جدال شهرداری و میراث فرهنگی بر سر حریم کاخ گلستان؛ معمای مجوز، پلمپ و قنات «مرکرد»

واکنش دیرهنگام و اظهارات ضد و نقیض مسئولان

گزارش‌های منتشر شده درباره ساخت‌وساز در حریم کاخ گلستان، واکنش‌های گسترده‌ای از سوی افکار عمومی و کارشناسان را در پی داشت. با این حال، تا روزهای اخیر، نه شهرداری و نه سازمان میراث فرهنگی حاضر به ارائه توضیحات شفافی در این خصوص نشده بودند. نهایتاً، وزیر میراث فرهنگی و گردشگری و معاون شهرسازی منطقه ۱۲ تهران، در اظهاراتی متقابل و متناقض تلاش کردند به این انتقادات پاسخ دهند.

وزیر میراث فرهنگی و گردشگری به جای تشریح دلایل صدور مجوز اولیه، تنها به بیان اهمیت تاریخی کاخ گلستان بسنده کرد و اظهار داشت: «بخشی از عناصر اعتباربخشی به هویت تاریخی و میراثی تهران همین کاخ گلستان است و هیچ کس حق ندارد در حریم آن ساخت‌وسازی انجام دهد.»

ادعای شهرداری: مجوز از سوی میراث صادر شده است

در مقابل، معاون شهرداری منطقه ۱۲ تهران با نمایش مجوزهای صادر شده از سوی سازمان میراث فرهنگی، بر قانونی بودن روند اولیه تاکید کرد. بر اساس ادعای شهرداری، این مجوزها مشخصات ساخت‌وساز را به شرح زیر تعیین کرده بودند:

• ارتفاع مجاز: ۸ متر
• تعداد طبقات زیر زمین: ۴ طبقه
• شرط: بلامانع بودن ساخت‌وساز تا سقف تعیین شده

با این حال، شهرداری مدعی است که سازمان میراث فرهنگی، کارگاه مزبور را پلمپ کرده است.

قنات «مرکرد»؛ دلیل ناگهانی توقف پروژه؟

معاون شهرداری در ادامه اظهارات خود، دلیل توقف ناگهانی کارگاه را به سازمان میراث فرهنگی نسبت داد و عنوان کرد که توقف کار به دلیل وجود قناتی به نام «مرکرد» در این محدوده صورت گرفته است. این در حالی است که شهرداری بر اساس نقشه‌های موجود، فاصله این قنات تا محدوده‌های کاخ را به این صورت اعلام می‌کند:

این اختلاف نظرها و توقف ناگهانی کار به بهانه قنات، پس از صدور مجوز، ابهامات جدی را در مورد هماهنگی و تصمیم‌گیری دو نهاد دولتی ایجاد کرده است.

پرسش‌های بی‌پاسخ و ابهامات جدید

با وجود حضور همزمان مسئولان در محل و تلاش برای عادی جلوه دادن شرایط، بسیاری از دغدغه‌های کارشناسان و افکار عمومی همچنان بی‌پاسخ مانده است. پرسش‌های اصلی مطرح شده عبارتند از:

• آیا پلمپ کارگاه ساختمانی واقعاً به دلیل وجود قنات بوده است یا دلایل دیگری در میان است؟
• چرا میراث فرهنگی و شهرداری، با وجود اطلاع قبلی از وجود قنات، تنها پس از بالا گرفتن موج انتقادات به فکر توقف کار افتادند؟
• آیا توجیه میراث فرهنگی مبنی بر وجود قنات، از نظر شهرداری که پروانه ساخت را صادر کرده، توجیهی درست و منطقی است؟
• چرا وزیر میراث فرهنگی از تشریح واقعیت ماجرا خودداری کرده و تنها به بیان اهمیت کاخ گلستان بسنده می‌کند؟
• دلیل حضور همزمان و ناگهانی مسئولان دو نهاد در محل کارگاه، پس از هفته‌ها سکوت خبری چیست؟

این گزارش نشان می‌دهد که در عصر ارتباطات و شهروند خبرنگاران، نظارت عمومی بسیار سریع‌تر و هوشیارتر از نهادهای رسمی، رخدادها را ثبت کرده و مسئولان را وادار به واکنش می‌کند؛ واکنشی که در این مورد، به جای شفاف‌سازی، تنها بر حجم ابهامات افزود.