نهایی شدن آیین‌نامه اجرایی مدارس: تفویض اختیار به مدیران و حذف اخراج موقت دانش‌آموزان

ضرورت بازنگری پس از دو دهه

موسی‌الرضا کفاش، معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش، با اشاره به قدمت نسخه اولیه آیین‌نامه اجرایی مدارس که به سال ۱۳۷۹ بازمی‌گردد، بیان کرد که پس از گذشت بیش از ۲۰ سال، با توجه به اقتضائات روز و شرایط حاکم بر نظام تعلیم و تربیت، جمع‌بندی برای بازنگری و اصلاح این آیین‌نامه صورت گرفت.

وی افزود: نسخه اصلاحی سال ۱۴۰۰ به صورت آزمایشی به مدارس ابلاغ شد و به اذعان همکاران حوزه تعلیم و تربیت، بسیاری از گره‌ها و مشکلاتی که مدارس با آن مواجه بودند را برطرف کرد. مقرر شده بود این نسخه به مدت سه سال به صورت آزمایشی اجرا شود و پس از دریافت بازخوردهای لازم، اصلاحات نهایی انجام و نسخه جدید ابلاغ گردد.

فرآیند تدوین و تصویب نسخه نهایی

معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش اعلام کرد که پس از دریافت بازخوردها از استان‌های مختلف، مجدداً کارگروهی در دبیرخانه شورای عالی تشکیل شد. این کارگروه با برگزاری بیش از ۶۴ جلسه، نسخه اصلاح‌شده آیین‌نامه اجرایی را آماده کرده است. ویرایش‌های نهایی در حال انجام است و به‌زودی در جلسه شورای عالی مطرح و به تصویب نهایی خواهد رسید.

محورهای اصلی آیین‌نامه اجرایی جدید

مبنای تدوین این آیین‌نامه، سند تحول بنیادین و زیرنظام‌های آن بوده است. آیین‌نامه جدید تلاش کرده است تا سیاست کلی مدرسه محوری و تفویض حداکثر اختیارات به شوراهای مدرسه و مدیران را در نظر بگیرد تا اداره مدرسه روان‌تر صورت پذیرد.

مواردی که در این آیین‌نامه به آن‌ها پرداخته شده، شامل تمامی امور مرتبط با اداره مدرسه است:

• مدیریت، راهبری و اداره مدرسه
• برنامه درسی و پژوهش
• بهداشت و سلامت دانش‌آموزان
• فضا، تجهیزات و امور مالی
• منابع انسانی و سایر موارد مرتبط

تصمیمات کلیدی در مورد چالش‌های مدارس

کفاش به برخی از موضوعات چالش‌برانگیز که در اصلاحات جدید به آن‌ها پرداخته شده، اشاره کرد. در این اصلاحات، تلاش شده است تا مسئولیت تصمیم‌گیری در مورد برخی مسائل به شورای مدرسه واگذار شود تا شورا بتواند با توجه به اقتضائات و شرایط خاص مدرسه تصمیم‌گیری کند:

اختیارات شوراهای مدرسه

• تکلیف تلفن همراه دانش‌آموزان: نحوه استفاده و مقررات مربوط به آن.
• نصب دوربین‌ها: تصمیم‌گیری در مورد نصب دوربین در کلاس‌های درس و فضاهای مدرسه.

حذف بند اخراج موقت

در بحث مقررات انضباطی، موضوع اخراج موقت دانش‌آموز یکی از چالش‌ها بود که در احکام آیین‌نامه اجرایی هم آورده شده بود. اشکالات حقوقی وجود داشت و در جمع‌بندی‌ها به این نتیجه رسیدیم که خیلی ثمربخش نیست و این بند را از آیین‌نامه اجرایی حذف کردیم و توصیه‌های مشاوره‌ای را لحاظ کردیم.

معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش در پایان ابراز امیدواری کرد که آیین‌نامه جدید بر مبنای احکام و پژوهش‌های علمی تدوین شده و با توجه به بازخوردهای دریافتی، بسیار اثر بخش خواهد بود. همچنین پیشنهادهایی برای تطبیق بیشتر آیین‌نامه با استانداردهای سند تحول ارائه شده که در نسخه‌های آتی مد نظر قرار خواهد گرفت.