سوءمصرف داروهای کاهش وزن: خطر تزریق‌های اوزمپیک و وگووی برای افراد لاغر و ورزشکار

داستان افرادی که برای زیبایی ریسک می‌کنند

این پدیده تنها محدود به یک منطقه نیست و افرادی با سبک زندگی فعال را درگیر کرده است. در ادامه به دو نمونه از این افراد پرداخته می‌شود که با وجود داشتن اندامی نسبتاً متناسب، به تزریقات کاهش وزن روی آورده‌اند.

گابریلا: آغاز یک چرخه خطرناک

گابریلا، وکیل ۴۰ ساله برزیلی، تلاش می‌کرد وزن اضافه‌شده در دوران همه‌گیری کووید را کم کند. او با قد ۱.۶۹ متر و وزن ۷۶ کیلوگرم (BMI ۲۶.۶)، با وجود رژیم‌های سختگیرانه‌تر و شش روز در هفته تمرینات ورزشی شدید، نتوانست به نتیجه دلخواه برسد. در حالی که او یک فرد علاقه‌مند به تناسب اندام بود و هیچ بیماری مرتبط با وزن نداشت، به توصیه دوستانش در فوریه ۲۰۲۴ تزریق اوزمپیک را آغاز کرد.

گابریلا می‌گوید: «نتیجه غیرواقعی بود. به یک بوفه ژاپنی می‌رفتم، شش تکه سوشی می‌خوردم و احساس می‌کردم یک دنده کامل خورده‌ام.»

اما این تغییر دوام نیاورد. با قطع تزریقات، وزن او بازگشت و گابریلا وارد یک چرخه یک‌ساله شد: مصرف دارو تا رسیدن به ظاهر دلخواه و قطع آن تا زمانی که دوباره از ظاهر خود ناراضی شود.

اندرو: مبارزه با «پف‌کردگی»

اندرو، مدیر ارشد ۴۹ ساله یک شرکت غذایی در لندن، نیز با BMI ۲۶.۹، از آستانه تجویز داروهای کاهش وزن در بریتانیا بسیار پایین‌تر بود. او صرفاً به دلیل احساس «کمی پف‌کردگی» و نارضایتی از ظاهرش در ابتدای سال ۲۰۲۴، تصمیم به اقدام گرفت.

او توانست وگووی و سپس مونجارو را از یک داروخانه آنلاین و تنها با تکمیل یک خودارزیابی تهیه کند. اندرو می‌گوید: «تقریباً بلافاصله، صدای غذا (فکر مداوم به غذا) از بین رفت. من واقعاً از اینکه مجبور نبودم زیاد به غذا فکر کنم، لذت بردم.»

او و گابریلا هر دو مصرف دارو را بر اساس رویدادهای اجتماعی تنظیم می‌کنند. گابریلا اعتراف می‌کند که گاهی قبل از مهمانی‌ها برای خوردن و نوشیدن بیشتر، دوز دارو را قطع می‌کند. او تخمین می‌زند تاکنون بیش از ۲۰۰۰ دلار برای این تزریقات هزینه کرده است.

هشدارهای جدی متخصصان: خطرات جسمی و روانی

پزشکان هشدار می‌دهند افرادی مانند گابریلا و اندرو که بدون نیاز پزشکی و به صورت متناوب از این داروها استفاده می‌کنند، سلامت خود را به خطر می‌اندازند.

داروهای درمانی، نه ابزار زیبایی

در بریتانیا، سرویس سلامت ملی (NHS) این تزریقات را تنها در صورتی تجویز می‌کند که شاخص توده بدنی (BMI) فرد بالای ۳۵ یا ۴۰ باشد. دکتر بهارتی شتیه، نایب رئیس انجمن پزشکی چاقی در آمریکا، می‌گوید: «یک روند رو به رشد برای استفاده از این داروها با اهداف زیبایی وجود دارد.»

پروفسور سیمون ون ده ساند لی، متخصص غدد، صریحاً اعلام می‌کند: «این داروها برای درمان بیماری‌هایی مانند دیابت یا چاقی تأیید شده‌اند؛ آنها ابزاری آرایشی نیستند.»

عوارض جسمی و روانی مصرف نامنظم

متخصصان بر این باورند که اطلاعات کافی در مورد اثرات بلندمدت این داروها بر افرادی که آنها را صرفاً برای اهداف زیبایی مصرف می‌کنند، وجود ندارد، به ویژه هنگامی که مصرف به صورت نامنظم و بدون نظارت باشد.

• عوارض شایع: تهوع، استفراغ، اسهال و یبوست.
• عوارض نادر و جدی: بیماری حاد سنگ کیسه صفرا، پانکراتیت و واکنش‌های آلرژیک جدی.

دکتر برونو هالپرن، رئیس منتخب فدراسیون جهانی چاقی، تأکید می‌کند که یکی از معایب این تزریقات، از دست دادن ماهیچه به موازات چربی است، که این امر در افراد لاغرتر محتمل‌تر است. او هشدار می‌دهد که این چرخه «یویو» (کاهش و افزایش وزن) ترکیب بدنی فرد را بدتر کرده و خطر افزایش وزن طولانی‌مدت را بالا می‌برد.

دکتر هالپرن همچنین به خطرات روانی اشاره می‌کند و می‌گوید: «بیماران تصور می‌کنند اگر وزن کم کنند، احساس دوست داشته شدن و پذیرش خواهند داشت، اما این انتظارات به ندرت واقع‌بینانه هستند.»

متخصصان خاطرنشان می‌کنند که این داروها برای استفاده مداوم و طولانی‌مدت طراحی شده‌اند، زیرا به محض قطع تزریقات، بدن تلاش خود را برای بازیابی وزن از دست رفته از سر می‌گیرد و هورمون‌های گرسنگی افزایش می‌یابند.

تصمیم برای ادامه

با وجود افزایش سخت‌گیری‌های نظارتی در بریتانیا و برزیل در سال جاری برای کنترل فروش و تجویز این داروها، گابریلا و اندرو قصد توقف ندارند. گابریلا اعتراف می‌کند: «فکر می‌کنم به آن معتاد شده‌ام.» اندرو نیز این ریسک را نسبتاً آگاهانه می‌داند و می‌گوید: «اگر مجبور باشم تا آخر عمر این چرخه را ادامه دهم، احتمالاً مشکلی نیست.»