سریال پرستاره «هزار و یک شب» مصطفی کیایی؛ نگاهی به ریشه‌ها و بازیگران

مصطفی کیایی، کارگردان شناخته‌شده‌ی ژانر اجتماعی و گیشه، این بار با قدمی فراتر از آثار پیشین خود، به سراغ حماسه‌ها و قصه‌های اساطیری رفته است. سریال جدید او با عنوان «هزار و یک شب»، که پخش آن از دهم آذرماه در شبکه نمایش خانگی آغاز می‌شود، به دلیل حضور مجموعه‌ای از ستاره‌های سینمای ایران و ترکیه، به عنوان پرستاره‌ترین سریال سال‌های اخیر شناخته می‌شود.

معرفی سریال و تیم بازیگری

«هزار و یک شب» تازه‌ترین اثر مصطفی کیایی در حوزه سریال‌سازی است. حضور بازیگرانی چون هدیه تهرانی، سحر دولتشاهی، پرویز پرستویی و بهرام رادان در کنار یکدیگر، این مجموعه را به یکی از مورد انتظارترین آثار سال تبدیل کرده است.

این پروژه همچنین یک همکاری بین‌المللی محسوب می‌شود و قرار است به‌صورت همزمان در دو کشور ایران و ترکیه به نمایش درآید. این سریال اولین پروژه بین‌المللی پلتفرم فیلیمو است.

ریشه‌های اساطیری «هزار و یک شب»

کتاب «هزار و یک شب» یک قصه اساطیری با ریشه‌های عمیق هندی و ایرانی است. با این حال، شناخت غربی‌ها از این اثر در سال‌های پس از اسلام و از طریق زبان عربی صورت گرفت، که همین امر باعث شد تا بسیاری از کشورهای غربی آن را به عنوان یک کتاب عربی بشناسند.

ترجمه‌ها و تأثیر جهانی کتاب

نخستین ترجمه‌ی اروپایی این اثر، در قرن شانزدهم میلادی توسط «آنتوان گالان» به زبان فرانسوی انجام و در سال ۱۷۰۴ میلادی منتشر شد. پس از آن، «سر ریچارد برتون» نخستین ترجمه‌ی انگلیسی آن را در سال ۱۸۸۵ عرضه کرد.

تأثیر این مجموعه داستان بر ادبیات جهان انکارناپذیر است؛ چنانکه نویسندگانی چون «بورخس» همه‌ی آثار خود را مدیون «هزارویک‌ شب» می‌دانست و تأثیر آن بر نویسندگانی مانند «جیمز جویس» نیز به وضوح دیده می‌شود.

خلاصه داستان اصلی

قصه اصلی «هزارویک شب» روایت دو شاهزاده‌ی برادر به نام‌های «شهریار» و «شاه زمان» است:

• شاه زمان پس از مشاهده خیانت همسرش، پادشاهی را ترک می‌کند و نزد برادرش می‌رود.
• در آنجا نیز متوجه خیانت همسر برادرش (شهریار) می‌شود و او را آگاه می‌کند.
• شهریار که از خیانت همسرش ناامید شده، برای انتقام، هر شب دختری را به عقد خود درمی‌آورد و بامداد دستور قتلش را می‌دهد.
• در نهایت، وزیر شهریار که دیگر نمی‌تواند دختری برای ازدواج بیابد، با اصرار دخترش «شهرزاد» موافقت می‌کند که او را به عقد شهریار درآورد.
• شهرزاد با گفتن قصه‌ی «دیو و بازرگان» و ناتمام گذاشتن آن در شب اول، شهریار را مشتاق شنیدن ادامه قصه نگه می‌دارد و هر شب با این ترفند، از مرگ می‌رهد و جان خود و دختران دیگر را نجات می‌دهد.

اقتباس کیایی؛ رازآلود و بین‌المللی

جزئیات دقیق داستان سریال «هزار و یک شب» هنوز به طور کامل منتشر نشده، اما خلاصه داستان رسمی منتشر شده و دیالوگ‌های تیزر، حاکی از یک اثر رازآلود و تلفیقی بین جهان واقع و جهان افسانه‌هاست. در خلاصه داستان آمده است: «اگر یکی از این زن‌ها شهرزاد باشد جهان من نجات پیدا می‌کند از این همه ظلم و خونریزی.»

همچنین در تیزر سریال دیالوگی با این مضمون شنیده می‌شود: «ما در روشن‌ترین شب، پا به تاریکی می‌ذاریم، به سمت کورسویی از روشنایی… ما مرگ رو از زندگی می‌دزدیم و زندگی رو به مرگ بازمی‌گردونیم.»

اقتباس‌های سینمایی و تلویزیونی از قصه شهرزاد

داستان «هزار و یک شب» بارها الهام‌بخش آثار سینمایی و تلویزیونی در سراسر جهان بوده است:

• پیر پائولو پازولینی: کارگردان ایتالیایی در سال ۱۹۷۴ فیلمی با اقتباس از این کتاب درباره زنی به نام زمرد ساخت.
• مجموعه سندباد: این مجموعه تلویزیونی نیز یکی از اقتباس‌های معروف از کتاب «هزار و یک شب» به شمار می‌رود.
• سریال ترکی: در ترکیه نیز سریالی با همین نام و بازی «ابراهیم چیلکول» ساخته شده که داستان سلطان و شهرزاد را به تصویر می‌کشد.

عوامل و بازیگران اصلی سریال

تیم بازیگری این سریال شامل ترکیبی از ستاره‌های ایرانی و بازیگران مطرح ترکیه‌ای است. از جمله بازیگران اصلی می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:

بازیگران ایرانی:

• هدیه تهرانی
• بهرام رادان
• پرویز پرستویی
• محسن کیایی
• سحر دولتشاهی

بازیگران ترکیه‌ای:

• جمال هونال
• بلچیم بیلگین
• گیزم کاراجا
• لونت اوزدلیک

مدیریت فیلمبرداری این سریال برعهده حسین جلیلی بوده و تیم نورپردازی بزرگی شامل حسن کیهانی‌نیا، فتاح نظری امیری، احمد صادقیان اول، امید کائیدی شادگان، علیرضا یزدانی، عباس قاسمی، مهرداد عصری‌پور، محمدجواد رستگار، بنیامین مهدی‌زاده و محمدرضا شعبان‌پور در این پروژه همکاری داشته‌اند.