کشف تأثیر استروژن بر تقویت یادگیری و سیستم پاداش مغز

هورمون‌ها و ناشناخته‌های شناختی

پژوهشگران دانشگاه نیویورک در یک مطالعه پیشگامانه، سازوکار مولکولی جدیدی را کشف کردند که نشان می‌دهد چگونه هورمون استروژن به طور مستقیم بر توانایی یادگیری و سیستم پاداش مغز تأثیر می‌گذارد. این یافته‌ها که در نشریه معتبر Nature Neuroscience منتشر شده، می‌تواند درک ما را از نوسانات علائم اختلالات عصب‌روان‌پزشکی متحول کند.

هورمون‌ها تأثیر قدرتمندی بر عملکرد مغز، از جمله خلق‌وخو، انگیزه و فرآیندهای تصمیم‌گیری دارند. با وجود این تأثیر گسترده، سازوکارهای دقیق زیست‌شناختی که این هورمون‌ها از طریق آن‌ها بر رفتارها و فعالیت‌های عصبی شناختی تأثیر می‌گذارند، همچنان تا حد زیادی در هاله‌ای از ابهام قرار داشتند.

پژوهشگران با انجام آزمایش‌هایی بر روی موش‌ها، دریافته‌اند که سیستم‌های یادگیری و تصمیم‌گیری مغز به طور طبیعی در طول چرخه تولیدمثل دچار تغییراتی می‌شوند.

پروفسور کریستین کانستانتینوپل، سرپرست این پژوهش، تأکید می‌کند: «با وجود تأثیر گسترده هورمون‌ها بر مغز، اطلاعات کمی درباره چگونگی تأثیر این هورمون‌ها بر رفتارهای شناختی و فعالیت‌های عصبی مرتبط وجود دارد.»

استروژن و تقویت سیگنال‌های پاداش (دوپامین)

این مطالعه که با همکاری محققان مؤسسه علوم اعصاب دانشکده پزشکی دانشگاه نیویورک و دانشگاه ویرجینیا کامِن‌ولث انجام شده است، یک سازوکار مولکولی کلیدی را آشکار می‌کند:

هورمون زنانه استروژن با تقویت فعالیت انتقال‌دهنده عصبی دوپامین، که مسئول ارسال سیگنال‌های پاداش و هدایت یادگیری در سراسر مغز است، باعث تقویت این سیگنال‌ها می‌شود.

کارلا گلدن، نویسنده اصلی مقاله، در این باره می‌گوید: «یافته‌های ما نشان می‌دهد چگونه سیستم پاداش مغز بر یادگیری تأثیر می‌گذارد و توضیح علمی جدیدی برای این ارتباط ارائه می‌کند.»

نتایج آزمایش‌های رفتاری بر روی موش‌ها

در این آزمایش‌های عملی، موش‌ها با یادگیری معنای سیگنال‌های صوتی که نشان‌دهنده وجود و حجم آب بود، به منبع آب دست می‌یافتند. نتایج کلیدی این آزمایش‌ها به شرح زیر است:

• بهبود یادگیری: توانایی یادگیری موش‌ها با افزایش سطح استروژن به طور قابل توجهی بهبود یافت.
• کاهش یادگیری: هنگامی که فعالیت استروژن سرکوب شد، توانایی یادگیری کاهش پیدا کرد.
• تأثیر ویژه: تأثیر استروژن، ویژه فرآیند یادگیری است و بر فرآیندهای تصمیم‌گیری شناختی تأثیر مستقیمی نمی‌گذارد.

آینده بالینی: درک اختلالات عصب‌روان‌پزشکی

این یافته‌های بنیادی، پیامدهای مهمی برای درک بهتر نوسانات علائم در اختلالات عصب‌روان‌پزشکی (neuropsychiatric disorders) دارند. پروفسور کانستانتینوپل خاطرنشان می‌کند: علائم همه بیماری‌های روانی‌عصبی، تحت تأثیر تغییرات هورمونی بدن، شدت بیشتری پیدا می‌کنند یا کاهش می‌یابند.

این پژوهش گامی مهم در جهت درک چگونگی تأثیر هورمون‌ها بر مدارهای عصبی و نقش آن‌ها در ایجاد یا تشدید بیماری‌های مرتبط به‌شمار می‌رود و مسیر را برای درمان‌های هدفمندتر هموار می‌سازد.