هشدار رئیس بنیاد گندم‌کاران: پاییز ۱۴۰۴ خشک‌ترین ۶۰ سال اخیر است

بر اساس گزارش‌های موجود، کشور در سال جاری به لحاظ تأمین انرژی و منابع آبی در شرایطی دشوار و بحرانی قرار دارد. پاییز ۱۴۰۴ به عنوان خشک‌ترین پاییز ۶۰ سال گذشته ثبت شده است که این وضعیت علاوه بر ایجاد مشکلاتی در تأمین آب شرب، چالش‌های جدی را در بخش کشاورزی و امنیت غذایی به وجود آورده است.

کاهش ذخایر آبی پشت سدها، سهم آب بخش کشاورزی را بیش از ۵۰ درصد کاهش داده است. این شرایط در حالی رخ می‌دهد که کشاورزی سنتی در سال‌های گذشته موجب هدررفت بخش زیادی از منابع شده و وعده‌های دولت برای کاهش این هدررفت از طریق شیوه‌های نوین آبیاری، به نتیجه نرسیده است.

در سال زراعی گذشته (۱۴۰۳-۱۴۰۴)، تولید گندم به دلیل خشکسالی، بیش از ۳۰ درصد کاهش یافت و کشاورزان حدود ۸ میلیون تن گندم به دولت تحویل دادند. این امر در حالی است که بخش اعظمی از گندمزارهای کشور به صورت دیم کشت می‌شوند. در حال حاضر، ۴ میلیون هکتار از اراضی کشت گندم دیم و ۲ میلیون هکتار آبی هستند.

🚨 وضعیت بحرانی کشت دیم با بارش‌های صفر

عطااله هاشمی، رئیس بنیاد گندم کاران کشور، درباره وضعیت تولید گندم در سال زراعی جدید (۱۴۰۴-۱۴۰۵) اظهار داشت که پاییز امسال تاکنون تقریباً هیچ بارشی نداشته است. وی افزود:

• ۹۰ درصد کشت در استان‌های شمال‌غرب و غرب مانند زنجان انجام شده است.
• در صورت عدم بارش، شرایط سبزینگی دیم‌زارها مطلوب نخواهد بود.
• کشور نسبت به بلندمدت، عقب‌ماندگی زیادی در میزان بارش دارد و امید به جبران کمبود پاییز در فصل زمستان است.

خسارت ۸۰ درصدی دیم‌زارها در سال گذشته

هاشمی با اشاره به خسارت گسترده سال زراعی گذشته، اعلام کرد که حدود ۸۰ درصد اراضی کشت گندم دیم در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۴ دچار خسارت شدند. وی تفاوت فاحش راندمان تولید در دو روش کشت را اینگونه تشریح کرد:

این مسئول صنفی تأکید کرد که در سال جاری نیز اگر مزارع آبی به درستی مدیریت شوند و نهاده‌ها و کود به موقع تأمین شود، می‌توان به رقم مناسبی از تولید در گندمزارهای آبی دست یافت. با این حال، وی هشدار داد که اگر تا دو هفته آینده بارشی رخ ندهد، مزارع دیم در استان‌های سردسیر نیمه شمالی کشور، تولید خوبی نخواهند داشت.

🌾 چالش‌های تأمین نهاده‌ها و کودهای وارداتی

رئیس بنیاد ملی گندم کاران کشور بر تأمین به موقع کود تأکید کرد و توضیح داد که گندم به سه نوع کود نیاز دارد:

• کود ازته (اوره): تولید داخلی است و نیازمند همکاری شرکت‌های پتروشیمی.
• کود پتاسه و فسفاته: وارداتی هستند.

وی خاطرنشان کرد که سال گذشته به دلیل عدم اعتبار کافی، شرکت خدمات حمایتی در تأمین کودهای وارداتی با مشکل مواجه شد و امسال نیز این چالش‌ها وجود دارد.

🛡️ کنترل آفات و لزوم حمایت‌های دولتی

هاشمی درباره وضعیت آفات گندم گفت که بسیاری از آفات با آگاهی بهره‌برداران و کمک مروجان بخش کشاورزی، کنترل شده هستند و تهدید جدی محسوب نمی‌شوند. با این حال، وی هشدار داد که در صورت عدم بارش در استان‌های جنوبی، ممکن است گندمزارها با آفت ملخ تهدید شوند.

مطالبات از وزارتخانه‌ها و صندوق بیمه

این مسئول صنفی خواستار هماهنگی وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی شد و تأکید کرد که وزارت نیرو باید میزان آب تخصیص‌یافته را به موقع به دست کشاورز برساند. همچنین، وزارت نفت باید در تأمین سوخت مورد نیاز بخش کشاورزی همکاری لازم را داشته باشد.

وی در ادامه بر ضرورت تقویت صندوق بیمه محصولات کشاورزی تأکید کرد:

«دولت باید بدهی خود را به صندوق بیمه محصولات کشاورزی تسویه کند تا منجر به تقویت این صندوق برای حمایت از کشاورزان شود. کشاورزان به امید جبران خسارت احتمالی توسط بیمه، در شرایط خشکسالی اقدام به کشت کرده‌اند.»

بر اساس توافق شورای قیمت‌گذاری، نرخ خرید تضمینی گندم برای سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ مبلغ ۲۹,۵۰۰ تومان تعیین شده و پرداخت کامل حق بیمه تمامی گندمزارهای کشور بر عهده دولت است.