راهنمای بقا در آتش‌سوزی آسمان‌خراش‌ها: توصیه‌های حیاتی کارشناسان

اقدامات اولیه و حیاتی در زمان آتش‌سوزی

یک کارشناس آتش‌سوزی ساختمان‌های بلند تأکید می‌کند که هرچه ارتفاع ساختمان بیشتر باشد، رسیدن ساکنان به محل امن در زمان آتش‌سوزی دشوارتر خواهد بود. با این حال، او بر انجام برخی اقدامات ابتدایی برای افزایش شانس زنده ماندن در هر شرایطی تأکید دارد:

• تماس فوری با اورژانس: به محض اطلاع از آتش‌سوزی، با آتش‌نشانی تماس بگیرید. هرگز تصور نکنید شخص دیگری این کار را انجام داده است؛ در آتش‌سوزی، هر ثانیه اهمیت دارد.
• حفظ آرامش و نظم: آرامش خود را حفظ کنید و از دویدن بپرهیزید. به‌صورت منظم به سمت نزدیک‌ترین خروجی اضطراری حرکت کنید. این کار به تخلیه منظم کمک کرده و مسیرهای فرار را برای عملیات نجات آتش‌نشانان مسدود نمی‌کند.
• هشدار به دیگران و کمک‌رسانی: پس از اطمینان از ایمنی خود، دیگران را آگاه کنید و در صورت توانایی، به کسانی که دچار مشکلات حرکتی هستند، کمک کنید.

چالش‌های تخلیه از پلکان و کندی سرعت

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها در تخلیه ساختمان‌های بلند، اتکا به پلکان به‌عنوان تنها مسیر فرار قابل اطمینان است. این مسیرها اغلب با ازدحام مواجه می‌شوند، زیرا جریان افراد از طبقات مختلف در راه‌پله‌های باریک به هم می‌رسد.

سرعت واقعی تخلیه در شرایط اضطراری

برخلاف تصور عمومی، سرعت پایین آمدن از پله‌ها در تخلیه واقعی بسیار کندتر از مانورهای تمرینی است. در شرایط کنترل‌شده، مردم با سرعتی حدود ۰.۴ تا ۰.۷ متر در ثانیه حرکت می‌کنند. اما در یک موقعیت اضطراری واقعی، این سرعت می‌تواند به‌طور چشمگیری کاهش یابد.

• خستگی: پیاده‌روی طولانی مدت به‌شدت سرعت را کاهش می‌دهد.
• توقف: اکثریت بزرگی از کسانی که از ساختمان‌های بلند تخلیه می‌شوند، حداقل یک‌بار توقف می‌کنند.
• سالخوردگان: در جریان آتش‌سوزی سال ۲۰۱۰ شانگهای چین، تقریباً نیمی از بازماندگان سالمند گزارش کردند که به‌شدت کند شده بودند.

راهکارهای افزایش کارایی حرکت جمعیت

پروفسور میلاد حقانی، استاد دانشگاه ملبورن استرالیا، که در زمینه خطرات شهری و جابجایی تحقیق می‌کند، اشاره می‌کند که تمایل خانواده‌ها برای کنار هم ماندن، باعث ایجاد اشکال چندضلعی روی پله‌ها و هدر رفتن فضای قابل استفاده می‌شود که حرکت جمعیت را کند می‌کند.

تحقیقات من نشان می‌دهد اگر هر خانواده یا گروهی که با هم هستند، مثل یک مار حرکت کنند و پشت لباس یکدیگر را بگیرند، این کار به‌طور قابل‌توجهی کارایی حرکت جمعیت را افزایش می‌دهد.

برای حفظ سرعت یکنواخت، توصیه می‌شود که اعضای گروه با هم بشمارند (مانند «یک، دو، سه، چهار...») و کسانی که توانایی دارند، هنگام پایین رفتن از پله‌ها دستشان را به نرده بگیرند. همچنین باید آگاه باشید که ممکن است آتش‌نشانان در حال بالا آمدن از راه‌پله باشند.

آمادگی قبلی، کلید اصلی بقا

کارشناسان متفق‌القول هستند که کلید اصلی زنده ماندن در آتش‌سوزی ساختمان‌های بلند، آمادگی قبلی است. آشنایی با مسیرهای فرار و نقشه کلی ساختمان، به‌ویژه برای فرار در نیمه‌شب، حیاتی است.

تمرین و برنامه‌ریزی

برای ایجاد آمادگی، پیشنهاد می‌شود به‌جای استفاده همیشگی از آسانسور، گاهی از پله‌ها برای رسیدن به طبقه همکف استفاده کنید تا «احساس کنید که پایین آمدن از راه‌پله در شرایط اضطراری چه حسی دارد.»

یک کارشناس دیگر تأکید می‌کند:

• در شرایط اضطراری، بسیاری از افراد هنگام شنیدن آژیر خطر، برای لحظه‌ای از حرکت بازمی‌ایستند.
• معمولاً کسانی زنده می‌مانند که خیلی سریع واکنش نشان می‌دهند.
• سرعت واکنش به میزان آموزش و آگاهی افراد درباره‌ تخلیه در آتش‌سوزی و تعداد آموزش‌های عملی که تجربه کرده‌اند، بستگی دارد.

اهمیت ایمنی و استانداردهای ساختمانی

در نهایت، کارشناسان بر اهمیت ایمن بودن خود ساختمان‌ها تأکید می‌کنند. فرض بر این است که ساختمان‌ها طبق استانداردهای تأییدشده ساخته شده‌اند و اصول حفاظت در برابر آتش باید عمل کنند.

این اصول شامل:

• درهای ضدحریق
• تقسیم‌بندی فضایی مناسب
• استحکام سازه

این موارد باید ساکنان را آن‌قدر ایمن نگه دارند که بتوانند در صورت لزوم ساختمان را تخلیه کنند. با این حال، متأسفانه بارها در سراسر جهان شاهد بوده‌ایم که این فرضیات در مورد ساختمان‌های بلند درست نبوده است.