طرح ایران و افغانستان برای شرکت سهامی زراعی مشترک؛ تأمین چغندر قند و دانه‌های روغنی

طرح ایجاد هلدینگ قدرتمند کشاورزی برای خودکفایی منطقه‌ای

غلامحسین مظفری، استاندار خراسان رضوی، با تأکید بر راه‌اندازی شرکت سهامی زراعی مشترک، پیشنهاد داد که کارخانه‌های قند استان، شرکت‌های مشاوره‌ای و منابع مالی بخش خصوصی ایران در این ساختار تجمیع شوند. هدف از این اقدام، شکل‌گیری یک شرکت توانمند در حوزه‌های کلیدی زیر است:

• کشت چغندر قند
• تولید نهاده‌های دامی
• کشت دانه‌های روغنی (مانند پنبه دانه و سویا)

وی تصریح کرد که در حال حاضر، دانه‌های روغنی از آمریکای لاتین وارد می‌شوند، در حالی که منطقه ظرفیت کشت این محصولات را دارد. با تشکیل این شرکت، تولید می‌تواند به صورت مشترک در ایران و افغانستان انجام شده و زنجیره تولید پوشاک صنعتی نیز از طریق صنایع ریسندگی و بافندگی خراسان رضوی تکمیل گردد.

پیشنهاد من این است که این مسیر در قالب یک شرکت سرمایه‌گذاری مشترک دنبال شود و ما به‌عنوان حاکمیت فقط مسیر را باز کنیم و پشتیبانی لازم را انجام دهیم؛ مأموریت ما تسهیل‌گری، حمایت و ایجاد بستر مناسب برای فعالیت بخش خصوصی است.

مظفری با اشاره به تجارب ناموفق در آسیای میانه، ابراز امیدواری کرد که این همکاری با افغانستان به یک مدل موفق اقتصادی تبدیل شود. وی همچنین به واگذاری اختیارات مهم دولتی به استانداران، از جمله در زمینه واردات گوشت، اشاره کرد که اراده استان برای اجرای سریع‌تر این همکاری‌ها را تقویت می‌کند. این اقدام به نفع هر دو طرف است، زیرا تأمین گوشت از منطقه جایگزین واردات از کشورهایی مانند برزیل، آرژانتین و استرالیا شده و تراز تجاری پایدارتری شکل می‌گیرد.

کسری ۱۰۰ هزار تنی ماهی در افغانستان و توسعه تولیدات دامی

نوراحمد اسلام‌جار، والی هرات، در این نشست به وضعیت تولید و مصرف ماهی در افغانستان اشاره کرد و آمار نگران‌کننده‌ای ارائه داد. وی گفت که میزان مصرف ماهی در این کشور حدود ۱۱۲ هزار تن است، در حالی که مجموع تولید داخلی تنها حدود ۱۲ هزار تن را پوشش می‌دهد. این بدان معناست که نزدیک به ۱۰۰ هزار تن کسری از طریق واردات، عمدتاً از کابل و پاکستان، تأمین می‌شود.

والی هرات افزود که با توجه به ظرفیت‌های طبیعی، پیگیری جدی برای افزایش تولید ماهی و همچنین توسعه تولید عسل در دستور کار قرار گرفته است. وی تشکیل شرکت سهامی را گام نخست برای آغاز همکاری‌ها و انعقاد قراردادهای اولیه دانست و بر ضرورت تقویت اتحاد منطقه‌ای در برابر تلاش‌های خارجی برای ایجاد تفرقه تأکید کرد.

محورهای همکاری اتاق مشترک: از چغندر قند تا نهاده‌های دامی

محمود سیادت، رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و افغانستان، با تأکید بر ظرفیت‌های کشاورزی و دامپروری افغانستان، اظهار داشت که این حوزه‌ها می‌توانند نیازهای ایران را پاسخگو باشند. وی تشکیل کارگروه‌های تخصصی در حوزه صنعت را برای تدوین فرصت‌های سرمایه‌گذاری مشترک، به‌ویژه در صنایع سبک و متوسط هرات، ضروری دانست.

سیادت خاطرنشان کرد که واردات از افغانستان باید افزایش یابد تا تراز تجاری بهبود یابد. محصولات کلیدی مورد نیاز ایران که افغانستان توان تولید آن را دارد، شامل موارد زیر است:

• خوراک دام
• دانه‌های روغنی
• پنبه
• چغندر قند (اولویت بسیار بالا)

وی الگوی پیشنهادی خود برای کشت محصولات استراتژیک مانند چغندر را این‌گونه تشریح کرد:

رئیس اتاق مشترک بازرگانی تأکید کرد که تمرکز بر کشاورزی و ایجاد اشتغال در افغانستان، نقش حیاتی در کاهش مهاجرت غیرقانونی و افزایش ثبات اجتماعی و امنیت مرزها خواهد داشت.

آمادگی جهاد کشاورزی خراسان رضوی برای انتقال دانش فنی

مجید جعفری، مدیرکل جهاد کشاورزی خراسان رضوی، این نشست را یک فرصت سرمایه‌گذاری راهبردی مبتنی بر «تجارت هوشمند» دانست. وی آمادگی استان برای همکاری در دو حوزه کلیدی را اعلام کرد:

1. تولید عسل: امکان تولید عسل کاملاً ارگانیک و صادراتی در افغانستان به دلیل شرایط اقلیمی مناسب.
2. پرورش ماهی: به‌ویژه ماهی قزل‌آلا، با آمادگی کامل برای انتقال دانش فنی و تکنولوژی و همچنین تضمین خرید محصول تولیدی از سوی طرف ایرانی.

در حوزه تأمین گوشت قرمز، وی شرط واردات دام زنده را قیمت تمام‌شده پایین‌تر از قیمت داخلی اعلام کرد و از آمادگی برای همکاری حداکثری در حوزه دامپزشکی و قرنطینه خبر داد. همچنین کارخانه‌های قند استان آمادگی خود را برای انعقاد قراردادهای مشترک با هدف مدیریت پایداری تأمین چغندر قند تولیدی در هرات اعلام کردند.