نبرد ایتالیا برای «حاکمیت غذایی»: جنجال سس کربونارا و خسارت ۱۲۰ میلیارد یورویی تقلبی

حاکمیت غذایی؛ اولویت جدید دولت رم

دولت ائتلافی به رهبری حزب برادران ایتالیا، که خود را «طرفدار حاکمیت ملی» معرفی می‌کند، در سال ۲۰۲۲ نام وزارتخانه‌های متعددی را در راستای اهداف خود تغییر داد؛ از جمله وزارت «ساخت ایتالیا» و وزارت «حاکمیت غذایی».

فرانچسکو لولوبریجیدا، وزیر حاکمیت غذایی، حفاظت و دفاع از آشپزی و محصولات ایتالیایی در سطح جهان را یکی از اولویت‌های اصلی خود می‌داند. در همین راستا، کارزاری برای ثبت آشپزی ایتالیا در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو نیز در جریان است. دولت رم به طور جدی می‌کوشد با محصولاتی مقابله کند که در بازار جهانی با نام‌هایی ایتالیایی‌نما عرضه می‌شوند و وانمود می‌کنند منشأ ایتالیایی دارند.

جنجال سس کربونارا در پارلمان اروپا

جنجال اخیر با اعلام وزیر لولوبریجیدا مبنی بر آغاز تحقیقاتی درباره سس‌های فروخته‌شده در فروشگاه «دلز» داخل پارلمان اروپا در بروکسل آغاز شد. این سس‌ها با تصویر پرچم ایتالیا عرضه می‌شدند، اما یک «رسوایی» آشپزی را به همراه داشتند: سس کربونارا، به‌جای استفاده از گوانچاله (ژامبون‌گونه خوک که در دستور سنتی استفاده می‌شود)، با پانچتا (گوشت شکم خوک) تهیه شده بود.

«دیدن این‌ها روی قفسه‌های سوپرمارکت پارلمان اروپا پذیرفتنی نیست. درخواست تحقیق فوری کرده‌ام.»

پس از این اظهارات، نمایندگان حزب «برادران ایتالیا» در پارلمان اروپا نامه‌ای رسمی به روبرتا متسولا، رئیس پارلمان، نوشتند و نسبت به نام سس‌های فروخته‌شده و استفاده از پرچم ایتالیا اعتراض کردند.

توضیحات فروشگاه بلژیکی و عزم ایتالیا برای تدوین قانون جدید

فروشگاه زنجیره‌ای بلژیکی دلز در پاسخ به این اعتراضات، تأکید کرد که محصولاتش کاملاً مطابق مقررات جاری عرضه شده‌اند. سخنگوی شرکت توضیح داد که پس از بررسی، مشخص شد «هم نام و هم بسته‌بندی کاملاً با مقررات موجود مطابقت دارد». او افزود روی شیشه‌ها ادعا نشده که سس در ایتالیا تولید شده، بلکه صرفاً ذکر شده است که برخی مواد اولیه آن از ایتالیا آمده و به همین دلیل از پرچم این کشور استفاده شده است.

با این حال، مقامات ایتالیایی نشان داده‌اند که این مسئله را رها نخواهند کرد. وزیر لولوبریجیدا در نشست اخیر کشاورزان در رم، به تولیدکنندگان وعده داد:

«برای حفاظت از نظام کشاورزی‌غذایی خود، قانونی تدوین خواهیم کرد که به ما امکان دهد با محصولاتی که سعی می‌کنند ایتالیایی به نظر برسند سخت‌تر برخورد کنیم.»

خسارت هنگفت جعل هویت غذایی

این نبرد فراتر از یک سس پاستا است. کنفدراسیون ملی کشاورزان مستقل (کولدیرتی) اعلام کرده است که محصولات غذایی که وانمود می‌کنند ایتالیایی هستند و نامشان شبیه نام‌های ایتالیایی است، سالانه ۱۲۰ میلیارد یورو به اقتصاد ایتالیا خسارت وارد می‌کنند.

کولدیرتی اعتراض دارد که سس‌هایی مانند کربونارا و آرابیاتا در خارج از کشور بیش از همه به‌اشتباه تقلید می‌شوند. نمونه‌های نسخه‌های نادرست این غذاها عبارتند از:

• در بلژیک، به کربونارا (که در ایتالیا با تخم‌مرغ، گوانچاله و پنیر گوسفندی تهیه می‌شود) خامه اضافه می‌کنند.
• در کشورهای آنگلوساکسون، به‌جای گوانچاله از بیکن استفاده می‌شود.
• در ایالات متحده آمریکا، از نوع نادرستی از پنیر در تهیه آن استفاده می‌شود.

بحث‌های تاریخی پیرامون «سنت» آشپزی

با وجود بحث‌های جدی دولت ایتالیا درباره «ارائه نادرست» دستورهای سنتی، برخی کارشناسان یادآور می‌شوند که بسیاری از این «سنت‌ها» در واقع در گذشته‌ای نه‌چندان دور اختراع شده‌اند. برای مثال، گفته می‌شود کربونارا، موضوع اصلی جنجال این روزها، زمانی پدید آمد که سربازان آمریکایی در جنگ جهانی دوم بیکن و تخم‌مرغ جیره خود را با پاستا در ایتالیا ترکیب کردند.

آلبرتو گراندی، کارشناس تاریخ غذا، دیدگاه روشنگری در این زمینه مطرح کرده است:

«مسئله این نیست که کربونارا باید با گوانچاله درست شود یا با پانچتا. مسئله اصلی این است که بفهمیم چگونه موضوعاتی که شاید فقط برای چند تولیدکننده پنیر در پارما و چند رستوران‌دار اهمیت دارند، به مهم‌ترین ویژگی هویتی ایتالیا در قرن بیست‌ویکم تبدیل شده‌اند.»