دستاوردهای بزرگ اجلاس استانداران خزر: راه‌اندازی میربیزنس بانک و جابجایی ۱۵ میلیون تن بار

تسهیل تجارت و حل مشکل ارزی با راه‌اندازی میربیزنس بانک

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این اجلاس، راه‌اندازی شعبه میربیزنس بانک در منطقه آزاد انزلی و امضای تفاهم‌نامه بین این بانک، منطقه آزاد و اتاق بازرگانی گیلان بود. این اقدام حیاتی، روند صادرات محصولات کشاورزی استان از جمله کیوی، زیتون و مرکبات را تسهیل کرده و مهم‌ترین چالش تجار در نقل و انتقال ارز را برطرف خواهد ساخت.

علاوه بر این، دولت با صدور بخشنامه‌ای به استان‌های ساحلی و مرزی اجازه داده است که از طریق تهاتر، کالاها را وارد یا صادر کنند. این اجلاس همچنین منجر به شناخت بهتر اتاق‌های بازرگانی و مقامات سیاسی کشورهای همسایه از ظرفیت‌های ایران شد که به شکل‌گیری ارتباطات بهتر کمک خواهد کرد.

نمایشگاه تخصصی کاسپین اکسپو ۲۰۲۵

در حاشیه این اجلاس، نمایشگاه تخصصی «کاسپین اکسپو ۲۰۲۵» با حضور ۳۵ شرکت معتبر دارای کالای صادراتی برگزار شد و استانداران کشورهای حاشیه خزر از نزدیک با این توانمندی‌ها آشنا شدند.

جهش در توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و کریدور شمال-جنوب

مهمانان اجلاس از نزدیک ظرفیت‌های حیاتی استان گیلان شامل بنادر (انزلی، آستارا و کاسپین)، ریل آستارا و فرودگاه رشت را مشاهده کردند. این بازدیدها به برنامه‌ریزی بهتر و توجه بیشتر به ظرفیت‌های گیلان در مباحث کلان کشوری کمک خواهد کرد.

• توسعه ریلی: با بهره‌برداری کامل از خط ریلی رشت-آستارا، پیش‌بینی می‌شود سالانه ۱۵ میلیون تن بار از جمهوری آذربایجان و روسیه جابجا شود. در حال حاضر، مسیر ریلی آستارا در یک روز اخیر شاهد تخلیه و بارگیری ۶ هزار تن بار بوده است. آزادسازی مسیر رشت-آستارا تا نقطه ۱۰۰ کیلومتری پیش رفته و تلاش برای بهره‌برداری کامل آن در دولت کنونی ادامه دارد.
• ارتقاء فرودگاه رشت: تعداد پروازهای فرودگاه رشت در هفته گذشته به ۲۰۰ پرواز رسید. در ماه آذر، خطوط پروازی جدیدی شامل مسقط-عمان، دبی و دوشنبه تاجیکستان به مشهد-رشت راه‌اندازی خواهد شد. همچنین، تطویل چهار کیلومتر از باند فرودگاه در دست انجام است و پروازهای چارتر رشت-آستراخان هر دو هفته یکبار برقرار شده است.

اقتصاد دریاپایه و کریدور شمال-جنوب فرصتی است که امکان انتقال بار از خلیج فارس به شمال کشور و سپس از طریق کشتی و جاده به کشورهای حاشیه دریای خزر را فراهم می‌آورد. این فرصت در اجلاس اخیر به معنای واقعی تبیین شد.

صنعت کشتی‌سازی و ظرفیت‌های دریایی

با نخست وزیر داغستان در خصوص مباحث کشتی‌سازی و صنعت کشتی گفت‌وگو و تبادل نظر صورت گرفت تا در صورت تمایل این کشور، صنایع مذکور به‌صورت مشارکتی در سواحل گیلان ایجاد شوند. هدف، ایجاد یک فرآیند کامل شامل داک کشتی، ساخت کشتی و اسکراپ (بازیافت) در سواحل گیلان است.

این توسعه در حالی است که تعداد کشتی‌های دارای پرچم ایران در دریای خزر که به بنادر کشورهای حاشیه تردد می‌کنند، به ۱۰۰ فروند رسیده است؛ در صورتی که در ۳۰ سال گذشته حتی یک کشتی با پرچم ایران وجود نداشت. این ناوگان به رغم تحریم‌ها، در تامین کالاهای اساسی کشور نقش حیاتی دارد.

مسائل زیست‌محیطی و کمبود زیرساخت‌های گردشگری

استاندار گیلان به قدمت ۵۵۰ ساله شهر رشت اشاره کرد و یکی از نقاط ضعف استان را کمبود زیرساخت‌های اقامتی مدرن برای اجلاس‌های بین‌المللی دانست. در حال حاضر، شهر رشت تنها دارای ۳۰ تا ۴۰ اتاق استاندارد است و برگزاری اجلاس، توجه سرمایه‌گذاران بخش گردشگری را به این ضعف جلب کرد.

چالش‌های زیست‌محیطی و بیانیه مشترک

در این اجلاس، بیانیه‌ای صادر شد که مورد تصویب هر پنج کشور قرار گرفت. یکی از موضوعات اصلی این بیانیه، تشکیل کارگروه برای کاستن از عوارض کاهش تراز آب دریای خزر است. بنادر گیلان کمترین آسیب را از این کاهش می‌بینند؛ به‌طوری که عمق موج‌شکن بندر کاسپین ۱۵ متر است و در سواحل گیلان، ۲۰ مایل به سمت دریا عمق به ۳۰۰ تا ۴۰۰ متر می‌رسد.

در خصوص آلودگی دریای خزر، کنوانسیون محیط زیستی تهران مورد تائید هر پنج کشور قرار گرفت. در این زمینه، استان‌های شمالی ایران آلودگی صنعتی که منشاء آلودگی دریا باشد، ندارند و تنها کمتر از چهار درصد از آلودگی آب دریای خزر را فاضلاب‌های خانگی و کشاورزی ایران تشکیل می‌دهد. بیشترین آلودگی از سوی سایر کشورهای حاشیه خزر است. رسیدگی به مسائل زیست‌محیطی در گیلان با تکمیل تصفیه‌خانه‌ها و شبکه‌های انتقال فاضلاب‌های خانگی و صنعتی دنبال می‌شود.