فراخوان صندوق نوآوری برای بومی‌سازی حسگرهای پایش مداوم قند خون (CGM)

ضرورت پایش مداوم و دقیق قند خون در بیماران دیابتی

کنترل دقیق و مستمر قند خون، به ویژه در بیمارانی که تحت درمان با دوزهای بالای انسولین قرار دارند، از اهمیت حیاتی برخوردار است. هیپرگلیسمی مزمن (قند خون بالا) عامل اصلی بروز عوارض بلندمدت دیابت نظیر ریتینوپاتی (آسیب به شبکیه)، نفروپاتی (آسیب به کلیه) و نوروپاتی (آسیب عصبی) است که به طور جدی سلامت و کیفیت زندگی افراد مبتلا را تحت تأثیر قرار می‌دهد. پایش دقیق نه تنها عوارض دیابت را کاهش می‌دهد، بلکه خطر بروز هیپوگلیسمی (افت شدید قند خون) که می‌تواند پیامدهای جدی و حتی کشنده داشته باشد را نیز به حداقل می‌رساند.

تکامل روش‌های پایش قند خون از تهاجمی تا غیرتهاجمی

در گذشته، پایش قند خون به صورت سنتی و عمدتاً با استفاده از نوارهای تست خون انجام می‌شد. این روش‌ها ماهیتی تهاجمی داشتند و محدودیت‌هایی از جمله درد، ناراحتی و نیاز به نمونه‌گیری مکرر و مداوم را به بیماران تحمیل می‌کردند.

در سال‌های اخیر، با پیشرفت‌های چشمگیر در حوزه فناوری، سیستم‌های پایش مداوم قند خون (CGM) توسعه یافته‌اند. این سیستم‌ها با بهره‌گیری از تکنولوژی‌های پیشرفته، سطح گلوکز را به صورت لحظه‌ای و کاملاً غیرتهاجمی اندازه‌گیری کرده و داده‌های مربوطه را از طریق اپلیکیشن‌های تلفن همراه در اختیار کاربران قرار می‌دهند. مزایای این دستگاه‌ها شامل:

• سهولت استفاده و کاهش درد ناشی از نمونه‌گیری مکرر.
• کاربری آسان، به ویژه برای گروه‌های حساس مانند کودکان و سالمندان.
• ارائه داده‌های لحظه‌ای و دقیق برای مدیریت بهتر بیماری.

چالش قیمت بالا و هدف توسعه حسگرهای بومی CGM

با وجود مزایای فراوان، سیستم‌های CGM موجود در بازار معمولاً تا ۱۴ روز قابل استفاده هستند و پس از آن نیاز به تعویض دارند. قیمت بالای این دستگاه‌ها، دسترسی گسترده بیماران ایرانی به این فناوری نجات‌بخش را محدود کرده است.

هدف اصلی طرح فراخوان شده توسط صندوق نوآوری و شکوفایی، توسعه دانش فنی حسگرهای بومی CGM است. این حسگرها بر پایه الکترودهای کوچک، انعطاف‌پذیر و حاوی آنزیم گلوکز اکسیداز تثبیت‌شده خواهند بود.

نتیجه نهایی این پروژه، ارائه یک راهکار مقرون به صرفه، پایدار و کارآمد برای پایش مداوم قند خون در کشور خواهد بود.

مشخصات فنی و انتظارات عملکردی از حسگر بومی

برای دستیابی به این هدف، چندین مرحله کلیدی باید با موفقیت طی شوند:

1. شناسایی و بهینه‌سازی روش‌های تثبیت و پایدارسازی آنزیم گلوکز اکسیداز.
2. سنتز پلیمرهای خاص برای بهبود فرایند تثبیت آنزیم.
3. ساخت الکترودهای مینیاتوری و انعطاف‌پذیر و تثبیت آنزیم روی آن‌ها با استفاده از ترکیبات سنتزی.

انتظارات عملکردی دقیق از حسگر بومی شامل موارد زیر است:

محدوده خطی پاسخ حسگر برای غلظت گلوکز باید در بازه ۲.۲ تا ۲۷.۸ میلی‌مول بر لیتر (mmol/L) قرار گیرد. همچنین، فعالیت آنزیم تثبیت‌شده باید حداقل تا ۱۴ روز در دمای بدن حفظ شود و کالیبراسیون دقیق حسگر برای بهینه‌سازی عملکرد آن انجام پذیرد.

فراخوان پژوهشی و مهلت ارسال پروپوزال

این فراخوان پژوهشی برای گروه‌های علمی، شرکت‌ها و سازمان‌های توانمند در حوزه فناوری‌های زیستی و حسگرها آزاد است. پروپوزال‌هایی که بیشترین انطباق را با الزامات فنی این نیاز پژوهشی داشته باشند، انتخاب و به عنوان مجری به شرکت دانش‌بنیان متقاضی معرفی خواهند شد.

گروه‌های پژوهشی و فناور می‌توانند پیشنهادات خود را در قالب فایل Word از طریق سامانه غزال صندوق نوآوری و شکوفایی به نشانی ghazal.inif.ir ارسال نمایند. آخرین مهلت برای ارسال پروپوزال‌ها، روز سه‌شنبه ۱۸ آذر ۱۴۰۴ تعیین شده است.

برای کسب اطلاعات بیشتر، علاقه‌مندان می‌توانند با شماره تلفن ۰۲۱۸۸۴۸۶۴۹۸ (کارگزاری دانا شریف) تماس حاصل فرمایند.