دلیل اصلی افزایش مالیات‌ها توسط ریوز: کسب «فضای تنفس» سیاسی و اقتصادی

نشت بودجه و وضعیت مالی بهتر از انتظار

در میان گمانه‌زنی‌ها و نگرانی‌های پیش از اعلام بودجه، تصمیم راشل ریوز، وزیر خزانه‌داری بریتانیا، برای افزایش مالیات‌ها از طریق تمدید انجماد آستانه‌های درآمدی تا سال ۲۰۳۱، بسیاری را شگفت‌زده کرد. این اقدام در حالی صورت گرفت که پیش‌بینی‌های مستقل نشان می‌دادند وضعیت مالی دولت به مراتب بهتر از حد انتظار است.

نخستین شگفتی این بودجه، انتشار غیرمنتظره و زودهنگام گزارش «دفتر مسئولیت بودجه» (OBR)، نهاد مستقل پیش‌بینی‌کننده دولت، بود. این اتفاق بی‌سابقه‌، قبل از آنکه وزیر خزانه‌داری فرصت ارائه آن را در پارلمان داشته باشد، رخ داد.

اما شگفتی واقعی، بهتر بودن موقعیت مالی دولت نسبت به آنچه در روزهای منتهی به بودجه مطرح می‌شد، بود. اگرچه پیش‌بینی می‌شود رشد اقتصادی به دلیل کاهش رتبه بهره‌وری بلندمدت کُندتر شود، اما عملکرد بهتر و ارتقاء پیش‌بینی‌ها در سال جاری، نقطه شروع بهتری را فراهم کرده است. علاوه بر این، عوامل زیر به تقویت درآمد مالیاتی خزانه‌داری کمک کرده‌اند:

• افزایش درآمد مالیاتی: دستمزدهای بالاتر ناشی از تورم زیاد، درآمد مالیاتی دولت را افزایش داده است.
• تأثیر هوش مصنوعی: OBR پیش‌بینی کرده است که هوش مصنوعی (AI) می‌تواند تا پایان سال، به میزان قابل توجهی باعث افزایش تولید شود.

برآیند این عوامل نشان می‌دهد که وزیر خزانه‌داری می‌توانست بدون تمدید انجماد آستانه‌های مالیات بر درآمد، به قوانین خودساخته‌اش مبنی بر استقراض تنها برای سرمایه‌گذاری و پوشش هزینه‌های جاری با درآمدهای مالیاتی، دست یابد.

دلیل واقعی افزایش مالیات‌ها: کسب «فضای تنفس»

اگر وضعیت مالی دولت تا این حد بد نبود، چرا ریوز فراتر از حد انتظار عمل کرد؟ با تمدید انجماد آستانه‌های مالیاتی به مدت سه سال دیگر تا سال ۲۰۳۱، او عملاً اکثر مردم را به پرداخت مالیات بیشتر سوق می‌دهد و تقریباً از هر چهار نفر، یک نفر را وارد رده مالیات با نرخ بالاتر می‌کند.

این بودجه، بودجه‌ای دو نیمه‌ای است: بخشی که برای اولویت‌های سیاسی در سال آینده استقراض می‌کند و هزینه می‌نماید، و بخشی که برای کاهش استقراض در سال‌های پایانی دهه، به شدت مالیات می‌گیرد.

هدف اصلی این سیاست، خریدن «فضای تنفس» سیاسی و اقتصادی است. این دو عامل از یکدیگر جدا نیستند.

با استقراض برای هزینه‌کرد، وزیر خزانه‌داری و نخست‌وزیر موقعیت فوری خود را در پارلمان تقویت کرده و شک و تردیدهای مربوط به تصویب بودجه را از بین می‌برند. جناح چپ حزب کارگر از این بودجه که برای کاهش فقر کودکان، کاهش قبوض انرژی و انجماد نرخ بلیت قطار و نسخه‌های پزشکی هزینه می‌کند، حمایت کرده است. این امر برای بازارهای مالی بسیار مهم است؛ زیرا آنها نیاز دارند بدانند که دولت برای تصویب بودجه خود از آرای لازم برخوردار است.

آرامش بازارها و استراتژی پنهان

با افزایش شدید مالیات‌ها، راشل ریوز «فضای تنفس» یا حاشیه اطمینان مالی خود را در اطراف اهداف استقراضی به ۲۲ میلیارد پوند در سال دو برابر می‌کند و از این طریق از زیر ذره‌بین ناراحت‌کننده بازارها خارج می‌شود. این اقدام، همراه با تصمیم به بررسی سالانه قوانین مالی به جای دو بار در سال، چرخ گمانه‌زنی‌ها در مورد عدم دستیابی به اهداف استقراضی را متوقف خواهد کرد.

نتیجه خالص این اقدامات و انتشار کمی کمتر از حد انتظار اوراق قرضه دولتی بریتانیا، آرامش کامل بازارها بود. با وجود نوسانات روز، نرخ بهره مؤثر اوراق قرضه دولتی در سراسر طیف کاهش یافت و در اوراق کلیدی، کاهش قابل توجهی معادل ۱۰ واحد پایه (۰.۱٪) را نشان داد.

این سیاست البته بهایی دارد: مالیات‌ها تا سال ۲۰۲۸ به رکوردهای جدیدی خواهند رسید. چگونه این امر با نیاز به رشد اقتصادی سازگار خواهد بود؟

به نظر می‌رسد یک استراتژی ناگفته در کار است. دولت امیدوار است که رشد اقتصادی از پیش‌بینی‌های محتاطانه ۱.۵ درصدی فراتر رود. در این صورت، شاید نیازی به اجرای کامل انجماد آستانه‌های مالیاتی نباشد. همچنین، امیدواری وجود دارد که این انتخاب‌ها بانک مرکزی انگلستان را قادر سازد تا نرخ‌های بهره را بیشتر کاهش دهد. برای موفقیت این طرح، رشد اقتصادی ضروری است و اکنون فضایی برای جوانه زدن «جوانه‌های سبز» یا حداقل ظهور «روحیه حیوانی» اقتصاد از دل هرج و مرج بی‌پایان، فراهم شده است.