ابلاغ دستورالعمل جدید معاملات آنلاین طلا و نقره؛ الزامات سختگیرانه برای پلتفرم‌ها

هیئت وزیران جمهوری اسلامی ایران، در اقدامی مهم و نظارتی، «دستورالعمل اجرایی خرید و فروش طلا و نقره به صورت برخط» را تصویب و ابلاغ کرد. این دستورالعمل که در تاریخ ۲۷ مهرماه به تصویب رسید و در ۱۴ آبان ماه به دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط ارسال شد، با هدف ساماندهی معاملات آنلاین و جلوگیری از زیان‌های گسترده سرمایه‌گذاران در سال‌های اخیر تدوین شده است.

ضرورت ساماندهی معاملات برخط طلا و نقره

تصمیم نهادهای نظارتی برای تنظیم‌گری فعالیت فروش آنلاین طلا و معاملات مرتبط، پس از رخدادها و زیان‌های مالی متعددی که سرمایه‌گذاران در سال‌های اخیر متحمل شدند، اتخاذ شد. بر همین اساس، بانک مرکزی و دستگاه‌های ذی‌ربط گرد هم آمدند تا آیین‌نامه‌ای جامع برای این بخش از بازار تدوین کنند.

محمد کشتی‌آرای، عضو هیئت رئیسه کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران، در این باره اظهار داشت که هدف اصلی این مصوبه، ایجاد شفافیت و استانداردسازی در فضای آنلاین است.

دستگاه‌های مشمول ابلاغیه

این دستورالعمل به طیف وسیعی از نهادها ابلاغ شده است تا بستر اجرای آن را فراهم سازند:

• وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت، اطلاعات، دادگستری، امور اقتصادی و دارایی
• ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی و دادستانی کل کشور
• سازمان تعزیرات حکومتی و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
• دبیرخانه ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز و بانک مرکزی جمهوری اسلامی

الزامات کلیدی برای پلتفرم‌های فروش آنلاین

مرجع صدور مجوز و فرآیند قانونی

بر اساس این آیین‌نامه، مرجع رسمی صدور مجوز برای فعالان حوزه فروش آنلاین طلا، «اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی» تعیین شده و متقاضیان باید از طریق درگاه ملی مجوزها برای دریافت آن اقدام کنند. امکان دریافت این مجوزها حدود دو تا سه ماه است که فراهم شده است.

تطبیق موجودی فیزیکی؛ مهم‌ترین نقطه قوت

یکی از مهم‌ترین محورهای این قانون که فعالان بازار نیز به دنبال آن بودند، الزام پلتفرم‌ها به اعلام و تطبیق «موجودی طلای قابل فروش در لحظه» است. این بدین معناست که:

هر میزان طلایی که پلتفرم در لحظه می‌فروشد، باید معادل فیزیکی آن را در سپرده خود نزد بانک کارگشایی یا بانک مرکزی داشته باشد و در صورت فروش بیش از حد موجودی، بلافاصله باید نسبت به شارژ آن اقدام کند.

استانداردسازی عیار معاملات

هیئت دولت در مصوبه اخیر خود، تنها معامله طلا با عیار ۷۵۰ (۱۸ عیار) و نقره با عیار ۹۹۵ را در بستر پلتفرم‌ها مجاز دانسته و انجام معاملات طلا با عیارهای دیگر را ممنوع اعلام کرده است. کشتی‌آرای توضیح داد که این محدودیت صرفاً مربوط به پلتفرم‌های برخط بوده و شامل بازار فیزیکی نمی‌شود. هدف از این تصمیم، استانداردسازی معاملات و جلوگیری از ترویج عیارهای غیرمتعارف مانند ۷۳۵ یا ۷۸۸ است که پیش‌تر در طلای آب‌شده رواج داشت.

محدودیت انتقال دارایی برای مبارزه با تخلفات

نکته مهم دیگر، محدودیت در انتقال دارایی از حساب یک کاربر به حساب کاربر دیگر در این پلتفرم‌ها است. طبق قانون، خرید و فروش تنها باید از طریق حساب شخصی انجام شود و امکان انتقال دارایی به حساب فرد دیگر وجود ندارد.

این اقدام با دو هدف اصلی صورت گرفته است:

1. جلوگیری از پولشویی: با ثبت همه تراکنش‌ها در حساب شخصی، شفافیت افزایش می‌یابد.
2. اجرای قانون مالیات بر عایدی سرمایه: اختلاف قیمت خرید و فروش طلا برای کاربرانی که معاملات با حجم بالا انجام می‌دهند، مشمول مالیات خواهد شد و ثبت دقیق تراکنش‌ها ضروری است.