نقشه راه ۱۰ ساله کرمان موتور: توسعه تاکسی پرنده (eVTOL) و بومی‌سازی گیربکس هیبرید

انقلاب عمودپروازها: استراتژی کرمان موتور در حوزه eVTOL

اظهارات ابوالفضل خلخالی، معاون توسعه محصول کرمان موتور، نشان می‌دهد که این شرکت برنامه‌ای مدون برای ورود به حوزه خودروهای عمودپرواز الکتریکی (eVTOL) دارد. این وسایل نقلیه به عنوان یکی از ترندهای اصلی حمل‌ونقل آینده، پتانسیل بالایی برای حل معضلات کلان‌شهرهایی مانند تهران دارند. طبق داده‌های ارائه شده در این رویداد، eVTOLها می‌توانند زمان سفر را تا ۷۰ درصد کاهش دهند؛ عددی که برای پایتخت‌نشینان گرفتار در ترافیک، بسیار وسوسه‌کننده است.

از منظر فنی، مزیت بزرگ eVTOLها حذف نیاز به باندهای پرواز عریض و طولانی است. این ویژگی امکان ایجاد «ورتی‌پورت‌ها» (Vertiports) یا ایستگاه‌های نشست و برخاست را در نقاط مختلف شهری، از پشت‌بام برج‌ها تا فضاهای باز شهری، فراهم می‌کند. علاوه بر این، پیشرانه‌های الکتریکی این پرنده‌ها، آلودگی صوتی و محیط‌زیستی را به حداقل می‌رسانند که در تضاد کامل با هلیکوپترهای سنتی است. ایمنی بالاتر به دلیل استفاده از موتورهای متعدد (Redundancy) و هزینه‌های نگهداری پایین‌تر نسبت به وسایل پرنده احتراقی، از دیگر دلایل توجیهی ورود به این صنعت است.

نقشه راه ۱۰ ساله؛ از لجستیک بار تا جابجایی مسافر

کرمان موتور برای دستیابی به فناوری eVTOL، رویکردی پلکانی و محتاطانه را در پیش گرفته است. برنامه ۱۰ ساله این شرکت در چهار فاز عملیاتی تعریف شده است که با هدف استفاده از ظرفیت‌های نخبگان دانشگاهی جهت بومی‌سازی این فناوری پیچیده، دفتر پروژه تاکسی پرنده را در دانشگاه شهید بهشتی مستقر کرده است:

• فاز نخست: تمرکز بر توسعه پلتفرم‌های حمل بار (Cargo) برای تست سیستم‌های پیشرانش، پایداری پرواز و هوش مصنوعی هدایتگر.
• فازهای بعدی: کاربردهای امدادی و اورژانسی برای رساندن تجهیزات پزشکی یا خون به مناطق حادثه‌دیده در ترافیک‌های سنگین.
• هدف نهایی: دستیابی به دانش فنی و تولید «تاکسی پرنده چهار نفره» برای جابجایی مسافر.

گذار به سمت خودروهای پاک: توسعه بومی گیربکس‌های هیبرید

بخش دیگری از رویداد KITONEXT به واقعیت‌های زمینی و ملموس‌تر صنعت خودرو اختصاص داشت. با توجه به ناترازی بنزین در کشور و فشار برای کاهش آلایندگی، حرکت به سمت خودروهای هیبرید (HEV) و پلاگین-هیبرید (PHEV) دیگر یک انتخاب لوکس نیست، بلکه یک ضرورت ملی محسوب می‌شود. دکتر منوچهر منطقی، معاون صنایع حمل‌ونقل وزارت صمت، نیز در این رویداد بر اهمیت حیاتی سرمایه‌گذاری در حوزه خودروهای پاک تأکید کرد.

کرمان موتور در این راستا، پروژه توسعه گیربکس‌های هیبرید را در دستور کار قرار داده است. این گیربکس‌ها (معمولاً از نوع DHT) قلب تپنده انتقال قدرت در این خودروها هستند که وظیفه مدیریت پیچیده توان میان موتور احتراقی و موتور الکتریکی را بر عهده دارند. بومی‌سازی یا کسب دانش فنی عمیق در این قطعه استراتژیک، می‌تواند وابستگی ارزی تولید خودروهای کم‌مصرف را به شدت کاهش داده و قیمت نهایی محصول را رقابتی‌تر کند.

چشم‌انداز بازار و رقابت تکنولوژیک

حرکت کرمان موتور به سمت تولید قطعات کلیدی خودروهای برقی و هیبریدی، پاسخی هوشمندانه به تغییرات سریع بازار جهانی و منطقه‌ای است. با ورود گسترده خودروهای چینی برقی و هیبریدی به بازار ایران، خودروسازانی که صرفاً به مونتاژ مدل‌های بنزینی قدیمی بسنده کنند، سهم بازار خود را از دست خواهند داد. توسعه گیربکس هیبرید در داخل، به کرمان موتور این انعطاف را می‌دهد که پلتفرم‌های متنوعی را با قوای محرکه مدرن تجهیز کند و در برابر نوسانات ارزی و تحریم‌ها، تاب‌آوری بیشتری در زنجیره تأمین خود داشته باشد.

تحلیل جایگاه و چالش‌های پیش‌رو

برگزاری رویدادهایی نظیر KITONEXT و همکاری با دانشگاه‌های مادر همچون شهید بهشتی، سیگنال مثبتی از تغییر نگرش در لایه‌های مدیریتی صنعت خودرو است و می‌تواند به خلق ارزش افزوده واقعی منجر شود.

با این حال، تحلیلگران صنعت خودرو بر این باورند که مسیر پیش‌رو هموار نیست و چالش‌های متعددی وجود دارد که موفقیت این استراتژی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

نقاط قوت و گلوگاه‌های احتمالی

نقاط قوت:

• پیشرو بودن در تکنولوژی‌های آینده‌نگر: ورود زودهنگام به حوزه eVTOL، برند کرمان موتور را به عنوان یک شرکت دانش‌بنیان و پیشرو تثبیت می‌کند.
• هدف‌گیری نیاز فوری صنعت: تمرکز بر گیربکس هیبرید، یک نیاز واقعی و فوری صنعت را هدف گرفته است که بازار تضمین‌شده‌ای دارد.

چالش‌ها و موانع:

• چالش‌های رگولاتوری و زیرساختی: برای تاکسی‌های پرنده، هنوز قوانین مدون ترافیک هوایی شهری (UAM)، مسائل امنیتی و مجوزهای پرواز در ایران تدوین نشده است.
• تأمین زنجیره: در بخش هیبرید، تأمین باتری و تکنولوژی‌های الکترونیکی پیشرفته (Power Electronics) نیازمند زنجیره تأمینی است که هنوز در داخل کشور به بلوغ نرسیده است.

موفقیت کرمان موتور در این مسیر، در گرو تداوم سرمایه‌گذاری، ثبات مدیریتی و تعامل سازنده با نهادهای قانون‌گذار هوایی و صنعتی خواهد بود.