آیکون خبر

خبر کامل

کشف بی‌نظیر باستان‌شناسی در کاراهان‌تپه ترکیه: ظرف سنگی با پیکره‌های ۹۲۰۰ ساله

باستان‌شناسان در محوطه باستانی کاراهان‌تپه در ترکیه، که یکی از کهن‌ترین سکونتگاه‌های نوسنگی جهان با قدمتی حدود ۹۲۰۰ سال است، به کشفی منحصربه‌فرد دست یافتند. این کشف شامل یک ظرف سنگی تزئین‌شده حاوی سه پیکره کوچک جانوری است که اطلاعات جدیدی درباره زندگی ساکنان پیشاتاریخی این منطقه ارائه می‌دهد.

کشف منحصربه‌فرد در بستر نوسنگی تاش‌تپه‌لر

کاراهان‌تپه، واقع در منطقهٔ «تاش‌تپه‌لر» در ترکیه، جایی که محوطه مشهور گوبکلی‌تپه نیز در آن کشف شده است، یک سکونتگاه پیشاتاریخی مهم محسوب می‌شود. این سکونتگاه از چهار بنای عمومی در کنار هم و خانه‌های مسکونی پیرامون آن‌ها تشکیل شده است.

نجمی کارول، رئیس گروه باستان‌شناسی پیشاتاریخ در دانشگاه استانبول و مدیر کاوش‌های جاری در تاش‌تپه‌لر، درباره جزئیات این کشف توضیح داد. این یافته‌ها در یکی از بناهای عمومی دایره‌ای‌شکل، که قدمت آن بین ۹۲۰۰ تا ۸۸۰۰ سال پیش برآورد می‌شود، به دست آمده است. این بنا دارای نیمکت‌ها و دو اجاق بزرگ برای آماده‌سازی غذا در زمان‌های خاص بوده است.

جزئیات ظرف و پیکره‌های جانوری

تیم کاوش در پرشدگی نیمکت با خاک قرمز استریل، زیر بشقاب‌ها و ظروف سنگی با تزئینات هندسی و جانوری، به ظرفی بزرگ رسیدند. درون این ظرف بزرگ، ظرفی کوچک‌تر یافت شد که حاوی سه پیکره جانوری کوچک بود:

  • روباه
  • کرکس
  • گراز

این پیکره‌ها حدود ۴ سانتی‌متر ارتفاع داشته و سرهای آن‌ها درون سه حلقه سنگی جای گرفته بودند. ظرف کوچک بر روی یک بشقاب قرار داده شده و سپس درون ظرف بزرگ‌تر قرار گرفته بود.

کاراهان‌تپه و معماری اسرارآمیز ستون‌های T-شکل

آنچه محوطه‌هایی چون کاراهان‌تپه و گوبکلی‌تپه را متمایز می‌کند، وجود ستون‌های سنگی منحصربه‌فردی است که به دلیل شکلشان «T-شکل» نامیده می‌شوند. در کاراهان‌تپه، نقش‌برجسته‌های جانوری متعددی بر روی این ستون‌ها و سکوها مشاهده می‌شود.

پروفسور کارول توضیح می‌دهد که این ستون‌ها علاوه بر کارکرد سازه‌ای برای نگه‌داشتن سقف‌ها، ویژگی‌های انسان‌وار نیز داشته‌اند که به‌طور نمادین بدن انسان را بازنمایی می‌کرده‌اند. سطح ستون‌ها همچون «تخته‌سیاه»هایی پر از نقش‌برجسته‌های جانوران، انسان‌ها و نقش‌مایه‌های هندسی عمل می‌کرده است.

به باور پروفسور کارول، این تصاویر بازنمایی یک اسطوره‌شناسی هستند که امروزه از دست رفته، اما برای مردمانی که محوطه‌های تاش‌تپه‌لر را ساخته‌اند کاملاً قابل درک بوده است.

بازنگری در «انقلاب نوسنگی»: شکارچیان یکجانشین

این کاوش‌ها دیدگاه سنتی درباره پایان زندگی کوچ‌نشینی را به چالش می‌کشند. دیدگاه سنتی بر این باور بود که کشاورزی (انقلاب کشاورزی یا نوسنگی) عامل اصلی یکجانشینی بود. اما شواهد موجود در تاش‌تپه‌لر نشان می‌دهد که این روند متفاوت بوده است.

یکجانشینی پیش از اهلی‌سازی

در نخستین فازهای تاش‌تپه‌لر، هیچ شواهدی از گیاهان یا حیوانات اهلی وجود ندارد. این بدان معناست که مردم همچنان شکارچی-گردآورنده بودند، اما برخلاف انتظار، زندگی یکجانشینی را برگزیده بودند. پروفسور کارول تأکید می‌کند که اصطلاح «انقلاب کشاورزی» باید با احتیاط به کار رود.

او می‌گوید: «آن‌ها راهبردها و فنونی برای کنترل گله‌های حیوانات با استفاده از تله‌ها داشته‌اند. به این ترتیب، دیگر نیازی نبود برای تأمین غذای خود مدام جابه‌جا شوند. بنابراین، شکارچی-گردآورندگان کاراهان‌تپه با یکجانشین شدن، رابطه‌ای تازه با محیط پیرامون خود برقرار کردند.»

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗