شکست سنگین پرونده‌های جنجالی وزارت دادگستری آمریکا علیه کومی و جیمز

ناکامی پرونده‌ها و بحران نیروی انسانی در وزارت دادگستری

شکست این پرونده‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که وزارت دادگستری با بحرانی بزرگ‌تر روبه‌رو است. بر اساس گزارش گروه «Justice Connection» و همچنین گزارش‌های نیویورک تایمز، از ابتدای سال تاکنون:

• حدود ۵,۵۰۰ کارمند حرفه‌ای این وزارتخانه استعفا داده‌اند.
• بیش از ۲۰۰ نفر نیز اخراج شده‌اند.

این خروج گسترده نیروهای حرفه‌ای و جایگزینی آن‌ها با افرادی بی‌تجربه اما وفادار به «دونالد ترامپ»، به طور همزمان، ساختار حقوقی وزارت دادگستری را ناکارآمد و ناتوان از پیشبرد پرونده‌ها کرده است.

حکم قاضی و ابطال اقدامات دادستان

بخش عمده‌ای از فروپاشی پرونده‌ها ناشی از حکم قاضی منطقه، «کامرون مک‌گوان کری» است. وی حکم داد که دادستان مسئول این پرونده‌ها، «لیندسی هالیگان»، به طور غیرقانونی منصوب شده است. این حکم تمام اقدامات وی، از جمله کیفرخواست‌های صادر شده، را باطل می‌کند.

در واکنش به این حکم، «پام بوندی» دادستان کل در یک نشست خبری اعلام کرد که «تمام اقدامات قانونی ممکن، از جمله یک درخواست تجدیدنظر فوری» را انجام خواهد داد.

با این حال، حکم قاضی مک‌گوان جدی‌تر است؛ زیرا وی با پایان یافته دانستن زمان پیگرد قانونی، عملاً راه دولت برای پیگیری مجدد پرونده را بسیار محدود کرده است. در نتیجه، شانس بازگشت این دو پرونده‌ نزدیک به صفر ارزیابی می‌شود.

اشتباهات فاحش دادستان و فروپاشی حقوقی

دخالت و دستور ترامپ در انتصاب شتابزده هالیگان مشهود بوده است، اما این تنها نقص پرونده نبود. هالیگان با اشتباهاتی کم‌سابقه موجب فروپاشی حقوقی کامل روند بررسی‌ها شد. مهم‌ترین اشتباهات و تخلفات حقوقی وی عبارتند از:

• صدور کیفرخواست بدون هیئت منصفه: او اعتراف کرده است که کیفرخواست نهایی علیه کومی را بدون ارائه به هیئت منصفه امضا کرده و مستقیماً نزد قاضی برده است.
• نقض اصول رأی‌گیری: پس از آنکه هیئت منصفه اتهامات اولیه را رد کرده و تنها دو مورد را قابل پیگیری دانسته بود، هالیگان برخلاف اصول رایج، کیفرخواست جدید را به رأی هیئت نگذاشت و خود آن را صادر کرد.
• مخدوش کردن حقوق متهم: قاضی «ویلیام فیتزپاتریک» اعلام کرده بود که هالیگان در جلسه هیئت منصفه با طرح موضوعاتی گمراه‌کننده، حقوق اساسی متهم را مخدوش کرده است؛ موضوعاتی همچون نیاز احتمالی کومی به شهادت برای اثبات بی‌گناهی و فرض وجود شواهد پنهان.
• استفاده غیرقانونی از مدارک: صدور کیفرخواست به‌طور غیرقانونی مبتنی بر مدارکی از وکیل کومی و بدون حکم قضایی جدید صورت گرفته است.

در همین راستا، «اندرو لیپولد» استاد دانشگاه ایلینوی این سوال را مطرح کرده است که چرا هالیگان تنها وارد اتاق هیئت منصفه شده و آیا هیچ فرد آگاه‌تری در آن بخش وجود نداشته است؟