جزئیات اجرای طرح مسکن استیجاری دولت: واگذاری ۱۰ هزار واحد به زوج‌های جوان و کم‌درآمد

آغاز طرح بی‌سابقه مسکن استیجاری عمومی

دولت چهاردهم در راستای اصلاح مسیر سیاست‌گذاری در بازار مسکن و تأمین رفاه اجتماعی، اجرای طرح بی‌سابقه «مسکن استیجاری عمومی» را آغاز کرده است. این طرح که با هدف جایگزینی طرح‌های مسکن ملکی پرچالش قبلی دنبال می‌شود، قرار است به‌زودی اولین واحدهای خود را با نرخ‌های مناسب در اختیار مستأجران، به‌ویژه زوج‌های جوان و دهک‌های کم‌درآمد، قرار دهد.

مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران اعلام کرده است که طرح مسکن اجاره‌ای در کشور به زودی اجرا خواهد شد و مقرر شده تا ۱۰ هزار واحد مسکونی تا پایان سال جاری در اختیار متقاضیان قرار گیرد. اجرای این طرح، تجربه‌ای بی‌سابقه در طول سال‌های گذشته خواهد بود.

جزئیات تصویب و مدل‌های تأمین مسکن استیجاری

اواخر شهریور ماه ۱۴۰۴، جزئیات عرضه مسکن استیجاری برای زوج‌های جوانی که طی پنج سال اخیر ازدواج کرده‌اند، به تصویب رسید. این برنامه فعلاً با استفاده از منابع داخلی وزارت راه و شهرسازی اجرا می‌شود و شامل دو مدل اصلی است:

• تأمین واحدهای مسکونی آماده (تملک واحدهای موجود)
• ساخت مسکن استیجاری جدید

ابلاغ دستورالعمل بسته مدیریت بازار اجاره

حبیب‌اله طاهرخانی، معاون امور مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، در نشست تخصصی پایش طرح‌های حمایتی مسکن اعلام کرد که دستورالعمل ماده ۶ بسته مدیریت بازار اجاره با محوریت تأمین مسکن استیجاری برای گروه‌های کم‌درآمد و زوج‌های جوان به استان‌ها ابلاغ شده و اجرای این سیاست در برخی استان‌ها آغاز شده است.

اجرای سیاست استیجار عمومی آغازی بنیادین برای اصلاح مسیر سیاست‌گذاری در بازار مسکن است.

چرا مسکن استیجاری جایگزین مسکن ملکی شد؟

به گفته معاون وزیر راه و شهرسازی، سیاست تأمین مسکن استیجاری عمومی به دلیل محدودیت‌های موجود در کلانشهرها و شهرهای بزرگ برای تأمین مسکن ملکی و همچنین عدم توانایی مالی بخش قابل توجهی از خانوارها، اجتناب‌ناپذیر بوده و از تجربه‌های موفق بسیاری از کشورهای دنیاست.

تجربه‌های قبلی نشان داده است که دهک‌های کم‌درآمد (به‌ویژه دهک‌های یک تا چهار) حتی پس از ثبت‌نام در طرح‌های مسکن ملکی، به دلیل مشکلات مالی و عدم توانایی در تأمین سهم آورده متقاضی، مجبور به انصراف از طرح یا واگذاری امتیاز خود شده‌اند. این امر باعث شده تا طرح‌های مسکن حمایتی در موارد بسیاری به هدف اصابت نکند. از این رو، دستورالعمل ماده ۶ با هدف تأمین مسکن استیجاری برای زوج‌های جوان تدوین و ابلاغ شده است.

مدل تأمین و عرضه واحدها و استقبال سازندگان

در طرح مسکن استیجاری، از منابعی نظیر اراضی، املاک و مستغلات و همچنین منابع وزارت راه و شهرسازی برای تأمین و عرضه مسکن استیجاری استفاده می‌شود. واحدهای مسکونی تأمین شده به صورت اجاره‌ای و با اجاره‌بهای پایین‌تر از نرخ بازار، برای مدت مشخصی به زوج‌های جوان فاقد مسکن واگذار خواهد شد.

تمرکز بر واحدهای زیر ۱۰۰ متر و جذب سازندگان

تمرکز وزارتخانه بر عرضه واحدهای استیجاری در استطاعت با مساحت کمتر از ۱۰۰ مترمربع است. همچنین، بخشی از برنامه تأمین مسکن کارگران نیز در قالب استیجار عمومی و بخش دیگری به صورت عرضه مسکن ملکی به واجدان شرایط انجام خواهد شد.

شایان ذکر است که سازنده‌ها و مالکانی که در مناطق هدف وزارت راه و شهرسازی واحد مسکونی تمام شده یا نیمه‌تمام با پیشرفت فیزیکی بالا دارند، به دلیل شرایط رکود حاکم بر بازار و افت تقاضا، از تهاتر یا فروش املاک خود به وزارت راه و شهرسازی استقبال کرده‌اند.