ندیمی: تمرکززدایی از تهران چهار مزیت مهم دارد؛ حفظ یکپارچگی ملی با بسته سیاستی کامل

مزایای چهارگانه انتقال اختیارات به استان‌ها

تمرکززدایی از تهران و سپردن بخشی از اختیارات به استان‌ها، نتایج و مزایای مهمی به همراه دارد که ندیمی به تفصیل به آن‌ها اشاره کرد:

1. تسریع در تصمیم‌گیری و کاهش بروکراسی: نظام تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری با حداقل زمان انجام می‌شود، زیرا بسیاری از امور استان‌ها در خود استان قابل تصمیم‌گیری سریع و قانونی است. این امر موجب کوتاه شدن چرخه بوروکراسی، افزایش دسترسی‌ها و نزدیکی صف و ستاد می‌شود.
2. کاهش چشمگیر هزینه‌ها: هزینه‌هایی نظیر مأموریت، رفت‌وآمد، عدم حضور مدیران در محل خدمت، اتلاف زمان و سوانح که در ساختار متمرکز افزایش می‌یابند، با تمرکززدایی به نحو محسوسی کاهش یافته و خدمات به مردم نزدیک‌تر خواهد شد.
3. افزایش نظارت و بهبود شاخص‌ها: این تصمیم باعث کوتاه شدن محدوده تصمیم و اجرا، افزایش نظارت دقیق توسط دستگاه‌های ناظر و بهبود سرعت، زمان، راندمان و سایر شاخص‌های بومی در استان‌ها می‌شود.
4. توجه به تفاوت‌های محلی: در ساختار استانی، تفاوت‌های اقلیمی، فرهنگی و موضوعات محلی بهتر دیده می‌شود. برای مثال، تصمیم‌گیری درباره مسائل اقلیمی، کاربری اراضی یا تعطیلی‌های استانی، بسیار دقیق‌تر از تصمیمات ملی انجام می‌شود.

حفظ یکپارچگی ملی؛ خط قرمز تمرکززدایی

نماینده ادوار مجلس در پاسخ به نگرانی منتقدان درباره تأثیر این طرح بر یکپارچگی حاکمیت ملی، ضمن تأیید اهمیت حفظ این یکپارچگی، توضیح داد که تصمیمات استانی به معنای ترک وظایف، اتخاذ تصمیمات خلاف قانون یا خروج از نظام حاکمیتی کشور نیست. وی تأکید کرد که استانداردهای ملی باید ثابت بمانند و استان‌ها تنها متناسب‌سازی همان استانداردها را بر اساس شرایط محلی انجام دهند.

استاندار در جایگاه قانون‌گذار یا عضو کابینه نیست؛ بلکه مسئول اجراست. بخشی از اختیارات وزرا می‌تواند در اندازه معقول و مشخص به استان منتقل شود، اما اختیارات کلیدی مانند معاهدات بین‌المللی یا تصمیمات مادر همچنان در حیطه دولت مرکزی باقی می‌ماند.

وی با اشاره به حساسیت موضوع فدرالیسم، خاطرنشان کرد: باید مراقب بود تا چارچوب‌ها، منابع و روش‌ها مشخص باشد تا هیچ امکانی برای خروج از نظام ملی ایجاد نشود. تمرکززدایی به معنای نفی مرکز نیست، بلکه تقسیم درست وظایف است. به عنوان مثال، منطقی نیست کل کشور صرفاً به دلیل آلودگی تهران تعطیل شود؛ مسائل محلی باید محلی و مسائل ملی باید ملی حل شوند.

ضرورت تدوین بسته سیاستی کامل

ندیمی تصریح کرد که تمرکززدایی از مرکز و افزایش اختیارات استانداران نیازمند یک بسته سیاستی کامل است که در آن مشخص شود چه اختیاراتی با چه نوع نظارت و چه خروجی‌هایی منتقل می‌شود. هدف این نیست که تمام اختیارات وزرا به استان‌ها داده شود؛ بلکه برخی اختیارات جزئی باید واگذار و اختیارات کلیدی حفظ شود. اگر این چارچوب‌ها دقیق طراحی شود، نگرانی‌ای برای یکپارچگی حاکمیت ملی به وجود نخواهد آمد و مشکلات ناشی از تمرکزگرایی نیز مرتفع می‌شود.