تحلیل کارشناس از نوسانات دلار در آبان: ریسک سیاسی و تقاضای فصلی، نه دستکاری دولت

ریسک‌های سیاسی، موتور اصلی نوسانات دلار

بررسی روند یک‌ماهه اخیر نشان می‌دهد که نیروی محرک اصلی نوسانات دلار، نه سیاست‌گذاری‌های دولت، بلکه ترکیبی از ریسک‌های سیاسی، انتظارات تورمی و فشار تقاضا بوده است. این عوامل موجب شده‌اند که بازار ارز همواره در حالت آماده‌باش قرار گیرد و کوچک‌ترین سیگنال بیرونی، مسیر قیمتی را دستخوش تغییر کند.

در همین زمینه، کامبیز افسری، کارشناس بازار ارز، با رد یک تصور رایج، تأکید کرد که دولت برای جبران کسری بودجه خود نیازی به افزایش دستوری قیمت دلار ندارد.

«سیاست بانک مرکزی در قبال دلار تغییر نکرده است. برخلاف تصوری که در جامعه شکل گرفته، دولت نیازی ندارد که برای جبران کسری بودجه قیمت دلار را بالا ببرد. نه دولت لنگ این پول‌هاست و نه خلق پول برایش دشوار است.»

ممنوعیت معاملات بزرگ و عدم دستکاری عامدانه

این کارشناس بازار ارز همچنین ادعای دستکاری عامدانه بازار توسط دولت را منطقی و مستند ندانست. وی با اشاره به محدودیت‌های نظارتی موجود، توضیح داد:

• خرید و فروش دلار با حجم‌های بالا که توانایی جابه‌جایی قیمت را داشته باشد، به‌طور کامل ممنوع است.
• بنابراین، این ادعا که دولت عامدانه بازار را بالا و پایین می‌برد، فاقد پشتوانه منطقی است.

دلایل واقعی جهش قیمت دلار

افسری دلیل اصلی افزایش قیمت دلار را در حجم بسیار محدود دلار در بازار دانست که مدام میان بازیگران در حال چرخش است. به گفته وی، هر خبری که نشان‌دهنده بی‌ارزش شدن پول ملی باشد و ریسک‌های سیاسی را افزایش دهد (مانند اخبار مذاکرات یا شوک‌های داخلی نظیر موضوع بنزین)، به سرعت تقاضا را بالا برده و قیمت را صعودی می‌کند.

تقاضای سنتی پایان سال میلادی و ریسک‌های سیاسی اخیر

یکی دیگر از محرک‌های مهم بازار، تقاضای سنتی در پایان سال میلادی است:

• تسویه حساب‌های دلاری: تاجرها، واردکننده‌ها و کارخانه‌ها باید حساب‌های سالانه خود را ببندند و تسویه‌های دلاری انجام دهند.
• اوج‌گیری سفرهای خارجی: تقاضای سفرهای خارجی در این زمان اوج می‌گیرد.

این دو عامل در کنار هم، فشار مضاعفی بر بازار ارز ایجاد می‌کنند.

در خصوص تغییرات اخیر، کارشناس بازار ارز توضیح داد که کاهش قیمت دلار در شروع نخستین هفته آذر نسبت به پنجشنبه ۲۹ آبان، ناشی از کاهش سایه ریسک‌های سیاسی است. جهش قیمتی روز پنجشنبه ۲۹ آبان، حاصل رشد ریسک‌های سیاسی نظیر احتمال صدور قطعنامه تند علیه ایران در شورای حکام و نگرانی از افزایش قیمت بنزین بود؛ اما با کمرنگ شدن این نگرانی‌ها، قیمت دلار نیز عقب‌نشینی کرده است.