بحران تنفسی در دهلی؛ هوای سمی جان کودکان را می‌گیرد و ترس والدین را برانگیخته است

مه سمی دهلی؛ تهدیدی جدی برای سلامت نسل آینده

مه سمی و خفه‌کننده‌ای که پایتخت هند، دهلی، را در بر گرفته است، هیچ کس را مستثنی نمی‌کند، اما کودکان بیشترین بهای این بحران آلودگی مکرر و رو به وخامت شهر را می‌پردازند. این وضعیت به وضوح در کلینیک‌های متخصصان اطفال مشاهده می‌شود، جایی که والدین مضطرب با کودکانی که سرفه و عطسه می‌کنند یا دچار مشکلات تنفسی هستند، در صف انتظار ایستاده‌اند.

بسیاری از کودکان از ماه اکتبر، زمانی که کیفیت هوای پایتخت به سطوح خطرناک رسید، بیمار شده‌اند و زمان انتظار برای نوبت پزشک طولانی‌تر از حد معمول شده است.

افزایش ۱۰ برابری مراجعات تنفسی

آلودگی هوای سمی یک مشکل تکراری در دهلی و بخش‌هایی از شمال هند در طول فصل زمستان است. این مشکل تنها یک علت ندارد، بلکه ترکیبی از عوامل مختلف شامل موارد زیر است:

• سرعت کم باد.
• انتشارات صنعتی و دود اگزوز وسایل نقلیه.
• افت دما.
• سوزاندن فصلی بقایای محصولات کشاورزی در ایالت‌های همسایه.

طی ماه گذشته، شاخص کیفیت هوا (AQI) دهلی که انواع مختلف آلاینده‌ها از جمله سطح ذرات ریز PM2.5 را اندازه‌گیری می‌کند، بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ در نوسان بوده است. این میزان بیش از ۲۰ برابر حد مجاز توصیه شده توسط سازمان جهانی بهداشت است.

خواندن شاخص بالای ۴۰۰ برای همه افراد سالم مضر است و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما قرار گرفتن در معرض بالای PM2.5 بیشترین آسیب را به کودکان و سالمندان می‌رساند.

دکتر شیشیر باتناگر، متخصص اطفال، تأکید می‌کند: «این ذرات می‌توانند بر سیستم ایمنی کودک تأثیر بگذارند، به ویژه به این دلیل که سیستم آن‌ها هنوز در حال توسعه است. این موارد در سال‌های اخیر ۱۰ برابر افزایش یافته است. در تجربه من، اگر به طور معمول ۲۰ تا ۳۰ درصد بیماران با چنین شکایاتی مراجعه کنند، این تعداد در طول فصل آلودگی به ۵۰ تا ۷۰ درصد می‌رسد.»

وحشت والدین از یک سرفه ساده

در سراسر پایتخت، بسیاری از بیمارستان‌ها شاهد هجوم کودکانی بوده‌اند که به دلیل هوای غیرقابل تنفس بیمار شده‌اند. دولت هر ساله اقدامات اضطراری را برای کاهش مه دود به کار می‌گیرد، از جمله توقف ساخت و ساز و ممنوعیت وسایل نقلیه آلاینده. حتی امسال تلاش شد تا با بارورسازی ابرها، باران مصنوعی ایجاد شود که ناموفق بود. اما هیچ یک از این اقدامات به کاهش بحران آلودگی که اضطراب را در میان ۲۰ میلیون نفر از ساکنان شهر، به ویژه والدین کودکان خردسال، برانگیخته است، کمک نکرده است.

خوشبو بهارتی، ۳۱ ساله، می‌گوید هر بار که شب ۱۳ نوامبر را به یاد می‌آورد، که مجبور شد دختر یک ساله‌اش سامایرا را با عجله به اورژانس ببرد، به خود می‌لرزد.

خانم بهارتی می‌گوید: «به یاد دارم که او با سرفه‌ای شدید از خواب بیدار شد که چندین بار باعث استفراغ او شد. در راه بیمارستان، سامایرا به هیچ کس و هیچ چیز واکنش نشان نمی‌داد. این بدترین لحظه زندگی من بود.»

این نوزاد در بیمارستان با نبولایزر استروئیدی قوی تحت درمان قرار گرفت و به مدت دو روز از اکسیژن استفاده کرد. او بعداً به ذات‌الریه مبتلا شد. از آن زمان، خانم بهارتی دائماً نگران است: «حتی اگر چند بار سرفه کند، وحشت می‌کنم.»

آسیب‌های جبران‌ناپذیر و دغدغه ترک شهر

تحقیقات در طول سال‌ها تأثیر ویرانگر آلودگی هوا بر کودکان خردسال در سراسر جهان را برجسته کرده است که منجر به:

• توقف رشد.
• ضعف سیستم ایمنی.
• کاهش توانایی شناختی.

علاوه بر این، یک مطالعه اخیر نشان داده است که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض برخی آلاینده‌ها با خطر بالاتر ابتلا به انواع مختلف زوال عقل، از جمله بیماری آلزایمر، مرتبط است.

این خطرات فزاینده باعث شده است که بسیاری از والدین مانند خانم بهارتی به فکر ترک دهلی بیفتند. او می‌پرسد: «چه فایده‌ای دارد در شهری زندگی کنیم که دخترم حتی نمی‌تواند با خیال راحت نفس بکشد؟»

آسیب‌پذیری کودکان کم‌بضاعت

در حال حاضر، دهلی برای محدود کردن قرار گرفتن کودکان در معرض آلودگی، ورزش‌های فضای باز را به تعویق انداخته و کلاس‌های ابتدایی را به حالت ترکیبی (حضوری و آنلاین) تغییر داده است. در حالی که افراد نسبتاً مرفه از این اقدامات بهره خواهند برد، دکتر اِی فتاح‌الدین، متخصص ریه، می‌گوید برای صدها هزار کودک محروم اقتصادی که در خانواده‌های کارگر و در کنار جاده یا در محله‌های فقیرنشین زندگی می‌کنند، «حمله به ریه‌هایشان بسیار عظیم است.»

زندگی در خانه‌های تنگ نیز آن‌ها را در معرض آلودگی بیشتر ناشی از سوخت‌های آشپزی، ترافیک و تهویه نامناسب قرار می‌دهد و هوای سمی بیرون وضعیت را بدتر می‌کند.

دکتر فتاح‌الدین هشدار می‌دهد: «این کودکان به طور مداوم در معرض درجات بالایی از آلودگی قرار دارند، بنابراین سیستم دفاعی ریه آن‌ها کاهش می‌یابد. اگر عفونت‌های دوران کودکی ناشی از قرار گرفتن ریه‌های نابالغ در معرض آلودگی هوا درمان نشوند، می‌تواند باعث آسیب دائمی به ریه‌ها شود و در بزرگسالی منجر به بیماری مزمن انسدادی ریوی، مشابه آنچه در میان سیگاری‌ها دیده می‌شود، گردد.»

او توصیه می‌کند کسانی که می‌توانند، کودکان خود را به شدت در داخل خانه نگه دارند، از هیدراته بودن آن‌ها اطمینان حاصل کنند و هنگام بیرون رفتن از ماسک‌های N95 استفاده کنند. با این حال، والدین این سؤال را مطرح می‌کنند که تا چه زمانی می‌توان کودکان را در خانه حبس کرد؟