رایزنی‌های دیپلماتیک ایران برای حفظ شاهین بحری در ضمیمه ۱ کنوانسیون سایتیس

رایزنی‌های گسترده برای حفظ وضعیت حفاظتی شاهین بحری

به منظور حفظ این گونه ارزشمند و جلوگیری از کاهش سطح حفاظتی آن، هیئت ایرانی متشکل از مقامات علمی سایتیس و نماینده وزارت امور خارجه، با نمایندگان کشورهای مختلفی از جمله چین، روسیه، اتحادیه اروپا، ارمنستان، کنیا و نیوزلند به رایزنی پرداخته است.

در این نشست‌ها، هیئت ایرانی بر اهمیت حیاتی حفاظت از شاهین بحری و تأثیرات منفی احتمالی که تغییر وضعیت آن می‌تواند بر عادی‌سازی تجارت این گونه بگذارد، تأکید کرده است. همچنین، با ارائه شواهد علمی و مستندات، از این کشورها خواسته شده است تا از موضع ایران برای حفظ وضعیت فعلی این گونه حمایت کنند.

این تلاش‌ها نشان‌دهنده عزم جدی جمهوری اسلامی ایران در راستای:

• حفظ گونه‌های در معرض خطر
• تقویت همکاری‌های بین‌المللی در حوزه مدیریت منابع طبیعی
• حفاظت از محیط زیست و تنوع زیستی منطقه

رایزنی‌های دیپلماتیک هیئت ایرانی همچنان با دیگر کشورهای عضو کنوانسیون ادامه خواهد یافت تا زمینه برای توافق و هم‌سویی بیشتر جامعه جهانی در حفاظت از این پرنده ارزشمند فراهم شود.

کنوانسیون سایتیس: چارچوب بین‌المللی حفاظت از گونه‌ها

بیستمین اجلاس متعاهدین به کنوانسیون تجارت بین‌المللی گونه‌های گیاهی و جانوری در معرض خطر انقراض (CITES COP۲۰) از ۲۴ نوامبر تا ۵ دسامبر ۲۰۲۵ (سوم تا چهاردهم آذر) در سمرقند ازبکستان در حال برگزاری است و ایران حضور فعالی در آن دارد.

کنوانسیون سایتیس که در سال ۱۹۷۳ شکل گرفت، با هدف پایداری، قانونمند کردن و قابلیت ردیابی تجارت بین‌المللی گونه‌های گیاهی و جانوری در معرض خطر انقراض، تاکنون ۱۸۵ کشور را با خود همراه کرده است.

مدیریت گونه‌ها در سایتیس

این کنوانسیون تجارت بین‌المللی گونه‌ها را با دسته‌بندی آن‌ها در سه پیوست (ضمیمه) با درجات حفاظتی مختلف مدیریت می‌کند. این پیوست‌ها بر اساس میزان تهدید گونه در برابر تجارت بین‌المللی طبقه‌بندی شده‌اند:

تا به امروز، بیش از ۴۰,۹۰۰ گونه تحت پوشش این کنوانسیون قرار گرفته‌اند که شامل ۶,۶۱۰ گونه جانوری و ۳۴,۳۱۰ گونه گیاهی است.

شاهین بحری: سریع‌ترین پرنده جهان

شاهین بحری با نام علمی Falco peregrinus، یک پرنده شکاری بزرگ و مقیم در پنج قاره جهان است. این پرنده به دلیل سرعت بسیار بالای خود مشهور است و به عنوان سریع‌ترین پرنده و همچنین سریع‌ترین عضو در میان تمام جانوران شناخته می‌شود.

مشخصات ظاهری: سطح پشتی شاهین بحری خاکستری مایل به سربی، سطح زیرین بدنش سفید با خطوط باریک سیاه و سرش سیاه‌رنگ است.

جمعیت این پرنده در دهه‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰ میلادی به دلیل استفاده گسترده از سم ددت (DDT) به شدت کاهش یافت و در معرض خطر انقراض قرار گرفت. با این حال، پس از توقف مصرف ددت و اجرای برنامه‌های تکثیر در اسارت، نسل این پرنده در بسیاری از مناطق احیا شد.

در حال حاضر، بین ۱۷ تا ۱۹ زیرگونه از شاهین شناسایی شده است و اختلاف نظرهایی در خصوص وضعیت شاهین معمولی (Falco pelegrinoides) وجود دارد؛ برخی آن را زیرگونه شاهین بحری و برخی دیگر گونه‌ای مستقل می‌دانند.