گزارش ۲۰۲۵ ESG: هوانوردی خاورمیانه از پایداری داوطلبانه به نظارت قانونی می‌رسد

تقویت حرکت با برنامه‌های ملی انرژی

برنامه‌های ملی در منطقه، شتاب این تحول را دوچندان کرده‌اند. مقیاس عظیم انرژی تجدیدپذیر منطقه با سرمایه‌گذاری ۶ میلیارد دلاری شرکت «انرژی آتی ابوظبی» (MASDAR) در بزرگترین نیروگاه خورشیدی تک سایتی جهان مشهود است. این نیروگاه با ظرفیت پنج گیگاوات و قابلیت ذخیره‌سازی باتری، نویدبخش انرژی پاک‌تر برای کل اکوسیستم هوانوردی است.

چنین پروژه‌هایی انرژی مورد نیاز ترمینال‌ها، آشیانه‌های تعمیر و نگهداری و حمل و نقل هوایی را تأمین می‌کنند و به‌طور بالقوه انتشار گازهای گلخانه‌ای فرودگاه را با درصد دو رقمی کاهش می‌دهند.

اوج‌گیری حکمرانی (Governance) و نظارت قانونی

یکی از نکات تعیین‌کننده در گزارش ۲۰۲۵ شاخص ESG، تبدیل شدن حکمرانی به کامل‌ترین رکن این شاخص در سراسر خاورمیانه و شمال آفریقا است. آموزش منظم، جبران خسارت مدیران مرتبط با ESG و سیاست‌های امنیت سایبری، اکنون زیربنای پاسخگویی شرکت‌ها را تشکیل می‌دهند.

برای بخش هوانوردی، این امر نشان‌دهنده چرخشی مهم از پایداری داوطلبانه به نظارت قانونی است. شرکت‌های هواپیمایی و اپراتورهای فرودگاهی در حال اتخاذ چارچوب‌هایی مطابق با هیات استانداردهای بین‌المللی پایداری (ISSB) هستند تا افشاگری‌ها را با انتظارات جهانی هماهنگ کنند.

شفافیت داده‌محور و حسابرسی دقیق‌تر

نهادهای نظارتی در عربستان سعودی و امارات متحده عربی در حال حاضر گزارش‌های پایداری دقیقی را از نهادهای فهرست شده درخواست می‌کنند و این بخش را به سمت شفافیت مبتنی بر داده سوق می‌دهند. با همگرایی این استانداردها، هوانوردی در آستانه تبدیل شدن به یکی از صنایعی است که بیشترین حسابرسی را در عملکرد ESG خواهد داشت؛ تحولی که اعتماد سرمایه‌گذاران و همسویی دولت را دوباره تعریف خواهد کرد.

زیرساخت‌های انرژی به عنوان موتور محرک

این گزارش، تنوع انرژی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های پایدار را به عنوان محور اصلی ESG منطقه‌ خاورمیانه و شمال آفریقا ذکر می‌کند. ورود شرکت آرامکو به تولید لیتیوم، نشان‌دهنده‌ بلندپروازی منطقه برای تسلط بر زنجیره‌های تامین باتری آینده است و فرودگاه‌ها، به عنوان یکی از بزرگترین مصرف‌کنندگان برق، ذینفعان طبیعی این تحولات هستند.

فرودگاه‌ها؛ آزمایشگاه‌های زنده انرژی تجدیدپذیر

با ادغام آرایه‌های خورشیدی، خنک‌کننده‌های منطقه‌ای و ریزشبکه‌ها، فرودگاه‌ها می‌توانند به عنوان آزمایشگاه‌های زنده‌ای برای کاربردهای انرژی تجدیدپذیر عمل کنند. این مراکز به خطوط هوایی امکان می‌دهند تا به انرژی پاک‌تر برای موارد زیر دسترسی پیدا کنند:

• وسایل نقلیه زمینی برقی.
• تاسیسات ترکیب سوخت‌های زیستی پایدار (SAF).
• خوشه‌های تحقیقاتی هیدروژن.

این مراکز به ویترین‌های منطقه‌ای تبدیل می‌شوند که نشان می‌دهند چگونه زیرساخت‌های حمل و نقل می‌توانند استراتژی‌های ملی انرژی خالص صفر را تثبیت کنند.

پر کردن شکاف اندازه‌گیری و شفافیت

با وجود پذیرش گسترده ESG، ثبات و شفافیت داده‌ها همچنان یکی از چالش‌های اصلی است. در حال حاضر، اکثر شرکت‌های منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا تاثیر ESG را به صورت داخلی اندازه‌گیری کرده و به ندرت نتایج را به صورت خارجی فاش می‌کنند. برای حل این مشکل، رهبران صنعت به ابزارهای پیشرفته روی آورده‌اند:

• داشبوردهای انتشار گازهای گلخانه‌ای مجهز به هوش مصنوعی.
• نظارت بر مصرف انرژی در زمان واقعی.
• شبیه‌سازی‌های دوقلوی دیجیتال از عملیات زمینی هواپیما.

توانایی تعیین کمیت پایداری بر حسب کیلووات، لیتر و تن، اقدامات واقعی اقلیمی را از لفاظی جدا کرده و الزامات سرمایه‌گذاران جهانی برای معیارهای کربن‌زدایی قابل تایید را برآورده می‌سازد.

اولویت تاثیر اجتماعی (Social) و نیروی کار

این گزارش بر افزایش رفاه کارکنان، تنوع و ابتکارات اجتماعی در سراسر منطقه تاکید می‌کند. برای صنعت هوانوردی، که هنوز در حال بازسازی نیروی کار خود پس از بحران‌ها است، بُعد اجتماعی ESG هم یک اولویت اخلاقی و هم عملیاتی محسوب می‌شود.

خطوط هوایی در برنامه‌های ارتقا مهارت سرمایه‌گذاری می‌کنند و فرودگاه‌ها در حال ترویج مشارکت در نقش‌های کلیدی مانند مهندسی و مدیریت ترافیک هوایی هستند. نیروی کاری که با تفکر پایداری آموزش دیده باشد، احتمال بیشتری دارد که اتلاف انرژی را کاهش دهد، منابع را بهینه کرده و انطباق با استانداردها را حفظ کند که همگی برای تاب‌آوری بلندمدت حیاتی هستند.