استیبل‌کوین‌ها: خطری برای نظام مالی یا ابزار پرداخت سریع؟

وعده استیبل‌کوین‌ها و نقد نسل اول کریپتو

حامیان موج اول ارزهای دیجیتال، ترکیبی از مشتاقان فناوری، آزادی‌خواهان و سفته‌بازان بودند که به دنبال ثروت‌های بادآورده و فرار از کنترل دولت می‌گشتند. در مقابل، منتقدان ارزش اجتماعی اندکی برای این ارزها قائل بودند؛ زیرا آن‌ها فرار مالیاتی را آسان‌تر می‌کنند، دولت‌ها را از درآمدهای حق‌الضرب محروم می‌سازند و منابع را در استخراج پرانرژی می‌سوزانند.

استیبل‌کوین‌ها به عنوان راه‌حلی برای مشکل نوسانات شدید پدید آمدند و ادعا می‌کنند که کارآیی دیجیتال را با ثبات ترکیب کرده‌اند. آن‌ها همچنین خود را به‌عنوان رقبای بازیگران مستقر و گران‌قیمت در حوزه پرداخت‌های فرامرزی، مانند بانک‌ها، ویزا، پی‌پل و سوئیفت معرفی می‌کنند. با این حال، همان‌طور که نوآوری‌های مالی با هاله ایمنی (مانند مشتقات پیش از ۲۰۰۸) اغلب بذر بحران‌ها را می‌کارند، استیبل‌کوین‌ها نیز از این قاعده مستثنی نیستند.

تصویر امنیت و خطر هجوم‌های بی‌ثبات‌کننده

استیبل‌کوین‌ها مانند صندوق‌های بازار پول، تصویری از امنیت ارائه می‌دهند اما می‌توانند تحت فشار فرو بریزند. این خطر وجود دارد که دولت‌ها برای جلوگیری از سرایت مالی یا حفظ شهرت، مجبور به نجات دارندگان شوند که این انتظار، خود تشویق‌کننده ریسک‌پذیری است.

با وجود اصرار طرفداران مبنی بر پشتیبانی کامل استیبل‌کوین‌ها توسط دارایی‌هایی چون وجه نقد دلاری، سپرده‌های بانکی و اوراق خزانه آمریکا، در عمل این پشتیبانی کامل امری قطعی نیست:

• شرکت تتر به دلیل ارائه نادرست ذخایر خود جریمه شده و ذخایر آن هرگز به‌طور کامل توسط یک نهاد مستقل حسابرسی نشده است.
• شرکت سیرکل، ناشر استیبل‌کوین، با سقوط بانک سیلیکون ولی (SVB) شاهد به خطر افتادن ۸ درصد از ذخایر خود بود.

حتی زمانی که پشتیبانی واقعی است، تردیدهای کوچک می‌تواند موجب «هجوم‌های» بی‌ثبات‌کننده شود؛ چنان‌که در سال ۲۰۲۲ استیبل‌کوین الگوریتمی ترا یو‌اس‌دی (TerraUSD) سقوط کرد. نگران‌کننده است که مقررات موجود در قانون جنیوس در مورد بازخرید، مبهم باقی مانده است.

خلأ قانونی و جست‌وجوی بازدهی پرریسک

دارایی‌های امنی که پشتوانه استیبل‌کوین‌ها هستند (مانند پول نقد و اوراق قرضه دولتی) بازدهی اندکی دارند. این موضوع ناشران استیبل‌کوین را، که بسیار کمتر از بانک‌ها تحت نظارت هستند، به جست‌وجوی دارایی‌های پرریسک‌تر سوق می‌دهد.

قانون جنیوس پرداخت بهره توسط ناشران استیبل‌کوین را ممنوع می‌کند، اما این ممنوعیت شامل پلتفرم‌های واسط مانند کوین‌بیس (Coinbase) و پی‌پل (PayPal) نمی‌شود. این تمایز یک خلأ قانونی ایجاد می‌کند که پلتفرم‌ها می‌توانند با یک ناشر شریک شوند درحالی‌که از قوانین حاکم بر آن معاف باقی می‌مانند.

برخی پلتفرم‌ها از این خلأ برای ارائه پاداش‌های غیرمستقیم (مانند تخفیف‌ها) استفاده می‌کنند و برای تامین مالی آنها ریسک می‌کنند. با این حال، برخلاف بانک‌ها، آنها نیازی به رعایت استانداردهای سرمایه و نقدینگی یا پرداخت حق بیمه سپرده ندارند.

بدین ترتیب این موسسات به صفوف «بانک‌های سایه» می‌پیوندند؛ یعنی موسساتی که از پشتوانه‌های عمومی ضمنی برخوردارند بدون اینکه هزینه‌های نظارتی را متحمل شوند.

پویایی‌های ژئوپلیتیک آمریکا

ریسک‌های استیبل‌کوین‌ها توسط پویایی‌های سیاسی در آمریکا تشدید می‌شوند. دولت فعلی دارای منافع مالی شخصی، گرایش ایدئولوژیک و انگیزه ژئوپلیتیک برای ترویج کریپتو است؛ زیرا این امر تقاضای جهانی برای دلار را تقویت می‌کند و به تامین مالی کسری تجاری کمک می‌نماید. در نتیجه، انتصاب رگولاتورهای همدل با کریپتو، نظارت سهل‌گیرانه را اجتناب‌ناپذیر می‌سازد.

این وضعیت برای اروپا و دیگران نگران‌کننده است. هرگونه اقدام اروپا برای تنظیم دقیق مقررات استیبل‌کوین‌های مبتنی بر دلار ممکن است توسط دولت‌های آینده آمریکا به‌عنوان یک مانع تجاری ناعادلانه قلمداد شود؛ درست همان‌طور که تلاش‌های اروپا برای مهار غول‌های فناوری (مانند متهم کردن اپل و متا به نقض «قانون بازارهای دیجیتال» اتحادیه اروپا) با مقاومت آمریکا مواجه شده است.