📸 شاهکار ۲۵ سالگی: تصویر خیره‌کننده تلسکوپ جمینای جنوبی از «سحابی پروانه»

جزئیات خیره‌کننده از سحابی پروانه

تصویر جدیدی که از این سحابی منتشر شده، با وضوح بالا، رنگ‌های متفاوتی را برای عناصر شیمیایی مختلف به نمایش می‌گذارد. در این نمای کیهانی:

• رنگ قرمز نشان‌دهنده هیدروژن یونیزه است.
• رنگ آبی مرتبط با اکسیژن یونیزه است.

این سحابی که با نام علمی NGC 6302 نیز شناخته می‌شود، یک سحابی سیاره‌ای واقع در صورت فلکی عقرب (Scorpius) است. اگرچه فاصله دقیق آن هنوز به طور قطع مشخص نیست، اخترشناسان برآورد می‌کنند که این جرم بین ۲۵۰۰ تا ۳۸۰۰ سال نوری از زمین فاصله داشته باشد.

قلب داغ سحابی و سرنوشت ستارگان

در مرکز سحابی پروانه، یک کوتوله سفید فوق‌العاده داغ قرار گرفته که دمای سطح آن به حدود ۲۵۰ هزار درجه سانتی‌گراد می‌رسد. این ستاره در گذشته جرمی اندکی بیشتر از خورشید ما داشته و در مراحل پایانی عمر خود، به فاز «غول سرخ» رسیده است.

در مرحله غول سرخ، لایه‌های بیرونی ستاره به شدت منبسط شده و سپس به فضا پرتاب می‌شوند. هسته باقی‌مانده این فرآیند همان کوتوله سفید امروزی است که تقریباً دوسوم جرم خورشید ما را در خود جای داده است. این سرنوشتی است که برای تمام ستارگانی با جرمی کمتر از هشت برابر جرم خورشید رقم خواهد خورد.

اخترشناسان یادآوری می‌کنند که خورشید ما نیز حدود پنج میلیارد سال دیگر به کوتوله سفید تبدیل خواهد شد و سحابی زیبایی پیرامون خود ایجاد خواهد کرد.

تلسکوپ جمینای جنوبی: رصدخانه‌ای بین‌المللی

انتشار این تصویر به مناسبت جشن ۲۵ سالگی تلسکوپ جمینای جنوبی و در قالب رقابت «تصویر سالگرد نخستین نور جمینای» صورت گرفته است. نکته جالب توجه این است که دانش‌آموزان شیلیایی در این رقابت شرکت کرده و سحابی پروانه را به عنوان هدف رصدی خود انتخاب کرده بودند.

تلسکوپ جمینای جنوبی بر فراز قله «Cerro Pachón» در رشته‌کوه آند شیلی قرار دارد و نیمی از رصدخانه بین‌المللی جمینای محسوب می‌شود. نیم دیگر این مجموعه، یعنی تلسکوپ جمینای شمالی، روی قله «مائونا کیا» (Mauna Kea) در هاوایی فعال است.

این دو تلسکوپ قدرتمند تحت نظارت NOIRLab، وابسته به بنیاد ملی علوم آمریکا، و با مشارکت بین‌المللی کشورهای زیر اداره می‌شوند:

• برزیل
• کانادا
• شیلی
• بریتانیا