جزئیات نظارت روزانه صمت بر بازار میوه زاهدان؛ مرجع قیمت‌گذاری و نقش سامانه ۱۲۴

نظارت مستمر بر بازار میوه زاهدان؛ ضرورت حفظ معیشت شهروندان

نظارت مستمر و دقیق بر بازار میوه و تره‌بار زاهدان به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز تأمین نیازهای روزمره مردم سیستان و بلوچستان، به ضرورتی مدیریتی تبدیل شده است. این بازار که به دلیل تنوع محصولات و نوسانات فصلی، تأثیر مستقیمی بر معیشت شهروندان دارد، نیازمند سازوکارهای نظارتی قوی برای جلوگیری از افزایش غیرمنصفانه قیمت‌ها و تضییع حقوق مصرف‌کننده است. حساسیت عمومی نسبت به کیفیت، سلامت و قیمت‌گذاری محصولات، لزوم تقویت این سازوکارها را بیش از پیش نمایان کرده است.

ورود واسطه‌ها و ناهماهنگی در شبکه توزیع می‌تواند موجب افزایش غیرمنصفانه قیمت‌ها شود و از سوی دیگر، نبود نظارت کافی زمینه بروز تخلفات را فراهم می‌کند. قنبر کرمی، معاون امور بازرسی اداره کل صمت سیستان و بلوچستان، در گفت‌وگو با رسانه‌ها به تشریح جزئیات این نظارت‌ها پرداخت.

سازوکار جدید قیمت‌گذاری و مرجع رسمی اعلام نرخ

پس از ابلاغ رسمی رئیس‌جمهور، یک تیم مشترک از کارشناسان صنعت، معدن و تجارت و نمایندگان فرمانداری از نخستین روز اجرای طرح در میدان بار مستقر شده است. این تیم، از ساعات ابتدایی صبح، یعنی پنج بامداد، وارد میدان می‌شود و روند ورود کالا، ثبت قیمت‌ها و نحوه عرضه را از نزدیک پایش می‌کند.

حضور دائمی این کارشناسان باعث شده مسیر دریافت و تثبیت قیمت‌ها شفاف‌تر شود و فروشندگان نیز خود را ملزم به رعایت چارچوب‌های اعلام‌شده بدانند. با انتقال مسئولیت نظارت بر محصولات کشاورزی از جهاد کشاورزی به وزارت صمت، شیوه قیمت‌گذاری ساختارمندتر شده است.

قیمت‌ها هر روز از مراکز عمده همچون تهران و مشهد استخراج و به عنوان مرجع واحد به استان‌ها اعلام می‌شود. این فرآیند موجب شده هماهنگی بیشتری بین استان و بازارهای اصلی کشور شکل گیرد و از بروز اختلاف قیمت‌های ناگهانی جلوگیری شود.

نظارت‌های میدانی روزانه و اهمیت مشارکت مردمی

معاون امور بازرسی اداره کل صمت سیستان و بلوچستان تأکید کرد که نظارت‌ها در مرحله نخست قرار دارد، اما با تداوم کار و افزایش تجربه تیم‌های میدانی، ثبات بیشتری بر بازار حاکم خواهد شد. حضور روزانه کارشناسان در میدان میوه این امکان را می‌دهد که هرگونه نوسان غیرمنطقی به سرعت شناسایی و اصلاح شود.

وی بر نقش حیاتی شهروندان در تکمیل چرخه نظارت تأکید کرد و گفت:

• مردم می‌توانند هرگونه تخلف، گران‌فروشی یا عدم درج قیمت را از طریق شماره ۱۲۴ گزارش کنند.
• گزارشات مردمی در کوتاه‌ترین زمان ممکن پیگیری می‌شود.
• این مشارکت کمک می‌کند شبکه‌ای گسترده از رصد اجتماعی در کنار دولت شکل بگیرد.

نوسان قیمت در ساعات مختلف؛ ماهیت کالای فاسدشدنی

در خصوص شایعات مربوط به نبود نرخ‌نامه و نوسان قیمت، توضیح داده شد که نرخ‌نامه‌ها هر روز صبح توسط اتحادیه صادر و در میدان میوه نصب می‌شود و خلأیی در اعلام قیمت وجود ندارد. تغییرات مقطعی قیمت در طول ساعات روز، امری طبیعی و ناشی از ماهیت بازار میوه است.

دلایل تغییر قیمت در طول روز

میوه کالایی فاسدشدنی است و تغییر قیمت در ساعات مختلف امری طبیعی محسوب می‌شود:

1. در ساعات اولیه صبح که بار تازه وارد می‌شود، قیمت‌ها معمولاً بالاتر است.
2. با نزدیک شدن به ظهر و ساعات پایانی، فروشندگان برای جلوگیری از فساد کالا مجبورند قیمت را کاهش دهند.

این روند بخشی از ماهیت بازار میوه است و ناشی از تلاش فروشندگان برای مدیریت موجودی و جلوگیری از ضرر است.

علل اصلی افزایش هزینه‌ها در بازار

نوسانات قیمتی در بازار میوه عمدتاً از قانون عرضه و تقاضا تبعیت می‌کند. اگر ورودی بار کم و میزان تقاضا بالا باشد، قیمت‌ها افزایش می‌یابد و برعکس.

علاوه بر این، افزایش هزینه‌های جانبی نیز بر قیمت نهایی کالا تأثیرگذار است:

با وجود این افزایش هزینه‌ها، وظیفه دستگاه‌های نظارتی جلوگیری از سوءاستفاده‌ها و کنترل رفتارهای غیرمنطقی در بازار است تا مردم تحت فشار نوسانات غیرواقعی قرار نگیرند.