تورم نقطه‌به‌نقطه به رکورد ۳۰ ماهه رسید؛ سناریوهای ۵۰ تا ۵۵ درصدی تا پایان سال

رکوردشکنی تورم نقطه‌به‌نقطه در ۳۰ ماه اخیر

تورم نقطه‌به‌نقطه در آبان‌ماه با ثبت نرخ ۴۹.۴ درصد، به بالاترین سطح خود در ۳۰ ماه اخیر رسید. این آمار نگران‌کننده نشان‌دهنده فعال بودن و تشدید گسل‌های تورمی در ساختار اقتصاد ایران است و زنگ خطر را برای سیاست‌گذاران به صدا درآورده است.

عوامل اصلی شتاب تورمی

بررسی‌ها نشان می‌دهد که مجموعه‌ای از عوامل کلان اقتصادی در ماه‌های اخیر به شتاب گرفتن تورم دامن زده‌اند. این عوامل اصلی عبارتند از:

• رشد سریع متغیرهای پولی: افزایش نقدینگی و پایه پولی به عنوان عامل بنیادین تورم.
• بالا رفتن انتظارات تورمی: چشم‌انداز نامشخص اقتصادی و سیاسی که منجر به افزایش تقاضای احتیاطی و کاهش سرعت گردش پول می‌شود.
• نوسانات ارزی: جهش‌های نرخ ارز که مستقیماً بر قیمت کالاهای وارداتی و به تبع آن، سطح عمومی قیمت‌ها تأثیر می‌گذارد.

علاوه بر این، اجرای اصلاحات قیمت بنزین در میانه پاییز نیز به عنوان یک شوک قیمتی، می‌تواند فشار بیشتری بر سطح عمومی قیمت‌ها وارد کرده و انتظارات تورمی را در ماه‌های آینده تحت تأثیر قرار دهد.

سناریوهای پیش‌بینی تورم تا پایان سال

بر اساس تحلیل‌های اقتصادی، سه سناریوی محتمل برای نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه تا پایان سال جاری (اسفند ماه) برآورد شده است. در هر سه حالت، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه از مرز ۵۰ درصد عبور خواهد کرد:

جدول سناریوهای تورم نقطه‌ای پایان سال

در سناریوی بدبینانه، احتمال نزدیک شدن نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه به حدود ۵۵ درصد در پایان سال وجود دارد که نشان‌دهنده عمق بحران تورمی است.

تورم بیش از ۱۰۰ درصدی در دو گروه کالایی

تحلیل جزئیات تورم آبان‌ماه نشان می‌دهد که برخی از گروه‌های کالایی با افزایش قیمت‌های بسیار شدیدتری مواجه بوده‌اند:

• گروه نان و غلات
• گروه میوه و خشکبار

این دو قلم نسبت به ماه مشابه سال قبل، افزایشی بیش از ۱۰۰ درصد را ثبت کرده‌اند. این جهش قیمت در اقلام اساسی، فشار مضاعفی بر معیشت خانوارهای ایرانی وارد می‌کند.

وضعیت تورم خوراکی‌ها و دهک‌های درآمدی

تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در آبان ماه، ۶۶.۲ درصد اعلام شده است. این نرخ به دلیل وزن بالای خوراکی‌ها در سبد مصرفی، برای دهک‌های پایین درآمدی اهمیت حیاتی دارد. ضریب اهمیت کالاهای خوراکی و آشامیدنی برای سه دهک نخست درآمدی بیش از ۴۰ درصد است، به این معنی که تورم این گروه مستقیماً معیشت اقشار کم‌درآمد را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

تفاوت‌های منطقه‌ای در نرخ تورم

بررسی گزارش مرکز آمار نشان‌دهنده تفاوت‌های محسوس در نرخ تورم بین مناطق شهری و روستایی و همچنین استان‌های مختلف کشور است:

• تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات برای نقاط شهری: ۶۶.۵ درصد
• تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات برای نقاط روستایی: ۶۴.۱ درصد

در میان استان‌های کشور، استان سمنان با ثبت تورم نقطه‌ای ۵۹.۳ درصدی، بالاترین نرخ تورم آبان ماه را به خود اختصاص داده است.