مگاپروژه تحول و نوسازی گمرک ایران در دستور کار وزارت اقتصاد

اهداف و راهبردهای اصلی مگاپروژه گمرک

برنامه‌های اصلی این مگاپروژه بر دو محور اساسی استوار است: طراحی و اجرای گمرک مدرن با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بخش خصوصی، و هوشمندسازی کامل فرآیندهای گمرکی. این تحول با هدف دستیابی به نتایج زیر دنبال می‌شود:

• سرعت بخشیدن به ترخیص کالا: کاهش زمان انتظار و تسهیل گردش کالا در مبادی ورودی و خروجی.
• کاهش هزینه‌ها: بهینه‌سازی فرآیندها برای کاهش هزینه‌های عملیاتی برای تجار و دولت.
• کاهش توقف: به حداقل رساندن تأخیرها در فرآیند تجارت فرامرزی.

هوشمندسازی فرآیندهای گمرکی

هوشمندسازی شامل به‌کارگیری فناوری‌های نوین برای افزایش دقت و کارایی عملیات گمرکی است. این اقدامات کلیدی عبارتند از:

• بررسی هوشمند ارزش کالاها.
• مدیریت ریسک هوشمند برای شناسایی محموله‌های پرخطر.
• تحلیل تصاویر ایکس‌ری با استفاده از سامانه‌های پیشرفته و مرتبط.

مشارکت بخش خصوصی و وظایف حاکمیتی

طراحی و اجرای گمرک مدرن مستلزم استفاده گسترده از توان بخش خصوصی در ابعاد مختلف است. در این پروژه، از توان بخش خصوصی در امر سرمایه‌گذاری، زیرساختی و تأمین امکانات استفاده خواهد شد.

بخش خصوصی در تأمین امکاناتی نظیر تخلیه و بارگیری، باسکول، دستگاه‌های ایکس‌ری و شبکه‌های ارتباطی مورد نیاز، نقش محوری ایفا خواهد کرد.

با وجود مشارکت بخش خصوصی در زیرساخت‌ها، انجام تشریفات گمرکی مربوط به تجارت خارجی در رویه‌های مختلف، همچنان به عنوان یک وظیفه حاکمیتی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران انجام می‌شود و این نقش غیرقابل واگذاری است.

اجرای فراسازمانی و نظارت مستمر

بخشی از این مگاپروژه ماهیت فراسازمانی دارد و اجرای موفق آن نیازمند همکاری و هماهنگی کامل با سایر سازمان‌های ذیمدخل در فرآیند تجارت فرامرزی است.

به منظور تضمین اجرای مطلوب و سریع این طرح‌ها، جلسات مستمری به ریاست معاون وزیر اقتصاد و رئیس کل گمرک ایران و با حضور معاونین و مدیران کل ستادی مرتبط برگزار می‌شود تا عملیاتی شدن پروژه‌ها در سریع‌ترین زمان ممکن محقق گردد.