وویجر ۱ اولین فضاپیما در فاصله «یک روز نوری» از زمین می‌شود

سفر نیم قرنی وویجر و ثبت یک رکورد فضایی

وویجر ۱ که پس از عبور موفقیت‌آمیز از کنار مشتری و زحل مسیر خود را به سمت فضای میان‌ستاره‌ای کج کرد، اکنون پس از نزدیک به نیم قرن فعالیت، همچنان فعال است. با وجود عبور از مناطق بسیار سرد و پرتابش‌خورده مرزی منظومه شمسی، ناسا قصد دارد تا پایان عمر منبع انرژی هسته‌ای آن، فعالیت این کاوشگر را ادامه دهد.

در حال حاضر، وویجر ۱ حدود ۲۵.۳ میلیارد کیلومتر (معادل ۱۵.۷ میلیارد مایل) از زمین فاصله دارد و ارسال یک پیام به آن ۲۳ ساعت و ۳۲ دقیقه زمان می‌برد.

پیش‌بینی می‌شود که در تاریخ ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶، فاصله این کاوشگر از زمین به ۲۵.۹ میلیارد کیلومتر (۱۶.۱ میلیارد مایل) برسد و مدت زمان ارسال یک سیگنال به آن دقیقاً به ۲۴ ساعت افزایش یابد. در همین زمان، کاوشگر دوقلوی آن، وویجر ۲، حدود ۱۹.۵ ساعت نوری از زمین فاصله خواهد داشت.

چالش‌های ارتباطی و محدودیت سرعت نور

بر اساس نظریه نسبیت اینشتین، سرعت نور (حدود ۲۹۹ هزار و ۳۸۸ کیلومتر بر ثانیه) بالاترین سرعت ممکن در جهان است. هرچند این رقم بسیار بالا به نظر می‌رسد، اما در مقیاس کیهانی، فاصله‌های عظیم فضا باعث ایجاد تأخیرهای قابل توجهی در ارتباطات می‌شود.

تأخیر‌های کیهانی در مأموریت‌های فضایی

اولین نمونه ملموس این تأخیر در زمان فرود مأموریت‌های آپولو بر ماه رخ داد؛ جایی که بین ارسال پیام فضانورد و دریافت پاسخ از مرکز کنترل زمینی حدود ۲.۶ ثانیه تأخیر وجود داشت.

این تأخیرهای طولانی نشان می‌دهد که مأموریت‌های اعماق فضا نیازمند فضاپیماهای خودران و مستقل هستند. اگر این کاوشگرها مجبور بودند برای هر حرکت منتظر دریافت فرمان از زمین بمانند، بسیاری از آن‌ها پیش از انجام مأموریت خود در معرض نابودی قرار می‌گرفتند.

مدیریت کاوشگر در فاصله دو روزه

با وجود این فاصله‌های شگفت‌انگیز، هر دو کاوشگر وویجر ۱ و ۲ همچنان از طریق شبکه پیگیری اعماق فضا ناسا (Deep Space Network) با مرکز کنترل در زمین در ارتباط هستند.

چالش اصلی این است که از اواخر سال آینده، هر فرمان ارسال‌شده به وویجر ۱ حدود دو روز زمان لازم دارد تا حتی تأیید دریافت آن به زمین بازگردد. این موضوع، مدیریت و نگهداری کاوشگر دوردست را به فرآیندی کند و پرتنش برای مهندسان ناسا تبدیل می‌کند.

این رویداد تاریخی، بار دیگر اهمیت و قابلیت‌های خارق‌العاده فضاپیماهای خودران و فناوری ارتباطات در فواصل عظیم کیهانی را به نمایش می‌گذارد و یادآوری می‌کند که حتی سریع‌ترین سرعت ممکن در جهان نیز در برابر وسعت بی‌کران فضا، محدودیت خود را دارد.