترده از فناوری‌ها بدون اشراف کافی بر آن‌ها و نداشتن زیرساخت علمی مناسب در دانشگاه‌ها، موفقیت چندانی نخواهد داشت و حاصل آن عقب‌ماندگی جدی در زمینه علم و فناوری است.

فناوری؛ حرف اول در جنگ‌های نوین و لزوم دفاع هوشمند

سردار جلالی با اشاره به نمونه‌های عینی به‌کارگیری فناوری‌های نوین در جنگ‌های اخیر، تصریح کرد که در جنگ‌های نوین، تکنولوژی حرف اول را می‌زند. او تأکید کرد که باید توانمندی‌های فناورانه کشور تقویت شود تا بتوان در برابر تهدیدات مقابله کرد. استفاده از فناوری‌ها به عنوان سلاح‌های جنگی، تهدیدی جدی است که باید در مسئله دفاع و پدافند غیرعامل مورد توجه قرار گیرد.

رئیس سازمان پدافند غیرعامل اتخاذ رویکردهای جدید برای مقابله با این تهدیدات را ضروری دانست و افزود: یکی از این رویکردها، برنامه‌ریزی برای مقابله با تهدیدات فناورانه دشمن با استفاده از خود فناوری‌های نوین است. این مسیر، به معنای دفاع هوشمندانه در برابر تهدیدات فناوری‌محور است. به عنوان مثال، استفاده از هوش مصنوعی برای مقابله با تهدیدات مشابه، می‌تواند راهکار مناسبی باشد.

وی همچنین به آسیب‌پذیری بیشتر زیرساخت‌ها در دوران پیشرفت فناوری‌ها اشاره کرد و گفت: باید به طور ویژه به آسیب‌پذیری‌های زیرساخت‌های نوین توجه شود. باید بپذیریم که جنگ‌های آینده، جنگ‌هایی هستند که در آن فناوری‌ها نقش کلیدی دارند و به همین دلیل باید توانمندی‌های فناورانه خود را تقویت کنیم. این امر مستلزم شناسایی مستمر فناوری‌های جدید و آگاهی نسبت به تهدیدات آن‌هاست.

حرکت به سوی پدافند غیرعامل نوین و همکاری با مراکز علمی

سردار جلالی بر لزوم حرکت به سمت یک پدافند غیرعامل نوین تأکید کرد که با تغییرات فناوری‌های جدید همگام باشد. این پدافند باید شامل دفاع فناورانه در برابر تهدیدات دشمن باشد و از ظرفیت‌های علمی و فناوری جدید برای حفاظت از کشور استفاده کند. او استفاده موثر از ظرفیت‌های زیر را برای دستیابی به این هدف ضروری دانست:

• وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
• مراکز پژوهشی و دانشگاه‌ها

هدف از این همکاری‌ها، شناسایی صحیح فناوری‌های نوین و بهره‌برداری از آن‌ها در جهت پایداری و امنیت ملی کشور است.

گزارش معاونت علوم و تحقیقات سازمان

در این جلسه، مهناز طهرانی، معاون علوم، تحقیقات و فناوری سازمان پدافند غیرعامل کشور، گزارشی جامع از اکوسیستم علم و فناوری پدافند غیرعامل و برنامه‌ها و پیشرفت‌های مرتبط با علوم و فناوری این حوزه ارائه کرد.

معاون سازمان پدافند غیرعامل بر آمادگی عملیاتی سازمان در این حوزه از طریق همکاری با نهادهای مختلف تأکید کرد. وی همچنین همکاری با نهادهای کلیدی زیر را برای شناسایی تهدیدات فناورانه و استفاده از ظرفیت‌های علمی ضروری دانست:

1. وزارت دفاع
2. ستاد کل نیروهای مسلح
3. دانشگاه‌ها و دیگر نهادهای علمی و پژوهشی

در پایان این نشست، نمونه‌هایی از استفاده از طرح جهاد علمی مورد بحث و بررسی قرار گرفت و آیین‌نامه تشکیل شورای عتف سازمان پدافند غیرعامل کشور نیز ارائه شد و اعضا به تبادل نظر درباره موضوعات نشست پرداختند.