ابلاغ شیوه‌نامه آژانس‌های جذب سرمایه‌گذاری خارجی: الزامات ۲۰ میلیاردی و نقش بخش خصوصی

هدف اصلی: ایجاد شبکه حرفه‌ای جذب سرمایه

مهدی حیدری، معاون وزیر اقتصاد، با اشاره به ابلاغ شیوه‌نامه جدید، تأکید کرد که هدف اصلی این سازوکار، ایجاد یک شبکه تخصصی برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی در کشور است. این شیوه‌نامه در راستای تکلیف قانونی مندرج در ماده ۳۰ قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها تدوین شده است که سازمان سرمایه‌گذاری را مکلف به ترسیم چارچوبی برای شکل‌گیری این آژانس‌ها می‌کند.

این مقام مسئول افزود: «ما با این باور که بخش خصوصی کشور از بلوغ و بالندگی لازم برخوردار است تا در شناسایی ظرفیت‌های اقتصاد ایران و تبدیل آن‌ها به فرصت‌های قابل مذاکره، پیشاپیش دولت حرکت کند، شرایط را برای انجام هرچه بهتر این اقدامات در بستر بدنه واقعی اقتصادی کشور فراهم می‌کنیم.»

نقش‌های سه‌گانه آژانس‌ها در اکوسیستم سرمایه‌گذاری

معاون وزیر اقتصاد نقش این آژانس‌ها را در اکوسیستم سرمایه‌گذاری کشور کاملاً حرفه‌ای، رقابتی و تخصصی دانست و سه نقش کلیدی برای آن‌ها تعریف کرد:

• ترویج و تصویرسازی: تولید محتوا، معرفی فرصت‌ها، حضور در رویدادهای جهانی و بازاریابی هدفمند برای سرمایه‌گذاری خارجی در ایران.
• مشاوره و خدمات جامع: ارائه خدمات به سرمایه‌گذاران خارجی از مرحله آشنایی با پروژه، ثبت شرکت، اخذ مجوز، هماهنگی با دستگاه‌ها و شروع عملیات اجرایی.
• پشتیبانی پس از ورود سرمایه: حل مشکلات، پیگیری مجوزها، گزارش‌دهی و همراهی در توسعه سرمایه‌گذاری.

وی همچنین انتظار دارد آژانس‌ها به‌عنوان مشاورانی امین و حرفه‌ای در بهبود و تسهیل فضای سرمایه‌گذاری، شناسایی چالش‌ها و ارائه پیشنهادهای راهبردی به سیاست‌گذار عمل کنند.

الزامات و فرآیند صدور مجوز

به منظور تضمین اعتبار و حرفه‌ای بودن این نهادها در تعاملات بین‌المللی، معیارهای عینی و سخت‌گیرانه‌ای برای دریافت مجوز در نظر گرفته شده است:

معیارهای الزامی برای متقاضیان

• حداقل ۲۰ میلیارد تومان سرمایه نقدی.
• توان تحلیل مطالعات امکان‌سنجی (Feasibility Study).
• توان تولید محتوا به سه زبان مختلف.
• مدیران با تجربه و فاقد هرگونه سوء سابقه مالی.

این دقت نظر در تعیین شرایط برای این است که اعتماد سرمایه‌گذار خارجی و سرمایه‌پذیر داخلی به درستی شکل بگیرد و بازار تا حد ممکن از فعالیت‌های غیرحرفه‌ای مصون بماند.

فرآیند صدور و اعتبار مجوز

مجوز تأسیس پس از بررسی مدارک در دبیرخانه و هیأت تشخیص صادر شده و ۶ ماه اعتبار دارد. برای دریافت مجوز فعالیت، آژانس باید سرمایه، دفتر مناسب، اساسنامه اصلاح شده و زیرساخت‌های تحلیل پروژه و تولید محتوا را فراهم کند. پس از ارزیابی نهایی، مجوز فعالیت به مدت دو سال صادر می‌شود.

سازوکار نظارتی چندلایه و تضمین کیفیت

در شیوه‌نامه جدید، لایه‌های نظارتی جدی و بهینه‌ای برای نظارت بر عملکرد آژانس‌ها تعریف شده است که شامل موارد زیر است:

• ارزیابی‌های دوره‌ای و گزارش‌دهی مستمر.
• بررسی صورت‌های مالی حسابرسی شده.
• بازدیدهای میدانی و استعلام‌های موردی.

در صورت بروز تخلف، هیأت تشخیص مرجع ارزیابی تخلفات و ارائه پیشنهاد درباره تمدید، تعلیق، تذکر یا لغو مجوز به رئیس سازمان خواهد بود. ارزیابی‌های دقیق صورت‌گرفته، مهم‌ترین معیار برای تمدید مجوز فعالیت آژانس‌ها محسوب می‌شود تا کیفیت خدمات و حرفه‌ای بودن عملکرد آن‌ها تضمین شود.

آژانس‌ها؛ نقطه تماس واحد برای سرمایه‌گذار خارجی

سرپرست سازمان سرمایه‌گذاری تشریح کرد که آژانس‌ها دقیقاً برای پاسخ به سه سؤال کلیدی سرمایه‌گذاران خارجی طراحی شده‌اند:

1. چه پروژه‌هایی آماده و قابل اعتماد است؟
2. فرآیند اداری چطور پیش می‌رود و چه کسی همراهی می‌کند؟
3. در صورت بروز مشکل چه نهادی پاسخگوست؟

به عبارت دیگر، این آژانس‌ها باید فرصت‌ها را تحلیل کرده، بسته‌های سرمایه‌گذاری حرفه‌ای ارائه دهند و پیگیری‌های اداری و حقوقی را انجام دهند تا یک نقطه تماس واحد و تخصصی در بخش خصوصی برای ورود و توسعه سرمایه‌گذاری ایجاد شود.

ایجاد شعب داخلی و خارجی برای این آژانس‌ها با تأیید سازمان سرمایه‌گذاری امکان‌پذیر است، که این امر به معرفی حرفه‌ای ظرفیت‌های ایران در کشورهای هدف کمک کرده و جایگاه ایران را در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی بهبود می‌بخشد. همچنین، اولویت با آژانس‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر است که می‌توانند منابع مالی را تأمین و پروژه‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر را اجرا کنند.