«فولاد سبز» و هوش مصنوعی؛ خواسته‌های صنعتگران از دانشگاه تهران برای توسعه فولاد کشور

نشست مشترک دانشگاه تهران و صنعت فولاد؛ تاکید بر فولاد سبز، هوش مصنوعی و رفع چالش انرژی

نشست شورای سیاستگذاری مرکز تخصصی صنعت فولاد دانشگاه تهران با حضور جمعی از فعالان این حوزه و مسئولان دانشگاه برگزار شد. در این نشست، صنعتگران ضمن برشمردن چالش‌های اساسی، بر لزوم حرکت به سوی «فولاد سبز»، استفاده از هوش مصنوعی و رفع ناترازی انرژی تاکید کردند و خواستار راه‌اندازی کلینیک مشاوره و تشکیل بانک نیازهای صنعت شدند.

این نشست صمیمی به کوشش مرکز تخصصی فولاد دانشگاه تهران و با حضور مهدی قاسمیه (رئیس دانشکدگان فنی)، امیررضا قیامی‌آزاد (مسئول مرکز تخصصی صنعت فولاد) و شماری از اعضای هیأت علمی و نمایندگان صنعت فولاد برگزار شد.

فولاد، صنعتی پیشران با چالش‌های توسعه‌ای

علیرضا قاسمیه، رئیس دانشکدگان فنی دانشگاه تهران، صنعت فولاد را از صنایع مهم ایران و جهان دانست و برگزاری همایش صنعت فولاد در هفته آخر اردیبهشت ۱۴۰۵ را بستری مناسب برای به اشتراک گذاشتن تجارب میان دانشگاهیان و صنعتگران عنوان کرد. وی با اشاره به اینکه صنعت فولاد از صنایع پیشران کشور است، بر ضرورت برنامه‌ریزی صنعتگران در مواجهه با مسائلی چون ناترازی انرژی تاکید کرد و برگزاری این رویدادها را عاملی برای استحکام ارتباط میان صاحبان صنایع و متخصصان دانست.

فعالیت‌های مرکز تخصصی فولاد و ضرورت‌های نوین

امیررضا قیامی‌آزاد، رئیس مرکز تخصصی صنعت فولاد دانشگاه تهران، ضمن تشریح فعالیت‌های دو سال اخیر این مرکز از جمله همکاری با انجمن سازه‌های فولاد، برگزاری سلسله گفتمان‌های دانشگاه و صنعت و راه‌اندازی دفتر ارتباط با صنعت، به موضوعات مهمی اشاره کرد:

• تشکیل میز تخصصی صنعت فولاد ذیل شورای‌عالی انقلاب فرهنگی با استفاده از نظرات بخش خصوصی.
• تاکید بر ضرورت حرکت در مسیر «فولاد سبز» به عنوان یک نیاز گریزناپذیر و پیگیری جدی این موضوع.
• اعلام برگزاری وبینار تخصصی فولاد سبز با حضور کارشناسانی از کشور سوئیس.
• انعقاد تفاهم‌نامه با انجمن تولیدکنندگان سازه‌های فولادی کشور ترکیه.

صنعت فولاد یک صنعت آب‌بر است و از مسائل مختلفی از جمله زیست محیطی رنج می‌برد. حرکت در مسیر فولاد سبز یک ضرورت است و این موضوع به جد در این مرکز پیگیری می‌شود.

رشد ظرفیت تولید و سهم بالای هزینه‌های زیرساختی

مهدی کوهی، مدیر عامل اسبق شرکت ذوب آهن اصفهان، با ارائه آماری از رشد چشمگیر ظرفیت تولید فولاد در کشور، چالش‌های زیرساختی موجود را مورد بحث قرار داد و زنجیره فولاد را از اکتشاف تا تولید محصولات استراتژیک نظیر ریل‌های سخت و نرم برشمرد.

مقایسه ظرفیت تولید فولاد ایران

وی با بیان اینکه ایران در رنکینگ جهانی در رتبه ۸ تا ۱۰ قرار دارد، اظهار داشت که در صورت تأمین آب، برق و گاز مورد نیاز، امکان دستیابی به رتبه ۷ و ۸ وجود دارد. کوهی با انتقاد از عدم تأمین زیرساخت‌ها (یوتیلیتی) توسط دولت، خاطرنشان کرد:

• ۴۰ تا ۴۶ درصد هزینه تولیدکنندگان مربوط به هزینه زیرساخت‌ها و تأمین انرژی است.
• این امر هزینه تولید را افزایش داده و طرح‌های توسعه‌ای آینده کشور را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.
• حرکت در مسیر تولید سبز، هرچند سبب افزایش هزینه تمام‌شده می‌شود، اما گریزناپذیر است.

خلاءهای آموزشی و پیشنهادات کلیدی صنعتگران

فعالان صنعت در این نشست بر لزوم رفع خلاءهای آموزشی دانشجویان مهندسی و ایجاد ساختارهای حمایتی تاکید کردند:

۱. آموزش‌های بین‌رشته‌ای و هوش مصنوعی

یاسین رامین، مدیر عامل یک مجموعه فولادی، بر بی‌اطلاعی دانش‌آموختگان مهندسی عمران از سه موضوع کلیدی تأکید کرد: مباحث پلیمری، متالورژی و اتصالات سازه‌ای، و فقدان تفکر مدیریت پروژه و سیستمی. وی و سایر شرکت‌کنندگان بر ضرورت ورود هوش مصنوعی به حوزه صنعت فولاد و آموزش‌های بین‌رشته‌ای به مهندسان تأکید کردند.

۲. ایجاد بانک نیازها، کلینیک مشاوره و مرکز استانداردسازی

ابوالفضل کدخدازاده، نائب رئیس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سازه‌های فولادی ایران، پیشنهاد داد که «بانک نیازهای صنعت سازه فولادی» طراحی شود تا دانشجویان ارشد و دکتری پایان‌نامه‌های خود را بر اساس مشکلات فنی و چالش‌های تولید تعریف کنند. وی همچنین راه‌اندازی «کلینیک مشاوره صنعت فولاد» و «مرکز آموزش مهارت‌محور» برای تکنسین‌ها و مهندسان را ضروری دانست.

رضا ایمانیان، عضو هیأت مدیره انجمن خوردگی و آزمایش‌های غیر مخرب ایران، نیز بر راه‌اندازی «دفتر عارضه‌یابی» و «دفتر استانداردسازی» در مرکز تخصصی فولاد تاکید کرد تا خروجی پژوهشی دانشگاه به‌صورت استاندارد در اختیار صنایع قرار گیرد.

۳. تمرکز بر نگهداری سازه (مبحث ۲۲)

مهران قنبری‌مطلق، نائب رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران، توجه به مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان و تمرکز بر «نگهداری و استحکام سازه» را یک اولویت دانست. وی افزود نگهداری سازه‌های فولادی که نیازمند تقویت و استحکام‌سازی هستند، خود نوعی کارآفرینی و اشتغالزایی محسوب می‌شود.

در پایان، مدیر کل دفتر ارتباط با صنعت دانشگاه تهران، علیرضا بدیعی، پیشنهاد داد که مرکز تخصصی صنعت فولاد می‌تواند کارگاه‌های مهارتی را به نام خود شرکت‌ها در دانشکده فنی برگزار کند و میزگردهای کوچکی با حضور رسانه‌ها و مسئولان حاکمیتی برای حل مشکلات صنعت تشکیل شود.