آیکون خبر

خبر کامل

افت تاریخی سرمایه‌گذاری خارجی و کاهش بدهی دولت؛ نشانه‌های کاهش اعتماد بین‌المللی

افت تاریخی سرمایه‌گذاری و کاهش بدهی خارجی ایران

اقتصاد ایران در سال‌های اخیر تحت تأثیر ترکیبی از نااطمینانی‌های داخلی و تنش‌های خارجی قرار گرفته است. بر اساس تازه‌ترین داده‌های منتشر شده، شاخص‌های کلیدی اقتصاد کشور از جمله رشد اقتصادی و رشد سرمایه‌گذاری، که موتور محرک رشد محسوب می‌شوند، منفی برآورد شده‌اند. در همین راستا، آمارهای رسمی نشان می‌دهند که دو شاخص حیاتی «سرمایه‌گذاری خارجی» و «بدهی خارجی» نیز مسیری نزولی را طی می‌کنند که این وضعیت، علاوه بر محدودیت دسترسی به منابع، بیانگر کاهش شدید اعتماد بین‌المللی به اقتصاد ایران است.

سرمایه‌گذاری خارجی: کمترین میزان در ۲۲ سال اخیر

آمار و ارقام مربوط به سرمایه‌گذاری خارجی کشور در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ حکایت از یک افت تاریخی در جذب سرمایه دارند. بر اساس گزارش‌های رسمی:

  • در سال ۱۴۰۲، میزان سرمایه‌گذاری خارجی کشور تنها معادل ۵۷۶ میلیون دلار برآورد شد که این رقم، کمترین میزان ثبت شده در ۲۲ سال گذشته است.
  • در سال ۱۴۰۳، اگرچه این رقم اندکی افزایش یافت و به ۹۶۶ میلیون دلار رسید، اما همچنان پایین‌تر از مرز یک میلیارد دلار باقی ماند.

کارشناسان معتقدند که این افزایش جزئی، اتفاق مثبتی محسوب نمی‌شود و احتمالاً نتیجه چند پروژه محدود و سطح پایین سرمایه‌گذاری در دوره‌های قبل است.

نوسانات تاریخی جذب سرمایه خارجی

بررسی‌ها نشان می‌دهد که بالاترین میزان سرمایه‌گذاری خارجی در ۲۲ سال اخیر، در سال ۹۱ با رقمی معادل ۴ میلیارد و ۴۸۹ میلیون دلار به ثبت رسیده است. با این حال، پس از اعمال تحریم‌ها و دشوار شدن مبادلات تجاری، این شاخص روندی نزولی را آغاز کرد و در سال ۹۴ به کمتر از یک میلیارد دلار سقوط کرد.

پس از امضای توافق برجام در تابستان ۹۴ و لغو تحریم‌ها، مسیر ورود سرمایه خارجی تسهیل شد و حجم سرمایه‌گذاری‌ها در سال ۹۵ به ۳ میلیارد و ۲۲۳ میلیون دلار رسید. اما این روند مثبت دیری نپایید؛ با خروج دولت ترامپ از برجام و بازگشت تحریم‌های آمریکا در سال ۹۷، روند کاهشی دوباره آغاز شد و سرمایه‌گذاری خارجی از ۲ میلیارد و ۷۰۹ میلیون دلار در سال ۹۷، مجدداً به زیر یک میلیارد دلار رسید.

عوامل داخلی مؤثر بر کاهش سرمایه‌گذاری

علاوه بر تحریم‌های خارجی، عوامل داخلی متعددی نیز بر روند نزولی سرمایه‌گذاری خارجی تأثیر گذاشته‌اند. مهم‌ترین این عوامل عبارتند از:

  • وجود مقررات زیاد و دست و پا گیر
  • نرخ تورم بالا
  • تصمیمات خلق‌الساعه و غیرقابل پیش‌بینی
  • نااطمینانی‌های گسترده در فضای اقتصادی کشور

کاهش بدهی خارجی دولت

داده‌های رسمی نشان می‌دهند که در طول بیش از ۹ سال گذشته، بالاترین میزان بدهی‌های خارجی کشور در سال ۹۶ به ثبت رسیده است. در آن سال، میزان بدهی خارجی معادل ۱۲ میلیارد و ۱۳۶ میلیون دلار اعلام شد.

مشابه با روند سرمایه‌گذاری خارجی، پس از بازگشت تحریم‌ها در پی خروج آمریکا از برجام در سال ۹۷، بدهی‌های خارجی نیز کاهش قابل توجهی یافت. به طوری که در سال ۱۴۰۳، مقدار بدهی خارجی کشور به ۴ میلیارد و ۸۶۲ میلیون دلار برآورد شده است. همچنین آخرین داده‌ها از بهار، تیر و مرداد سال جاری حاکی از آن است که رقم بدهی‌های خارجی کشور از ۵ میلیارد دلار فراتر رفته است.

کاهش بدهی خارجی لزوماً یک رخداد منفی نیست؛ چرا که رشد بدهی می‌تواند تا حدی بیانگر اعتماد و اطمینان کشورهای دیگر به اعطای وام و تسهیلات باشد. با این حال، اگر بدهکارتر شدن یک کشور صرفاً با هدف تأمین کسری بودجه و مصرف امور جاری صورت گیرد، می‌تواند تبعات خطرناکی از جمله وابستگی اقتصادی کشور را به همراه داشته باشد.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗