رونمایی سازمان نقشه‌برداری از سامانه اصالت‌سنجی تصاویر برای مقابله با جعل اسناد ملکی

اهمیت اصالت‌سنجی در پرونده‌های قضایی

اهمیت این سامانه جدید در پیوند میان داده و عدالت نهفته است. این ابزار نه تولیدکننده نقشه است و نه فروشنده تصویر، بلکه با استناد به آرشیو ملی شامل بیش از ۳۶ میلیون تصویر ثبت شده، از اصالت داده‌های موجود حفاظت می‌کند. این اقدام در شرایطی صورت می‌گیرد که تصاویر هوایی به عنوان سند قضاوت در بسیاری از پرونده‌های ملکی و حقوقی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

رونمایی از این سامانه در حاشیه بیست و نهمین همایش و نمایشگاه ملی مهندسی نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی (ژئوماتیک ۱۴۰۴) و با حضور کانون کارشناسان رسمی دادگستری انجام شد و هدف اصلی آن، رویارویی مستقیم اصالت با جعل و تقلب است.

صیانت از مالکیت مردم با هشت شاخص فنی

سید اسکندر صیدایی، رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور، هدف از طراحی این سامانه را صیانت از واقعیت نقشه‌ها و تصاویر عنوان کرد تا هیچ فرد یا نهادی نتواند در داده‌های مکانی دخل و تصرف ایجاد کند.

وی در خصوص عملکرد فنی سامانه توضیح داد:

• سامانه اصالت هر تصویر را بر اساس هشت شاخص فنی بررسی می‌کند.
• به محض تشخیص هرگونه تغییر، علامت عدم‌تأیید ثبت می‌شود.
• این سیستم به کارشناسان رسمی دادگستری کمک می‌کند تا تصمیمات درست و مستند اتخاذ کنند.

او تأکید کرد که این طرح گامی برای تحقق عدالت و پایداری در تصمیم‌گیری‌ها است و مشکل تغییر نقشه‌های رسمی توسط برخی کاربران برای منافع شخصی و ایجاد قضاوت نادرست را به‌صورت کامل رفع می‌کند.

تصاویر هوایی؛ منبع اصلی تصمیم‌گیری‌های حقوقی

نعمت‌الله حبشی، مدیر خدمات فنی سازمان نقشه‌برداری کشور، با اشاره به سابقه استفاده از تصاویر هوایی این سازمان از سال ۱۳۳۲ در تصمیم‌گیری‌های قضایی و کارشناسی پرونده‌های ملکی، مخدوش‌شدن جزئی این عکس‌ها را عاملی برای تغییر مسیر یک حکم قضایی دانست.

سامانه اصالت‌سنجی راه‌اندازی شد تا مطمئن شویم تصویر مورد استفاده در کارشناسی، دقیقاً همان عکسی است که در آرشیو رسمی سازمان وجود دارد. این ابزار دیواری دفاعی در برابر تحریف حافظه جمعی کشور است.

وی خاطرنشان کرد که این سامانه به‌صورت رایگان و عمومی از طریق آدرس اینترنتی esalat.ncc.gov.ir در دسترس عموم مردم و کارشناسان قرار دارد و در حال حاضر فقط تأیید یا رد اصالت تصویر را نمایش می‌دهد.

همچنین، سازمان آمادگی خود را برای ارائه گواهی رسمی اصالت به‌صورت فایل PDF با سربرگ سازمان و شماره یکتا اعلام کرد. فرمت این گواهی‌ها با همکاری کانون کارشناسان رسمی دادگستری استانداردسازی خواهد شد تا قابلیت استناد قضایی در پرونده‌های حقوقی را داشته باشد.

فاز دوم: تشخیص دقیق محل دستکاری با فناوری‌های پیشرفته

حمیدرضا سیدین بروجنی، معاون فناوری و ارائه اطلاعات مکانی سازمان نقشه‌برداری کشور، این سامانه را بخشی از برنامه ملی نظارت فنی بر محصولات نقشه و اطلاعات مکانی کشور دانست که در ماده ۱۱ قانون احکام دائمی نیز بر آن تأکید شده است.

وی به تشریح فازهای توسعه سامانه پرداخت:

1. فاز اول (فعلی): تعیین اینکه آیا تصویر تغییر کرده است یا خیر.
2. فاز دوم (آتی): بهره‌گیری از فناوری‌های Geo-8 Code و روش Change Detection برای شناسایی نه‌تنها نوع دست‌کاری، بلکه محل دقیق تغییرات در تصویر.

این سامانه علاوه بر کارشناسان رسمی دادگستری، در اختیار نهادهایی چون بنیاد مستضعفان و مشاوران قوه قضاییه قرار می‌گیرد تا از بروز تقلب و خطا در فرآیندهای مالکیتی جلوگیری شود.