نمایشگاه جنجالی دیوید شریگلی در لندن؛ ۱۰ تُن طناب بازیافتی به قیمت یک میلیون پوند

کنایه‌ای صریح به ارزش‌گذاری در بازار هنر

نمایشگاه نامتعارف شریگلی، تفسیری کاملاً تحت‌اللفظی از اصطلاح بریتانیایی «پول برای طناب کهنه» (Money for Old Rope) است؛ جمله‌ای که در میان عامه مردم بریتانیا کنایه از هزینه کردن برای کالاهای بی‌ارزش یا کاری آسان با بازدهی بالا دارد. این اثر یکی از صریح‌ترین اظهارنظرهای شریگلی درباره نحوه ارزش‌گذاری آثار هنری در بازار هنر معاصر به شمار می‌رود.

در پنجره گالری، یک تابلوی نئون نارنجیِ روشن با دستخط خاص شریگلی عنوان نمایشگاه را اعلام می‌کند؛ این تابلو هم یادآور نشانه‌های تجاری است و هم زیبایی‌شناسی سنتی گالری را زیر سؤال می‌برد.

ابعاد و جزئیات چیدمان

شریگلی فضای گالری در خیابان کُرک را با ۱۰ تُن طناب دریایی و صنعتی بازیافتی پُر کرده‌است. این طناب‌ها طی هفت ماه از سراسر بریتانیا، شامل بنادر، مراکز سنگ‌نوردی، مزارع بادی فراساحلی و خطوط ساحلی، گردآوری شده‌اند.

قیمت‌گذاری عجیب و توجیه هنرمند

مبلغ یک میلیون پوند برای این اثر، تعجب رسانه‌ها و مخاطبان را برانگیخته است، اما شریگلی این رقم را هم وسوسه‌انگیز و هم موجه توصیف کرده است.

با توجه به وزن اثر، درواقع قیمت بسیار مناسبی دارد. معمولاً یک میلیون پوند مقدار زیادی اثر هنری به خریدار نمی‌دهد، اما فکر می‌کنم ۱۰ تُن طناب، ارزش نسبتاً خوبی باشد.

استیون فریدمن، صاحب گالری، نیز درباره پتانسیل فروش این اثر اظهار امیدواری کرده است:

• این اثر می‌تواند به یک مجموعه خصوصی، یک نهاد یا یک بنیاد منتقل شود.
• ما می‌توانیم برای این اثر هنری یک خانه خوب هم پیدا کنیم.

دغدغه زیست‌محیطی: فراتر از نقد هنری

فراتر از نقد بازار هنر، چیدمان دیوید شریگلی به مسائل زیست‌محیطی نیز می‌پردازد. طناب‌های استفاده‌شده که عمدتاً از جنس پلی‌استر و نایلون هستند و برگرفته از سنت چندصدساله طناب‌سازی بریتانیا می‌باشند، به‌سختی قابل بازیافت‌اند.

این مواد بخشی از حدود ۶۴۰ هزار تُن زباله‌های ناشی از ابزار ماهیگیری و طناب‌های دریایی هستند که سالانه وارد اقیانوس‌ها می‌شوند. تمام طناب‌های گردآوری‌شده پیش از نصب، در استودیوی شریگلی در برایتون شست‌وشو و پاکسازی شده‌اند.

نگاهی به بازار هنر معاصر

نمایشگاه شریگلی در حالی برگزار می‌شود که بازار هنر معاصر در سال گذشته با کاهش مواجه بوده است. بر اساس گزارش بازار هنر آرت‌بازل و UBS که در آوریل ۲۰۲۵ منتشر شد:

سابقه هنرمند و زمان بازدید

شریگلی که به طنز سردش مشهور است، پیش‌تر نیز آثار جنجالی خلق کرده بود؛ از جمله مجسمه برنزی هفت‌متری «خیلی خوب» که برای سکوی چهارم میدان ترافالگار در سال ۲۰۱۶ نصب شد.

او درباره کار جدید خود می‌گوید: «این اثر وجود دارد چون من به ارزشی که مردم برای هنر قائل می‌شوند علاقمند هستم و این اصطلاح (پول برای طناب کهنه) به من بهانه‌ای داد که این موضوع را بررسی کنم.»

بازدید از این نمایشگاه در گالری استیون فریدمن تا ۲۰ دسامبر ۲۰۲۵ برای عموم رایگان است.