آزمایش ۱۰ دقیقه‌ای جدید دانشگاه لندن؛ انقلابی در تشخیص علت اصلی فشار خون بالا

آزمایش انقلابی برای درمان هدفمند فشار خون بالا

محققان دانشگاه کالج لندن (UCL) موفق به ابداع یک آزمایش سریع تشخیصی شده‌اند که نویدبخش بهبود درمان میلیون‌ها نفر از بیماران مبتلا به فشار خون بالا در سراسر جهان است. این روش جدید، با شناسایی دقیق منبع تولید بیش از حد هورمون آلدوسترون، علت اصلی فشار خون در بخشی قابل توجهی از بیماران را مشخص می‌کند.

علت پنهان یک چهارم موارد فشار خون بالا

تخمین زده می‌شود که حدود یک چهارم از افراد مبتلا به فشار خون بالا، دچار تولید بیش از حد آلدوسترون توسط غدد فوق کلیوی خود هستند. آلدوسترون هورمونی حیاتی است که وظیفه تنظیم سطح نمک در بدن را بر عهده دارد.

افزایش آلدوسترون منجر به وضعیتی به نام آلدوسترونیسم اولیه می‌شود که با احتباس نمک و فشار خون بالا همراه است و خطر ابتلا به بیماری‌های جدی زیر را به شدت افزایش می‌دهد:

• بیماری قلبی
• سکته مغزی
• بیماری کلیوی

با این حال، برخی از افراد فاقد معیارهای رسمی این بیماری هستند، اما سطح بالای آلدوسترون در بدن آن‌ها همچنان باعث فشار خون بالا می‌شود.

چالش‌های روش‌های تشخیصی کنونی

تشخیص آلدوسترونیسم اولیه اغلب نادیده گرفته می‌شود، زیرا فرآیند پیچیده‌ای دارد و نیازمند آزمایش‌های متعدد است. روش‌های فعلی شامل آزمایش خون و سپس یک روش پیچیده و تهاجمی به نام کاتتریزاسیون وریدی فوق کلیوی است.

این روش شامل قرار دادن دو کاتتر در رگ‌های کشاله ران برای اندازه‌گیری سطح آلدوسترون در هر دو طرف بدن است. این فرآیند به دلیل پیچیدگی، همیشه دقیق نیست و به ندرت انجام می‌شود، در حالی که برای تعیین درمان هدفمند (جراحی یا دارو) نیاز است که مشخص شود مشکل از یک غده فوق کلیوی است یا هر دو.

نوآوری UCL: اسکن PET-CT با ردیاب هوشمند

برای غلبه بر مشکلات تشخیصی، تیم تحقیقاتی UCL از یک روش تصویربرداری پیشرفته به نام اسکن PET-CT استفاده کردند. این اسکن تصاویر سه‌بعدی دقیقی تولید می‌کند و تجمع یک ترکیب ردیاب رادیواکتیو تزریق شده به بیمار را نشان می‌دهد.

محققان یک ترکیب ردیاب اختصاصی طراحی کردند که مستقیماً به آنزیم مسئول تولید آلدوسترون، یعنی آلدوسترون سنتاز، متصل می‌شود. غدد فوق کلیوی که بیش از حد هورمون تولید می‌کنند، به صورت انتخابی این ترکیب را جذب کرده و در اسکن PET-CT «درخشان» می‌شوند.

نتایج امیدوارکننده و سرعت بالا

در اولین کاربرد این تکنیک بر روی ۱۷ بیمار در بیمارستان دانشگاه کالج لندن، محققان توانستند منبع تولید بیش از حد آلدوسترون را با دقت بالا و بدون هیچ‌گونه عوارض جانبی مشخص کنند. این آزمایش تنها ۱۰ دقیقه به طول می‌انجامد.

محققان معتقدند این آزمایش سریع، تعیین بهترین مسیر درمانی را بسیار آسان‌تر می‌کند؛ خواه این درمان شامل برداشتن غده فوق کلیوی پرکار باشد یا استفاده از داروهای جدیدی که تولید آلدوسترون را مسدود کرده و علت اصلی فشار خون بالا را هدف قرار می‌دهند.

پروفسور برایان ویلیامز، رئیس گروه پزشکی دانشگاه کالج لندن و سرپرست بالینی این مطالعه، اظهار داشت: «ما دهه‌هاست که منتظر چنین آزمایشی بوده‌ایم. این نوآوری در تشخیص هایپرآلدوسترونیسم به عنوان یک علت اساسی مهم فشار خون بالا، انقلابی ایجاد خواهد کرد و ما را قادر می‌سازد تا درمان هدفمندتری ارائه دهیم.»

ویلیامز افزود: «این اولین باری است که توانسته‌ایم از این بیماری تصویربرداری کنیم. شدت سیگنال، سطح تولید بیش از حد آلدوسترون را نشان می‌دهد و در آینده، ممکن است بتوانیم این نواحی را با دقت بیشتری هدف قرار دهیم.»

آینده پژوهش

این تیم تحقیقاتی اکنون در حال آغاز یک کارآزمایی بالینی فاز ۲ است تا داده‌های کافی برای تأیید و استفاده روتین از این آزمایش در خدمات بهداشت ملی بریتانیا جمع‌آوری کند. نتایج این مطالعه پیشگامانه در مجله معتبر پزشکی نیوانگلند منتشر شده است.