قوانین سختگیرانه اصناف برای حراج‌های بلک فرایدی؛ تخفیف‌های آنلاین باید واقعی باشند

بلک فرایدی در ایران؛ از سنت جهانی تا چالش تخفیف‌های غیرواقعی

«بلک فرایدی» یا جمعه سیاه، حراجی است که در آخرین جمعه ماه نوامبر برگزار می‌شود و به طور سنتی آغاز فصل خرید برای کریسمس محسوب می‌گردد. این رویداد که در بسیاری از کشورها، به‌ویژه آمریکا، با ارائه بزرگ‌ترین تخفیف‌های سال همراه است، در ابتدا یک سنت تجاری بود اما با گسترش فروش اینترنتی، به یکی از مهم‌ترین کمپین‌های بازاریابی جهانی تبدیل شده است. اکنون بسیاری از کسب‌وکارها در کشورهای مختلف، از جمله ایران، از این مناسبت در قالب حراج‌های فصلی و مناسبتی استفاده می‌کنند.

در سال‌های اخیر، این مناسبت در ایران محبوبیت بیشتری کسب کرده و امسال نیز در آستانه بلک فرایدی، تبلیغات گسترده تخفیف‌ها در فضای آنلاین و فروشگاه‌های فیزیکی، بار دیگر بحث نظارت و قانون‌مندی حراج‌ها را به میان آورده است. این نگرانی از آنجا ناشی می‌شود که بررسی برخی تخفیف‌ها، به‌ویژه در فضای مجازی، حاکی از آن است که قیمت‌ها دستکاری شده و تخفیف‌ها ماهیت واقعی ندارند.

نظارت اصناف بر حراج‌ها؛ تأییدیه اتحادیه شرط قانونی است

حمیدرضا رستگار، رئیس اتاق اصناف تهران، در واکنش به این نگرانی‌ها، بر لزوم رعایت قوانین حراجی‌ها تأکید کرد و اظهار داشت: در ایران بیشتر حراج‌های فصلی یا مناسبتی مطرح است و واحدهای صنفی طبق روال سال‌های اخیر، یک حراجی به مناسبت بلک فرایدی برگزار می‌کنند. نکته مهم این است که بر اساس قانون، تمام حراج‌هایی که توسط صنوف انجام می‌شود، باید به صورت رسمی باشند.

واحد صنفی باید با اتحادیه مسئول مکاتبه کند، سپس اتحادیه قیمت‌ها را بررسی و آن را تأیید می‌کند. بنابراین، حراج باید تأییدیه داشته باشد و این موضوع در قانون دیده شده است. این‌طور نیست که هر کسی بخواهد حراج بگذارد و خودش قیمت را تعیین کند. قیمت حراج و میزان تخفیف باید با تأیید اتحادیه صورت گیرد و حراج باید واقعی باشد.

جزئیات بررسی و تأیید حراجی‌ها

به گفته رئیس اتاق اصناف تهران، فرآیند قانونی نظارت شامل تأیید موارد زیر از سوی اتحادیه است:

• کیفیت کالا: اطمینان از عدم عرضه کالای نامرغوب تحت پوشش حراج.
• نرخ سود: بررسی انطباق نرخ سود با ضوابط قانونی.
• علت تخفیف: تعیین دلیل موجه برای اعمال تخفیف.
• مقدار تخفیف: تأیید میزان واقعی و منطقی بودن تخفیف ارائه شده.

قانون، مسیر تعیین این معیارها و تأیید آن‌ها را مشخص کرده است.

الزامات فروشگاه‌های آنلاین: پروانه کسب و اینماد

رستگار در پاسخ به پرسشی درباره نظارت بر تخفیف‌های اعمال شده در فروشگاه‌های آنلاین به مناسبت بلک فرایدی، تصریح کرد که فروشگاه‌های آنلاین نیز تابع همین قوانین هستند. او تأکید کرد که هر واحد فروش اینترنتی باید در صنف مربوطه دارای پروانه کسب باشد و دریافت اینماد (نماد اعتماد الکترونیکی) شرط اولیه برای صدور این پروانه محسوب می‌شود.

وی در پایان اظهار داشت که روند صدور مجوزها و بررسی درخواست واحدهای صنفی برای برگزاری حراج، مانند روال معمول از سوی اتحادیه‌ها انجام می‌شود و هیچ تفاوتی در فرآیند نظارت بر حراج‌های مناسبتی وجود ندارد.