ایران با ۲۹ اثر ملموس یونسکو، اول جهان است؛ بهره‌برداری از مجموعه اوحدیه مراغه

ایران با ۲۹ اثر ثبت‌شده در یونسکو، رتبه اول جهان است

معاون میراث فرهنگی و گردشگری کشور با تاکید بر جایگاه جهانی ایران در حوزه میراث فرهنگی، اعلام کرد که این کشور با ثبت ۲۹ اثر ملموس در فهرست یونسکو، رتبه نخست جهان را در اختیار دارد. این اظهارات در آیین بهره‌برداری از مجموعه فرهنگی اوحدیه مراغه مطرح شد، پروژه‌ای که پس از سال‌ها وقفه با صرف اعتباری بالغ بر ۱۵۰۰ میلیارد ریال به ثمر نشست.

علی دارابی با اشاره به اینکه سراسر ایران از آثار تمدنی و فرهنگی مملو است، افزود: وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تلاش می‌کند تا تعداد آثار ملموس و غیرملموس خود در فهرست‌های جهانی را افزایش دهد. در سایه تلاش‌های چهار سال اخیر، رتبه ایران در آثار جهانی ناملموس از هفتم به چهارم ارتقا یافته که دستاوردی بزرگ در این حوزه به شمار می‌رود.

چالش ثبت ملی در میان یک میلیون اثر تاریخی

دارابی یادآور شد که آثار ملموس ثبت شده ایران در فهرست یونسکو، با داشتن ۲۹ اثر، این کشور را در جایگاه اول جهان قرار داده است. این آثار در ۱۱۴ سایت مختلف کشور پراکنده هستند.

مجموع آثار و ابنیه‌های تاریخی و فرهنگی کشور بیش از یک میلیون فقره است؛ اما متاسفانه تاکنون تنها حدود ۴۳ هزار اثر از این آثار مهم تاریخی و تمدنی در سطح کشور ثبت ملی شده است که باید تلاش‌هایی برای ثبت سایر آثار در استان‌ها و شهرستان‌ها به انجام برسد.

وی ارزش معنوی این آثار را بسیار مهم خواند و تاکید کرد که وزارتخانه تلاش می‌کند تا با بهسازی، مرمت و ساماندهی، این آثار را در فهرست ثبت شده ملی قرار دهد. همکاری و تعامل با دستگاه‌های اجرایی و خدماتی همچون فرمانداری‌ها و شهرداری‌ها در این عرصه بسیار تاثیرگذار و تعیین کننده است.

مراغه؛ موزه بدون سقف و خاستگاه تاریخی

معاون وزیر میراث فرهنگی ایران را «موزه‌ای بدون سقف» توصیف کرد و افزود: آثار تمدنی و باستانی در این سرزمین موج می‌زند و هر نقطه‌ای از خاک آن هویت‌بخش است که در این میان مراغه به عنوان کهن شهر آذربایجان، خاستگاه تاریخی ویژه‌ای دارد. بناهای تاریخی این دیار در کشور و بلکه جهان بی‌مانند است و باید به نحو شایسته‌ای مراقبت و محافظت شوند.

وی تلاش برای ایجاد و راه‌اندازی سایت موزه معبد مهر مراغه را در همین راستا تعریف کرد و افزود: در حال حاضر تعداد ۸۰۰ موزه در سطح کشور داریم که بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، این تعداد باید تا پایان برنامه به یک هزار مورد افزایش یابد.

دارابی با تاکید بر اهمیت حفظ و نگهداری آثار تاریخی در تمام نقاط کشور، لازمه این امر را مشارکت دادن مردم محلی در حراست از آنها دانست و اظهار کرد: بدون حضور و مشارکت مردمی، امکان نگهداری و حفاظت از یک میلیون اثر شناسایی شده و ۴۳ هزار اثر ثبت شده وجود نخواهد داشت.

الماس تاریخ ایران نیازمند توجه ویژه

سید فرید موسوی، نماینده مردم مراغه و عجب شیر در مجلس شورای اسلامی، نیز در این آیین خواستار توجه بیشتر به مراغه با توجه به جایگاه تاریخی و فرهنگی آن شد و افزود: در حوزه میراث فرهنگی، این شهر ظرفیت‌های بسیار بالایی برای معرفی در سطح جهانی دارد و وزارت میراث فرهنگی باید توجه ویژه‌ای به این خطه داشته باشد.

موسوی با قدردانی از تلاش‌ها برای تکمیل مجموعه اوحدیه، اظهار کرد: متاسفانه این پروژه مدت‌ها راکد مانده بود که پس از بازدید وزیر در سال گذشته، تحرک بسیار خوبی در عملیات اجرایی اتفاق افتاد و امروز یکی از مطالبات مهم فرهنگی مردم مراغه به منصه ظهور رسید.

برای حفظ و حراست از فرهنگ و تمدن ایران باید به مراغه بیش از پیش توجه و رسیدگی شود، چون این باغ شهر الماس تاریخ است که به دست ما رسیده و اگر غفلت‌های گذشته را تکرار کنیم، برای آیندگان نخواهیم توانست پاسخگو باشیم.

جزئیات بهره‌برداری از مجموعه اوحدیه

مجموعه فرهنگی اوحدیه مراغه در مساحت ۸۵۰۰ مترمربع و صرف اعتباری افزون بر ۱۵۰۰ میلیارد ریال به بهره‌برداری رسید. این مجموعه اکنون مقبره دو شاعر نامی ایران زمین، یعنی «رکن‌الدین اوحدی اصفهانی مراغه‌ای» (عارف و شاعر قرن هشتم هجری) و «میرزاحسین کریمی مراغه‌ای» (شاعر طنزپرداز و مرثیه‌سرای فقید) را در خود جای داده است.

طرح ایجاد مجموعه اوحدیه از اواسط دهه ۱۳۸۰ با هدف توسعه موزه ایلخانی آغاز شد و به دلیل نبود اعتبارات مناسب، تکمیل و راه‌اندازی آن با وقفه‌ای طولانی مواجه شد تا در نهایت پس از بازدید سال گذشته وزیر، روند اجرایی پروژه سرعت گرفت. وسعت اراضی آزاد شده از بابت تملک خانه‌ها و اراضی اطراف مجموعه اوحدیه ۲۳۰۰ متر مربع است و در سال‌های اخیر تعداد هفت پلاک توسط میراث فرهنگی خریداری و به مجموعه اضافه شده است.

بازدید از معبد مهر، پل تاریخی خاتقاه، برج مدور، رصد خانه و گنبد سرخ مراغه از جمله دیگر برنامه‌های سفر معاون وزیر میراث فرهنگی به این شهر بود. شهرستان مراغه به عنوان دومین شهرستان بزرگ آذربایجان شرقی، با جمعیت حدود ۳۰۰ هزار نفر در فاصله ۱۳۵ کیلومتری جنوب تبریز قرار دارد.